Reguleren en Procederen Bestuurs(proces)recht
Inhoud
Reguleren en Procederen ........................................................................................................................ 1
Bestuurs(proces)recht ............................................................................................................................. 1
College 1 .................................................................................................................................................. 1
Casus Klaas .............................................................................................................................................. 9
College 2 ................................................................................................................................................ 10
Puntsgewijs de belangrijkste punten van de samenvatting .................................................................. 15
Reguleren en Procederen
Bestuurs(proces)recht
College 1
De casus van Klaas W. raakt aan diverse aspecten van het bestuursrecht, met name het
bestuursprocesrecht en het thema van onrechtmatige overheidsdaad.
1. Handhaving door de gemeente: Klaas W. is van mening dat de gemeente Maastricht had
moeten ingrijpen tijdens het dance-evenement. De bevoegdheid tot handhaving in dergelijke
situaties ligt in de regel bij de burgemeester, die verantwoordelijk is voor de openbare orde
en veiligheid binnen de gemeente. De burgemeester kan gebruikmaken van zijn/haar
bevoegdheden onder de Gemeentewet en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) om
op te treden tegen verstoringen van de openbare orde, zoals het gooien van bierflesjes en
vechtpartijen.
2. Schadevergoeding of nadeelcompensatie: Als Klaas meent dat hij schade heeft geleden door
het evenement, kan hij een verzoek tot schadevergoeding of nadeelcompensatie indienen bij
de gemeente. Dit valt onder het civielrechtelijke begrip onrechtmatige daad (artikel 6:162
BW). Echter, als de schade het gevolg is van rechtmatig overheidshandelen, dan kan het
bestuursrecht van toepassing zijn. In het bestuursrecht kan onder bepaalde voorwaarden
een beroep worden gedaan op nadeelcompensatie.
3. Bezwaar tegen evenementenverordening: Klaas kan bezwaar maken tegen de
evenementenverordening van de gemeente, indien hij meent dat deze onrechtmatig is of
hem onevenredig benadeelt. Dit zou een procedure kunnen zijn bij de bestuursrechter. Hij
zal moeten aantonen dat de verordening in strijd is met hogere regelgeving of algemene
rechtsbeginselen.
4. Ontbinding van de bruikleenovereenkomst door de gemeente: De gemeente kan besluiten
de overeenkomst met de organisator van het evenement te ontbinden. Dit is echter meer
een privaatrechtelijke kwestie tussen de gemeente en de organisator. De juridische
grondslag en mogelijkheden voor ontbinding zijn afhankelijk van de voorwaarden in de
overeenkomst.
Pagina 1 van 21
,Reguleren en Procederen Bestuurs(proces)recht
5. Jurisprudentie over onrechtmatige overheidsdaad: De casus van Van Vlodrop / Van Gog -
Nederweert behandelt de grondslag voor schadevergoeding in het bestuursrecht. Deze
jurisprudentie illustreert hoe de grenzen tussen bestuursrecht en civiel recht soms vervagen,
vooral als het gaat om schadevergoedingen bij onrechtmatig overheidshandelen.
Relevante wetsartikelen plus uitleg:
1. Artikel 8:88 Awb bepaalt de grondslag voor een verzoek om schadevergoeding bij de
bestuursrechter. Dit artikel codificeert de eisen uit de jurisprudentie (zoals Van Vlodrop),
waarbij onder meer wordt gekeken naar de onrechtmatigheid van de handeling van het
bestuursorgaan en de toerekenbaarheid daarvan.
2. Artikel 8:89 Awb gaat over de rechtsmachtverdeling tussen de burgerlijke rechter en de
bestuursrechter. Dit is relevant voor het bepalen bij welke rechter een
schadevergoedingszaak thuis hoort.
3. Artikel 8:90 lid 2 Awb stelt dat er eerst een verzoek tot schadevergoeding moet worden
gedaan bij het betreffende bestuursorgaan, voordat men naar de rechter kan stappen.
4. Artikel 8:92 Awb beschrijft de vereisten voor de inhoud van het verzoekschrift.
5. Artikel 8:93 Awb behandelt de verjaringstermijnen, waarbij aansluiting wordt gezocht bij het
civiel recht.
