Samenvatting mens en gezondheid

Week 1

Gezondheid (3 vragen)

Gezondheid: toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden.

De student kan een definitie van gezondheid geven aan de hand van de dimensies van Blaxter.

Blaxter’s verschillende opvattingen van gezondheid:

 Gezondheid als niet ziek:
 Geen symptomen
 Geen bezoek arts.
 Gezondheid als bezit:
 Gezondheid als een positief hulpmiddel (snel herstel of uit een sterke familie komen)
 Gezondheid als gedrag
 Goed voor jezelf zorgen, zoals sporten.
 Gezondheid als lichamelijke fitheid en vitaliteit:
 Mannen: zicht fit voelen.
 Vrouwen: zich energiek voelen.
 Gezondheid als psychosociaal welzijn:
 Mentale gezondheid.
 Genieten van gezelschap van anderen.
 Zicht trots voelen.
 Gezondheid als functie:
 Vermogen om taken te verrichten zonder belemmeringen.



De student kan een definitie van gezondheid geven aan de hand van het model van Huber.

‘Gezondheid is niet de afwezigheid van ziekte, maar het vermogen van mensen om met de fysieke,
emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zo veel mogelijk eigen regie te
voeren.’

Huber heeft de definitie van gezondheid vertaalt naar de volgende zes dimensies:

 Lichaamsfunctie (bv. ik voel me gezond en fit)
 Mentaal welbevinden (bv. ik voel me vrolijk)
 Zingeving (bv. ik zie het nut van het leven in, ik heb vertrouwen in mijn toekomst)
 Kwaliteit van leven (bv. ik geniet van het leven)
 Meedoen (bv. ik heb goed contact met anderen)
 Dagelijks functioneren (bv. ik kan goed voor mezelf zorgen)




De student kan de verschillende factoren van het biopsychosociale model ontdekken in een casus.

,Biopsychosociale model: gaat ervan uit dat ziekten en symptomen door een combinatie van
lichamelijke, sociale, culturele en psychologische factoren kunnen worden verklaard.



 Biologische factoren: aanleg, erfelijkheid, stress bij moeder tijdens zwangerschap,
lichamelijke ziekten, voeding.
 Psychologische factoren: perfectionisme, onzekerheid, behoefte aan bevestiging van
buitenaf, kortom iemands persoonlijkheid.
 Sociale factoren: moeilijkheden op het werk, emotionele verwaarlozing tijdens de jeugd,
conflicten met anderen, eenzaamheid.




De student kan aangeven wat het onderscheid is tussen het biomedische en biopsychosociale
model.

Biomedisch ziektemodel: is de opvatting dat ziekten en symptomen een achterliggende fysiologische
verklaring hebben. Het richt zich dus op ziekte en reduceert deze tot een probleem.

Volgens dit model heeft een ziekte een oorzaak die via medische interventie kan worden genezen:

1. Wegnemen oorzaak
2. Verdwijnen symptoom
3. Gezondheid

Gezondheid wordt in dit model gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte.

Het biomedische model negeert dat verschillende mensen op verschillende wijzen op dezelfde ziekte
reageren, omdat ze verschillen in persoonlijkheid, cognitie, sociaal ondersteuningsnetwerk en
culturele aannamen.

Biopsychosociale model: richt zich meer op het ziek zijn als een resultaat van een interactie tussen
biologische, psychische en sociale variabelen.

,Onderscheid biomedisch ziekte model en biopsychosociaal ziektemodel: het biopsychosociaal
neemt naast de opvatting dat ziekten en symptomen een achterliggende fysiologische verklaring
hebben, de subjectiviteit of beleving van een persoon mee.




Week 2

Gezonheidsvaardigheden en gezondheidsgedrag (6 vragen)

, De student kan verschillende niveaus van gezondheidsvaardigheden ontdekken in een casus

Gezondheidsvaardigheden: gezondheidsvaardigheden zijn vaardigheden van mensen om informatie
over gezondheid te verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het nemen van
gezondheid gerelateerde beslissingen.

Informatieve/ functioneel gezondheidsvaardigheden: basisvaardigheden in lezen, schrijven,
rekenen gericht op informatie over gezondheid.

Interactieve gezondheidsvaardigheden: cognitieve vaardigheden en sociale vaardigheden die nodig
zijn om informatie te verkrijgen en te begrijpen en om nieuwe informatie toe te passen op de eigen
situatie.

Kritische gezondheidsvaardigheden: gevorderde cognitieve vaardigheden die samen met sociale
vaardigheden worden toegepast om informatie kritisch te analyseren en te gebruiken om meer
controle uit te oefenen over het eigen leven.



De student kan de invloed van Sociaal Economische Status op gezondheidsverschillen benoemen

Sociaal econmiscche gezondheidsverschillen zijn verschillen in gezondheid en levensverwachting,
afhankelijk van iemands positie in de maatschappij. Ook wel uitgedrukt in SES. Het wordt bepaald
door opleiding, inkomen en positie. Hoe hoger het inkomen, hoe hoger de gezonde
levensverwachting. Ook het hebben van een bijstandsuitkering of schulden hangt samen met een
slechtere gezondheid.

Invloeden:

- Hoe hoger je op de maatschappelijke ladder staat, hoe een grotere kans op een goede
gezondheid.
- Gezondheid wordt bepaald door een combinatie van persoonlijke kenmerken en
omstandigheden waarin mensen geboren worden, opgroeien, wonen en werken. Dit worden
de sociale determinanten van gezondheid genoemd. Veel van deze sociale determinanten
hangen samen met sociaaleconomische status en liggen vaak buiten het
gezondheidsdomein. Denk aan ongunstige woon- en werkomstandigheden, ongezondere
leefstijl, laaggeletterdheid, armoede en schulden. Daarbij is roken is een belangrijke
leefstijlfactor waar nog een hoop gezondheidswinst te behalen valt op het gebied van
gezondheidsverschillen.
- Lager opgeleiden ervaren meer chronische stress als gevolg van sociale of financiële
problemen, zoals werkeloosheid en langdurig leven in armoede. Chronische stress vergroot
de kans op hart- en vaatziekten, diabetesen depressie en heeft een ongunstig effect op
leefstijl.




Feitjes: