Samenvatting Economie Jong en Oud H4 tm H8
H4.1
Ongelijke inkomensverdeling
Groepen Waarom zijn inkomens ongelijk
Kwintiel (20% groep mensen van een populatie) Ervaring
Deciel (10%) Verantwoordelijkheid
Percentiel (1%) Verschil in opleiding
Solidariteit en draagkrachtbeginsel
Sommige mensen stonden niet vooraan toen het geluk werd uitgedeeld
Daarom betalen de sterkeren voor de zwakkeren (solidariteit)
Draagkrachtbeginsel (sterkste schouders dragen de grootste lasten)
Hoe is het inkomen verdeelt: categoriale inkomensverdeling
• Kapitaal rente/huur
• Arbeid loon
• Natuur pacht
• Ondern. Schap winst
Mensen met een groot vermogen hebben meestal een hoger inkomen, maar niet uit arbeid maar
vooral uit kapitaal en natuur.
Lorenzcurve
Lorenzcurve (lorenzkromme) Een grafiek die de (on)gelijkmatigheid van een verdeling weergeeft,
bijvoorbeeld van de verdeling van het totale inkomen over personen of huishoudens
Cumuleren Het voorafgaande erbij optellen. Optellen van percentages van laag naar hoog
De personele inkomensverdeling kun je weergeven in een lorenzcurve.
Hiervoor heb je de percentages van de groepen van laag naar hoog optellen. Cumulatief. Gebruik de
cumulatieve kolommen. (Als de lijn recht is (diagonaal) dan is alles gelijk)
Bedrag van een groep berekenen ten opzichte van het totaal en al die totale optellen de
cumulatieve kolom
, Nivelleren/denivelleren de inkomens verschillen in verhouding vergroten/verkleinen
Maken van een lorenzcurve stappen:
1. Bevolking indelen van arm naar rijk
2. Relatieve inkomensaandelen uitrekenen
3. Cumulatieven uitrekenen
4. Curve tekenen m.b.v. cumulatieven
Hoe dikker de buik hoe groter de relatieve verschillen kleiner buikje progressief belastingstelsel
(nivellerend)
4.2 Herverdeling
Primair inkomen
De herverdeling van inkomens bereken je met:
Belasting en sociale premies -
De overheid heft belasting en premies wat leidt tot de
herverdeling van inkomens Netto inkomen
Uitkeringen +
Secundair / besteedbaar inkomen
Primair inkomen is dus eigenlijk je bruto-inkomen secondair inkomen is je netto-inkomen
Secundair inkomen is het inkomen na de herverdeling van het primaire inkomen door de collectieve
sector
Besteedbaar inkomen inkomen na aftrek van belastingen en premies maar inclusief de
overdrachtsinkomens (bvb kinderbijslag)
Je kan het primair inkomen en het secondair inkomen ook weergeven in een lorenzcurve
H4.1
Ongelijke inkomensverdeling
Groepen Waarom zijn inkomens ongelijk
Kwintiel (20% groep mensen van een populatie) Ervaring
Deciel (10%) Verantwoordelijkheid
Percentiel (1%) Verschil in opleiding
Solidariteit en draagkrachtbeginsel
Sommige mensen stonden niet vooraan toen het geluk werd uitgedeeld
Daarom betalen de sterkeren voor de zwakkeren (solidariteit)
Draagkrachtbeginsel (sterkste schouders dragen de grootste lasten)
Hoe is het inkomen verdeelt: categoriale inkomensverdeling
• Kapitaal rente/huur
• Arbeid loon
• Natuur pacht
• Ondern. Schap winst
Mensen met een groot vermogen hebben meestal een hoger inkomen, maar niet uit arbeid maar
vooral uit kapitaal en natuur.
Lorenzcurve
Lorenzcurve (lorenzkromme) Een grafiek die de (on)gelijkmatigheid van een verdeling weergeeft,
bijvoorbeeld van de verdeling van het totale inkomen over personen of huishoudens
Cumuleren Het voorafgaande erbij optellen. Optellen van percentages van laag naar hoog
De personele inkomensverdeling kun je weergeven in een lorenzcurve.
Hiervoor heb je de percentages van de groepen van laag naar hoog optellen. Cumulatief. Gebruik de
cumulatieve kolommen. (Als de lijn recht is (diagonaal) dan is alles gelijk)
Bedrag van een groep berekenen ten opzichte van het totaal en al die totale optellen de
cumulatieve kolom
, Nivelleren/denivelleren de inkomens verschillen in verhouding vergroten/verkleinen
Maken van een lorenzcurve stappen:
1. Bevolking indelen van arm naar rijk
2. Relatieve inkomensaandelen uitrekenen
3. Cumulatieven uitrekenen
4. Curve tekenen m.b.v. cumulatieven
Hoe dikker de buik hoe groter de relatieve verschillen kleiner buikje progressief belastingstelsel
(nivellerend)
4.2 Herverdeling
Primair inkomen
De herverdeling van inkomens bereken je met:
Belasting en sociale premies -
De overheid heft belasting en premies wat leidt tot de
herverdeling van inkomens Netto inkomen
Uitkeringen +
Secundair / besteedbaar inkomen
Primair inkomen is dus eigenlijk je bruto-inkomen secondair inkomen is je netto-inkomen
Secundair inkomen is het inkomen na de herverdeling van het primaire inkomen door de collectieve
sector
Besteedbaar inkomen inkomen na aftrek van belastingen en premies maar inclusief de
overdrachtsinkomens (bvb kinderbijslag)
Je kan het primair inkomen en het secondair inkomen ook weergeven in een lorenzcurve