6. Artikel 8:95 Awb regelt de uitspraak van de bestuursrechter in een dergelijke zaak.
De materiële eisen voor een schadevergoedingsclaim in het bestuursrecht omvatten:
• Onrechtmatigheid: Was de handeling van de overheid onrechtmatig?
• Toerekenbaarheid: Kan de handeling worden toegerekend aan de overheid?
• Relativiteit: Beschermt de geschonden rechtsnorm het belang van de benadeelde?
• Causaliteit: Heeft de onrechtmatige handeling de schade veroorzaakt?
• Schade: Is er werkelijk materiële en/of immateriële schade ontstaan?
Handelingen van de Overheid
De overheid kan verschillende soorten handelingen verrichten, zoals:
• Privaatrechtelijke handelingen: Handelingen waarbij de overheid optreedt als een private
partij.
• Rechtspraak: Beslissingen van rechters of rechtbanken.
• Wetgeving: Het opstellen en implementeren van wetten.
• Voorbereidingshandelingen: Handelingen ter voorbereiding van een besluit.
• Feitelijke handelingen: Handelingen die niet als formeel besluit worden gezien, zoals de
uitvoering van werkzaamheden.
• Besluiten: Formele beslissingen van een bestuursorgaan.
Wanneer is een Handeling Onrechtmatig?
Pagina 2 van 21
, Reguleren en Procederen Bestuurs(proces)recht
In het civiele recht, met name onder artikel 6:162 lid 2 BW, worden drie typen onrechtmatigheid
onderscheiden:
1. Inbreuk op een recht: Dit is het geval als er direct inbreuk wordt gemaakt op de rechten van
een persoon, zoals eigendomsrecht.
2. Inbreuk op een wettelijke plicht: Dit doet zich voor als de overheid haar wettelijke
verplichtingen niet nakomt.
3. Inbreuk op wat maatschappelijk zorgvuldigheid betaamt: Dit heeft betrekking op
handelingen die, hoewel niet direct in strijd met een specifieke wet of recht, toch als
onzorgvuldig of ongepast worden beschouwd in het maatschappelijk verkeer.
Focus op Onrechtmatigheid van Besluiten
• Uitgangspunt: Besluiten worden als rechtmatig beschouwd tot het tegendeel bewezen is.
• Vaststellen van Onrechtmatigheid: Voor een claim op basis van onrechtmatige daad moet
eerst de onrechtmatigheid van het besluit worden aangetoond.
• Formele Rechtskracht: Als een besluit formele rechtskracht heeft verkregen (bijvoorbeeld
doordat er geen bezwaar of beroep tegen is ingesteld binnen de gestelde termijn), dan staat
de rechtmatigheid ervan in beginsel vast. Dit maakt het moeilijk, zo niet onmogelijk, om
achteraf schadevergoeding te claimen wegens een onrechtmatige overheidsdaad.
II. Toerekening
Kernpunten:
• Vernietiging van een appellabel besluit: Dit impliceert automatisch de toerekening aan het
betreffende bestuursorgaan.
• Reden van vernietiging/verwijtbaarheid: In beginsel niet relevant voor de toerekening aan
het bestuursorgaan.
• Referentie: Van Gog/Nederweert (r.o 3.4) behandelt dit aspect, waarbij sprake is van een
soort pseudo-risicoaansprakelijkheid.
III. Schade
Aansluiting bij Civiel Recht:
• Artikel 6:95 BW: Algemene regels voor schade.
• Materiële Schade (Art. 6:96 BW): Omvat zaken als gederfde inkomsten, beschadiging aan
eigendom, investeringskosten, etc.
• Immateriële Schade (Art. 6:106 BW): Niet-tastbare schade, zoals emotionele schade.
• Artikel 6 EVRM: Betrekking hebbend op de overschrijding van de redelijke termijn, relevant
voor immateriële schade.
Materiële en Immateriële Schade:
• Beide vormen van schade worden erkend en kunnen onderwerp zijn van een
schadevergoedingsclaim.
