Samenvatting Hulp nodig bij sociologie ?

Sociologie


op ontdekkingstocht

 Sociologie = wetenschap die maatschappelijke patronen & structuren bestudeert, in
hun bestaan, voorbestaan & veranderen, en tevens het sociaal handelen van mensen
in interactie met deze patronen & structuren.
 Verhouding tussen:
 Samenleving (speelveld)
 Verwachtingen (spelregels)
 Mensen of organisaties (spelers)
 Spel -> systemen van samenleving
 Spelers -> mensen als actoren of positiebekleders
 Regels -> de wens ‘to fit in’
 Wijze van kijken naar wat met mensen in hun leven gebeurt
 Geschiedenis: samenleving is resultaat van historisch proces
 Biografie: welke mensen vormen samenleving?
 Sociale structuur: welke instituties bewaken de sociale orde?
 Common sense = waarheid van buikgevoel?
 Received wisdom = leren door leven
 Sociologische verbeelding = biografieën van mensen zijn verklaarbaar vanuit
historisch gegroeide sociale structuren
 Sociologisch onderzoek: echtscheiding
 Achtergrondkenmerken & sociale structuren zijn belangrijk
 Bv: inkomen, opleidingsniveau, aantal kinderen, politieke voorkeur,…
 Geboorte van het arbeidsethos
 Arbeid als hoogste goed voor individu & samenleving
 Recent begrip
 Sociale constructie
 Sociale functies arbeid
 Latente deprivatie(wanneer mensen niet werken verliezen we economische
funtie en de onderstaande functies) ( kennen voor het examen): arbeid is meer
dan enkel werk
 Tijdsstructurering
 Bron van sociale contacten
 Collectieve doelstellingen
 Status & identiteit
 Ontwikkelen & uitdrukken competenties
 Nieuwe arbeidsvormen zetten sommige functies onder druk

,  Over werkdruk, zinloos werk & ziekmakende jobs
 Belang autonomie in job uitoefening
 Onzekerheid als kenmerk van een carrière
 Ziekte als sociale breuk: wie wordt ziek (en waarom)?

 Sociologisch onderzoek: zelfmoord (Durkheim) (pg 36-37 in handboek)
 2 variabelen: regulering & sociale integratie
 4 types zelfmoord
 Egoïstisch
 Anomisch
 Fatalistisch (regulering)
 Altruïstisch
 Individueel fenomeen verklaar uit het sociale
 Andere voorbeelden (zie handboek)
 Arbeid & werkloosheid
 Ziekte & dood
 …

 Polyparadigmatische wetenschap
 Sociale posities
 Symbolische patronen
 & wisselwerking tussen beide




Welk nut heeft sociologie?



2

,  Samenleving als studie-object
 Omgeving werd in vraag gesteld
 Samenleving werd als maakbaar gezien omdat we deze zelf creëren
 Wetenschap & theorievorming
 Maatschappelijke verschijnselen waarnemen & ordenen
 Uit deze waarnemingen formuleren we algemene wetten
 Als we wetten kennen die de samenleving beheersen, kunnen we deze veranderen
 Praktijk: toepassing theorie
 Contestatie: wezenskenmerk van toegepaste sociologie
 Sociologie
 Probabiliteit
 Contingentie
 Verwachtingen
 Sociologie is niet hetzelfde als buikgevoel
 Omdat ik geloof dat iets is of zal gebeuren, pas ik onbewust mijn gedragingen aan
 Self-destroying prophecy
 Zichzelf vernietigende voorspelling
 Self-fulfilling prophecy
 Zichzelf waarmakende voorspelling
 Bestaat zowel op individueel als op collectief niveau
 Hoe meer actoren een bepaalde verwachting delen, hoe groter de kans op een self-
fulfilling prophecy
 Sociale feiten: wijzen van handelen, denken & voelen
 Boven-individueel
 Dwingend
 Sancties
 Sociale orde: generaties voorouders specifieke handelingen & denkwijze tot
sociale feiten gemaakt. Deze komen op de dag van vandaag zelfsprekend &
dwingend over.
 Bouwstenen van sociale werkelijkheid & eigensoortige werkelijkheid ( kan niet
worden herleid tot som van individuele eigenschappen, behoeften of neigingen)
 Van externe dwang naar zelfdwang (Elias)
 Vroeger gedrag gestuurd door externe dwang: kerken, notabelen,…
 Nu gedrag gestuurd tot zelfdwang: gedrag afhankelijk van discipline van individu.
Iedereen heeft regels van goed gedrag geïnternaliseerd & zorgt zelf voor naleving
ervan.
 Cyclus = waarnemen -> beschrijven -> analyseren -> verklaren ( en de cyclus begint
opnieuw)
 Sociologie kijkt naar structuren in samenlevingsverbanden & hoe die het handelen
van actoren mee vormgeven




Over structuren




3