25
Ca. 1250 - 1750 1750 – 1940 1900 – 2000 2000 - …
Kind is een volwassene Grootbrengen door De eeuw van het kind Het kind in de huidige
in zakformaat kleinhouden maatschappij
IVRK
1989
Superdiversitei
t
Hoofdstuk 4 Modellen
Gezinspedagogisch Ecologisch Sociaal
kader systeemmodel Balans model competentiemodel
Sociale steuntheorie Opvoedingskompas Diehoeken van
Kousemaker
Het gezinspedagogische kader (Hellinckx – Ghesquière)
WANNEER MOET IK DIT MODEL HANTEREN ?
Dit model wordt gehanteerd wanneer men de focus wil leggen op de behoeften van het kind en hoe
ouders daarop reageren. Het wordt gebruikt om de interacties tussen ouders en kinderen te
analyseren, met aandacht voor hoe ouders hun opvoedingsaanbod presenteren en hoe kinderen hun
opvoedingsvraag op een bepaalde manier beantwoord krijgen. Hoewel het oorspronkelijk is
ontworpen voor gezinscontexten, kan dit model ook worden toegepast en vertaald naar
opvoedingssituaties buiten het gezin, zoals in een klaslokaal of jeugdwerking.
➔ Kijken naar interacties tussen ouders en kind tijdens opvoedingsmomenten
Het gezinspedagogische kader:
, 26
Teken nu zelf het gezinspedagogische kader
, 27
Volgens dit model is opvoeden een complementair en circulair proces.
Zeer kenmerkend maar ook zeer belangrijk en bruikbaar aan dit model is de benadering vanuit de
pedagogische vraag en het pedagogisch aanbod
1. Pedagogische vraag
Vraag van kind om opgevoed te worden:
Elke kind heeft deze basisnoden nodig om te kunnen ontwikkelen:
o Steun
o Stimulatie
o Sturing
HOE HET OPVOEDPROCES ANALYSEREN AAN DE HAND VAN DIT MODEL?:
Kunnen we enkel indirect op het spoor komen. We moeten namelijk het gedrag van het kind lezen op
welke manier het opgevoed wil worden om zich optimaal te ontwikkelen. ○
o Eerst kijken we samen met de ouders naar het gedrag van het kind en naar het
handelen van zichzelf als ouders en zien welk opvoedingsgedrag het kind nodig
heeft, gezien zijn ontwikkeling en mogelijkheden.
o Dan besluiten we welke opvoeding benadering het beste past bij de pedagogische
vraag van het kind.
2. Pedagogisch aanbod
Dit is het aanbod dat ouders geven om het kind te helpen bij zijn ontwikkeling tijdens het
opvoeden. Het pedagogisch aanbod wordt beïnvloed door:
1. Pedagogisch besef
Hoe ouders betekenis geven aan het gedrag van het kind en hoe ze hun eigen
handelen hiernaar richten en vorm geven. Ouders met voldoende pedagogische
besef zullen rekening houden met de wensen en belangen van het kind. Ook zullen
we rekening houden met de leeftijd van het kind en zich daaraan aanpassen.
Bv: een baby huilt niet om de ouders te pesten, maar omdat hij honger heeft
2. Inzicht: Kennis over opvoeden
3. Waarden & Visie op opvoeden
4. Pedagogische vaardigheden
5. Persoonskenmerken en (ook mogelijke psychische stoornissen)
6. Genetische factoren
7. Eigen opvoedingsgeschiedenis
8. Andere rollen & (echtelijke) relatie
9. Sociale context
HOE HET OPVOEDPROCES ANALYSEREN AAN DE HAND VAN DIT MODEL ?:
Het pedagogisch aanbod van de ouders kunnen we in principe waarnemen via observaties in het
gezin. Zo kunnen we zien wat voor opvoedingsgedrag ze hebben.