Pagina 3 van 21
Inhoud
Reguleren en Procederen ........................................................................................................................ 1
Bestuurs(proces)recht ............................................................................................................................. 1
College 1 .................................................................................................................................................. 1
Casus Klaas .............................................................................................................................................. 9
College 2 ................................................................................................................................................ 10
Puntsgewijs de belangrijkste punten van de samenvatting .................................................................. 15
Reguleren en Procederen
Bestuurs(proces)recht
College 1
De casus van Klaas W. raakt aan diverse aspecten van het bestuursrecht, met name het
bestuursprocesrecht en het thema van onrechtmatige overheidsdaad.
1. Handhaving door de gemeente: Klaas W. is van mening dat de gemeente Maastricht had
moeten ingrijpen tijdens het dance-evenement. De bevoegdheid tot handhaving in dergelijke
situaties ligt in de regel bij de burgemeester, die verantwoordelijk is voor de openbare orde
en veiligheid binnen de gemeente. De burgemeester kan gebruikmaken van zijn/haar
bevoegdheden onder de Gemeentewet en de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) om
op te treden tegen verstoringen van de openbare orde, zoals het gooien van bierflesjes en
vechtpartijen.
2. Schadevergoeding of nadeelcompensatie: Als Klaas meent dat hij schade heeft geleden door
het evenement, kan hij een verzoek tot schadevergoeding of nadeelcompensatie indienen bij
de gemeente. Dit valt onder het civielrechtelijke begrip onrechtmatige daad (artikel 6:162
BW). Echter, als de schade het gevolg is van rechtmatig overheidshandelen, dan kan het
bestuursrecht van toepassing zijn. In het bestuursrecht kan onder bepaalde voorwaarden
een beroep worden gedaan op nadeelcompensatie.
3. Bezwaar tegen evenementenverordening: Klaas kan bezwaar maken tegen de
evenementenverordening van de gemeente, indien hij meent dat deze onrechtmatig is of
hem onevenredig benadeelt. Dit zou een procedure kunnen zijn bij de bestuursrechter. Hij
zal moeten aantonen dat de verordening in strijd is met hogere regelgeving of algemene
rechtsbeginselen.
4. Ontbinding van de bruikleenovereenkomst door de gemeente: De gemeente kan besluiten
de overeenkomst met de organisator van het evenement te ontbinden. Dit is echter meer
een privaatrechtelijke kwestie tussen de gemeente en de organisator. De juridische
grondslag en mogelijkheden voor ontbinding zijn afhankelijk van de voorwaarden in de
overeenkomst.
Pagina 1 van 21
,Reguleren en Procederen Bestuurs(proces)recht
5. Jurisprudentie over onrechtmatige overheidsdaad: De casus van Van Vlodrop / Van Gog -
Nederweert behandelt de grondslag voor schadevergoeding in het bestuursrecht. Deze
jurisprudentie illustreert hoe de grenzen tussen bestuursrecht en civiel recht soms vervagen,
vooral als het gaat om schadevergoedingen bij onrechtmatig overheidshandelen.
Relevante wetsartikelen plus uitleg:
1. Artikel 8:88 Awb bepaalt de grondslag voor een verzoek om schadevergoeding bij de
bestuursrechter. Dit artikel codificeert de eisen uit de jurisprudentie (zoals Van Vlodrop),
waarbij onder meer wordt gekeken naar de onrechtmatigheid van de handeling van het
bestuursorgaan en de toerekenbaarheid daarvan.
2. Artikel 8:89 Awb gaat over de rechtsmachtverdeling tussen de burgerlijke rechter en de
bestuursrechter. Dit is relevant voor het bepalen bij welke rechter een
schadevergoedingszaak thuis hoort.
3. Artikel 8:90 lid 2 Awb stelt dat er eerst een verzoek tot schadevergoeding moet worden
gedaan bij het betreffende bestuursorgaan, voordat men naar de rechter kan stappen.
4. Artikel 8:92 Awb beschrijft de vereisten voor de inhoud van het verzoekschrift.
5. Artikel 8:93 Awb behandelt de verjaringstermijnen, waarbij aansluiting wordt gezocht bij het
civiel recht.
