2023/24
CONTRACTENRECHT VERDIEPT
WERKGROEPEN, LITERATUUR, JURISPRUDENTIE
MAUD VAN HAAREN
Radboud Universiteit
,Inhoudsopgave
Werkgroep 1 – Autonomie, informatie & relativiteit..................................................................................... 2
Opdracht Tank Oil/Motorway Vastgoed .............................................................................................................. 2
Opdracht Greenwashing (Hamster 2022) ............................................................................................................ 4
Werkgroep 2 – Risico-allocatie .................................................................................................................... 6
Opdracht Vondel Vastgoed BV/Heinsbroek Horeca BV ........................................................................................ 6
Opdracht Hof Arnhem-Leeuwarden 7 december 2021 ECLI:NL:GHARL:2021:11262 .......................................... 9
Werkgroep 3 – Remedies .......................................................................................................................... 13
Opdracht Hof Den Haag 26 september 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:1852 (Vereniging Woekerpolis.nl/Aegon)
........................................................................................................................................................................... 13
Werkgroep 4 – Balans, onbalans en ketenverantwoordelijkheid ................................................................. 20
Opdracht Wet franchise ..................................................................................................................................... 20
Opdracht Pink Tax .............................................................................................................................................. 24
1
, Werkgroep 1 – Autonomie, informatie & relativiteit
Opdracht Tank Oil/Motorway Vastgoed
In een ovk tussen eigenaar pompstation (Motorway) en uitbater daarvan (Tank Oil) d.d. 14 juni 2019 is
afgesproken dat Tank Oil (‘exploitant’) recht heeft het pompstation van Motorway (‘verhuurder’) vanaf
1 september 2019 voor eigen rekening en risico – en onder eigen naam – te huren en exploiteren
gedurende een periode van 20 jaar.
Begin 2022 meent Tank Oil dat de ovk in strijd is met het mededingingsrecht en daardoor nietig is. Tank
Oil betrekt Motorway in rechte (1) ter verkrijging verklaring voor recht tot nietigheid en (2)
veroordeling van Motorway tot terugbetaling van alle betaalde huur.
Art. 12 ovk tussen partijen: oliemaatschappij Motorway verplicht Tank Oil om uitsluitend brandstof van
hen af te nemen voor (in principe) vijf jaar.
I.c. staat vast dat het afspreken van exclusiviteit voor periode van meer dan 2 jaar is niet toegestaan op
basis van NL-mededingingsregels.
1. U bent rechter in de zaak die door Tank Oil wordt aangespannen tegen Motorway Vastgoed. Wijst
u de gevorderde verklaring voor recht en veroordeling toe? Zo ja: op welke grond(en)? Zo nee:
waarom niet?
Toespitsen op:
1) Is het contract nietig?
Het gaat i.c. om een huur- en exploitatieovereenkomst. Daarbij is in de ovk een exclusief
afnamebeding opgenomen. Tank Oil moet exclusief producten afnemen van Motorway voor een
periode van 5 jaar. De vaststaande prijzen en de onmogelijkheid om de ovk tussentijds te wijzigen
maakt dat Tank Oil een zwakke positie heeft. Daarbij kan een dergelijke ovk met dermate lange
afnameduur beperkend werken voor de concurrentie. Het afnamebeding in de ovk is dan ook nietig
wegens strijd met de Nederlandse mededingingsregels die het niet toestaan dat exclusiviteit
wordt afgesproken voor een periode van meer dan 2 jaar. De rechtsgrond is in dit concrete geval
dan ook NIET art. 3:40 BW. Ingevolge art. 6 Mw kan nietigheid worden aangenomen als de ovk de
strekking heeft om de mededinging te beperken. In dit kader is HR BP/Benschop van belang (zie
m.n. r.o. 3.5.3).