Het pedagogisch aanbod van opvoeder harmonieert met de pedagogische vraag van het kind
dan heb je een verhoogde kans dat opvoeden optimaal verloopt
Ca. 1250 - 1750 1750 – 1940 1900 – 2000 2000 - …
Kind is een volwassene Grootbrengen door De eeuw van het kind Het kind in de huidige
in zakformaat kleinhouden maatschappij
IVRK
1989
Superdiversitei
t
Hoofdstuk 4 Modellen
Gezinspedagogisch Ecologisch Sociaal
kader systeemmodel Balans model competentiemodel
Sociale steuntheorie Opvoedingskompas Diehoeken van
Kousemaker
Het gezinspedagogische kader (Hellinckx – Ghesquière)
WANNEER MOET IK DIT MODEL HANTEREN ?
Dit model wordt gehanteerd wanneer men de focus wil leggen op de behoeften van het kind en hoe
ouders daarop reageren. Het wordt gebruikt om de interacties tussen ouders en kinderen te
analyseren, met aandacht voor hoe ouders hun opvoedingsaanbod presenteren en hoe kinderen hun
opvoedingsvraag op een bepaalde manier beantwoord krijgen. Hoewel het oorspronkelijk is
ontworpen voor gezinscontexten, kan dit model ook worden toegepast en vertaald naar
opvoedingssituaties buiten het gezin, zoals in een klaslokaal of jeugdwerking.
➔ Kijken naar interacties tussen ouders en kind tijdens opvoedingsmomenten
Het gezinspedagogische kader:
, 26
Teken nu zelf het gezinspedagogische kader
, 27
Volgens dit model is opvoeden een complementair en circulair proces.
Zeer kenmerkend maar ook zeer belangrijk en bruikbaar aan dit model is de benadering vanuit de
pedagogische vraag en het pedagogisch aanbod
1. Pedagogische vraag
Vraag van kind om opgevoed te worden:
Elke kind heeft deze basisnoden nodig om te kunnen ontwikkelen:
o Steun
o Stimulatie
o Sturing
HOE HET OPVOEDPROCES ANALYSEREN AAN DE HAND VAN DIT MODEL?:
Kunnen we enkel indirect op het spoor komen. We moeten namelijk het gedrag van het kind lezen op
welke manier het opgevoed wil worden om zich optimaal te ontwikkelen. ○
o Eerst kijken we samen met de ouders naar het gedrag van het kind en naar het
handelen van zichzelf als ouders en zien welk opvoedingsgedrag het kind nodig
heeft, gezien zijn ontwikkeling en mogelijkheden.
o Dan besluiten we welke opvoeding benadering het beste past bij de pedagogische
vraag van het kind.
2. Pedagogisch aanbod
Dit is het aanbod dat ouders geven om het kind te helpen bij zijn ontwikkeling tijdens het
opvoeden. Het pedagogisch aanbod wordt beïnvloed door:
1. Pedagogisch besef
Hoe ouders betekenis geven aan het gedrag van het kind en hoe ze hun eigen
handelen hiernaar richten en vorm geven. Ouders met voldoende pedagogische
besef zullen rekening houden met de wensen en belangen van het kind. Ook zullen
we rekening houden met de leeftijd van het kind en zich daaraan aanpassen.
Bv: een baby huilt niet om de ouders te pesten, maar omdat hij honger heeft
2. Inzicht: Kennis over opvoeden
3. Waarden & Visie op opvoeden
4. Pedagogische vaardigheden
5. Persoonskenmerken en (ook mogelijke psychische stoornissen)
6. Genetische factoren
7. Eigen opvoedingsgeschiedenis
8. Andere rollen & (echtelijke) relatie
9. Sociale context
HOE HET OPVOEDPROCES ANALYSEREN AAN DE HAND VAN DIT MODEL ?:
Het pedagogisch aanbod van de ouders kunnen we in principe waarnemen via observaties in het
gezin. Zo kunnen we zien wat voor opvoedingsgedrag ze hebben.
Het pedagogisch aanbod van opvoeder harmonieert met de pedagogische vraag van het kind
dan heb je een verhoogde kans dat opvoeden optimaal verloopt