6. Artikel 8:95 Awb regelt de uitspraak van de bestuursrechter in een dergelijke zaak.
De materiële eisen voor een schadevergoedingsclaim in het bestuursrecht omvatten:
• Onrechtmatigheid: Was de handeling van de overheid onrechtmatig?
• Toerekenbaarheid: Kan de handeling worden toegerekend aan de overheid?
• Relativiteit: Beschermt de geschonden rechtsnorm het belang van de benadeelde?
• Causaliteit: Heeft de onrechtmatige handeling de schade veroorzaakt?
• Schade: Is er werkelijk materiële en/of immateriële schade ontstaan?
Handelingen van de Overheid
De overheid kan verschillende soorten handelingen verrichten, zoals:
• Privaatrechtelijke handelingen: Handelingen waarbij de overheid optreedt als een private
partij.
• Rechtspraak: Beslissingen van rechters of rechtbanken.
• Wetgeving: Het opstellen en implementeren van wetten.
• Voorbereidingshandelingen: Handelingen ter voorbereiding van een besluit.
• Feitelijke handelingen: Handelingen die niet als formeel besluit worden gezien, zoals de
uitvoering van werkzaamheden.
• Besluiten: Formele beslissingen van een bestuursorgaan.
Wanneer is een Handeling Onrechtmatig?
Pagina 2 van 21
, Reguleren en Procederen Bestuurs(proces)recht
In het civiele recht, met name onder artikel 6:162 lid 2 BW, worden drie typen onrechtmatigheid
onderscheiden:
1. Inbreuk op een recht: Dit is het geval als er direct inbreuk wordt gemaakt op de rechten van
een persoon, zoals eigendomsrecht.
2. Inbreuk op een wettelijke plicht: Dit doet zich voor als de overheid haar wettelijke
verplichtingen niet nakomt.
3. Inbreuk op wat maatschappelijk zorgvuldigheid betaamt: Dit heeft betrekking op
handelingen die, hoewel niet direct in strijd met een specifieke wet of recht, toch als
onzorgvuldig of ongepast worden beschouwd in het maatschappelijk verkeer.
Focus op Onrechtmatigheid van Besluiten
• Uitgangspunt: Besluiten worden als rechtmatig beschouwd tot het tegendeel bewezen is.
• Vaststellen van Onrechtmatigheid: Voor een claim op basis van onrechtmatige daad moet
eerst de onrechtmatigheid van het besluit worden aangetoond.
• Formele Rechtskracht: Als een besluit formele rechtskracht heeft verkregen (bijvoorbeeld
doordat er geen bezwaar of beroep tegen is ingesteld binnen de gestelde termijn), dan staat
de rechtmatigheid ervan in beginsel vast. Dit maakt het moeilijk, zo niet onmogelijk, om
achteraf schadevergoeding te claimen wegens een onrechtmatige overheidsdaad.
II. Toerekening
Kernpunten:
• Vernietiging van een appellabel besluit: Dit impliceert automatisch de toerekening aan het
betreffende bestuursorgaan.
• Reden van vernietiging/verwijtbaarheid: In beginsel niet relevant voor de toerekening aan
het bestuursorgaan.
• Referentie: Van Gog/Nederweert (r.o 3.4) behandelt dit aspect, waarbij sprake is van een
soort pseudo-risicoaansprakelijkheid.
III. Schade
Aansluiting bij Civiel Recht:
• Artikel 6:95 BW: Algemene regels voor schade.
• Materiële Schade (Art. 6:96 BW): Omvat zaken als gederfde inkomsten, beschadiging aan
eigendom, investeringskosten, etc.
• Immateriële Schade (Art. 6:106 BW): Niet-tastbare schade, zoals emotionele schade.
• Artikel 6 EVRM: Betrekking hebbend op de overschrijding van de redelijke termijn, relevant
voor immateriële schade.
Materiële en Immateriële Schade:
• Beide vormen van schade worden erkend en kunnen onderwerp zijn van een
schadevergoedingsclaim.
Pagina 3 van 21