De vraag is vervolgens of dit hele contract nietig is of dat er sprake is van partiële nietigheid en of,
in geval van het laatstgenoemde, nietigheid ziet op art. 12 in zijn geheel of alleen de eerste drie
leden. Partiële nietigheid is mogelijk bij splitsbare ovk’s. Ingevolge art. 3:41 BW blijft een RH, indien
een grond van nietigheid slechts een deel van de RH betreft, voor het overige in stand voor zover
dit, gelet op de inhoud en strekking van de handeling, niet in onverbrekelijk verband met het
nietige deel staat. Dit is een vraag van uitleg en moet worden beoordeeld naar het moment waarop
de nietigheid intrad. Daarbij kan van belang zijn de aard, inhoud en strekking van de
rechtshandeling, de mate waarin de onderdelen met elkaar verband houden, en hetgeen partijen
met de rechtshandeling hebben beoogd. In het licht daarvan dient de rechter te beoordelen of,
mede gelet op de overige omstandigheden van het geval en de belangen van alle betrokken
2
CONTRACTENRECHT VERDIEPT
WERKGROEPEN, LITERATUUR, JURISPRUDENTIE
MAUD VAN HAAREN
Radboud Universiteit
,Inhoudsopgave
Werkgroep 1 – Autonomie, informatie & relativiteit..................................................................................... 2
Opdracht Tank Oil/Motorway Vastgoed .............................................................................................................. 2
Opdracht Greenwashing (Hamster 2022) ............................................................................................................ 4
Werkgroep 2 – Risico-allocatie .................................................................................................................... 6
Opdracht Vondel Vastgoed BV/Heinsbroek Horeca BV ........................................................................................ 6
Opdracht Hof Arnhem-Leeuwarden 7 december 2021 ECLI:NL:GHARL:2021:11262 .......................................... 9
Werkgroep 3 – Remedies .......................................................................................................................... 13
Opdracht Hof Den Haag 26 september 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:1852 (Vereniging Woekerpolis.nl/Aegon)
........................................................................................................................................................................... 13
Werkgroep 4 – Balans, onbalans en ketenverantwoordelijkheid ................................................................. 20
Opdracht Wet franchise ..................................................................................................................................... 20
Opdracht Pink Tax .............................................................................................................................................. 24
1
, Werkgroep 1 – Autonomie, informatie & relativiteit
Opdracht Tank Oil/Motorway Vastgoed
In een ovk tussen eigenaar pompstation (Motorway) en uitbater daarvan (Tank Oil) d.d. 14 juni 2019 is
afgesproken dat Tank Oil (‘exploitant’) recht heeft het pompstation van Motorway (‘verhuurder’) vanaf
1 september 2019 voor eigen rekening en risico – en onder eigen naam – te huren en exploiteren
gedurende een periode van 20 jaar.
Begin 2022 meent Tank Oil dat de ovk in strijd is met het mededingingsrecht en daardoor nietig is. Tank
Oil betrekt Motorway in rechte (1) ter verkrijging verklaring voor recht tot nietigheid en (2)
veroordeling van Motorway tot terugbetaling van alle betaalde huur.
Art. 12 ovk tussen partijen: oliemaatschappij Motorway verplicht Tank Oil om uitsluitend brandstof van
hen af te nemen voor (in principe) vijf jaar.
I.c. staat vast dat het afspreken van exclusiviteit voor periode van meer dan 2 jaar is niet toegestaan op
basis van NL-mededingingsregels.
1. U bent rechter in de zaak die door Tank Oil wordt aangespannen tegen Motorway Vastgoed. Wijst
u de gevorderde verklaring voor recht en veroordeling toe? Zo ja: op welke grond(en)? Zo nee:
waarom niet?
Toespitsen op:
1) Is het contract nietig?
Het gaat i.c. om een huur- en exploitatieovereenkomst. Daarbij is in de ovk een exclusief
afnamebeding opgenomen. Tank Oil moet exclusief producten afnemen van Motorway voor een
periode van 5 jaar. De vaststaande prijzen en de onmogelijkheid om de ovk tussentijds te wijzigen
maakt dat Tank Oil een zwakke positie heeft. Daarbij kan een dergelijke ovk met dermate lange
afnameduur beperkend werken voor de concurrentie. Het afnamebeding in de ovk is dan ook nietig
wegens strijd met de Nederlandse mededingingsregels die het niet toestaan dat exclusiviteit
wordt afgesproken voor een periode van meer dan 2 jaar. De rechtsgrond is in dit concrete geval
dan ook NIET art. 3:40 BW. Ingevolge art. 6 Mw kan nietigheid worden aangenomen als de ovk de
strekking heeft om de mededinging te beperken. In dit kader is HR BP/Benschop van belang (zie
m.n. r.o. 3.5.3).
De vraag is vervolgens of dit hele contract nietig is of dat er sprake is van partiële nietigheid en of,
in geval van het laatstgenoemde, nietigheid ziet op art. 12 in zijn geheel of alleen de eerste drie
leden. Partiële nietigheid is mogelijk bij splitsbare ovk’s. Ingevolge art. 3:41 BW blijft een RH, indien
een grond van nietigheid slechts een deel van de RH betreft, voor het overige in stand voor zover
dit, gelet op de inhoud en strekking van de handeling, niet in onverbrekelijk verband met het
nietige deel staat. Dit is een vraag van uitleg en moet worden beoordeeld naar het moment waarop
de nietigheid intrad. Daarbij kan van belang zijn de aard, inhoud en strekking van de
rechtshandeling, de mate waarin de onderdelen met elkaar verband houden, en hetgeen partijen
met de rechtshandeling hebben beoogd. In het licht daarvan dient de rechter te beoordelen of,
mede gelet op de overige omstandigheden van het geval en de belangen van alle betrokken
2
