Samenvatting Anatomie van de voortplantingsorganen

ANATOMIE & FYSIOLOGIE VAN DE
VOORTPLANTINGSORGANEN
ALGEMENDE BOUW VAN HET VOORTPLANTINGSSTELSEL
Bestaat vr zowel man als vrouw uit verschillende onderdelen:
- gonaden = geslachtsklieren  produceren gameten & hormonen
- kanaal of buizensysteem om die gameten op te vangen & te transporteren
- accessoire klieren & organen
- externe geslachtsorganen  kanalen monden uit ad buitenkant vh lichaam

Opmerking: deze structuren ontwikkelen zich tijdens embryonale ontwikkeling uit dezelfde voorlopercellen
 gelijkaardige bouw jongens/meisjes
 bv. gonaden bij vrouw = eierstokken; bij man = testes

GAMETOGENESE
= productie vn gameten
Spermatogenese = productie vn zaadcellen
Oögenese = productie vn eicellen


ZAADCELONTWIKKELING BINNEN
ZAADBUISJES VD TESTES
Spermatogenese id testes
Spermiogenese id bijbal


OÖGENESE
Start tijdens embryonale ontwikkeling vn
meisje via meiosedeling

Oöcyten zitten vast halverwege de
celdeling
 DNA is opgerold
 genen zijn onbruikbaar
 gn eiwitsynthese mogelijk
 oöcyten moeten ondersteund worden door follikelcellen
 heel wat oöcyten sterven af tijdens het leven = follikelatresie

Vanaf puberteit: maandelijks 1000 follikels gestimuleerd
 slechts 1 follikel ontwikkelt zich volledig & wordt vrijgegeven id buikholte = ovulatie
Menopauze = alle follikels met oöcyten zijn op


EICELONTWIKKELING BINNEN
FOLLIKELS VH OVARIUM

, GESLACHTSKENMERKEN
= lichamelijke kenmerken waarmee jongens zich vn meisjes onderscheiden (biologisch/fysiologisch)

Primaire geslachtskenmerken zijn bij de geboorte aanwezig
Secundaire geslachtskenmerken ontwikkelen oiv geslachtshormonen tijdens de puberteit
 testes produceren testosteron
 ovaria produceren oestrogeen, progesteron

GESLACHTSHORMONEN
Androgenen: Vrouwelijke
geslachtshormonen:




MANNELIJKE GESLACHTSORGANEN
(OVERZICHT)
Organen vr gameet- & testosteronproductie: - testes (teelballen)
 wand vd zaadbuisjes  productie vn zaadcellen = spermatogenese
 interstitiële cellen (vn Leydig) tss zaadbuisjes  productie testosteron

Buizensysteem vr gameten opnemen & vervoeren: - epididymis (bijballen)  uitrijping zaadcellen
= spermiogenese
- vas deferens (zaadleider) binnen funiculus spermaticus
- ejaculatiekanaal binnen prostaat
- urethra (plasbuis) binnen prostaat & penis

Accessoire klieren vr zaadvochtproductie: - vesiculae seminales (zaadblaasjes)
- prostaat (voorstanderklier)
- glandulae bulbourethrales (Cowperklieren)

Uitwendige geslachtsorganen vr erectie & ejaculatie: - penis met: - erectiel weefsel (zwellichamen)
- glans & preputium (eikel & vh)
- scrotum (balzak)




Erectie: opwinding- & plateaufase
 gladde spieren rondom holten id zwellichamen ontspannen  holten gevuld m bloed
 langer, dikker = tumescentie
 toenemende omvang zwellichamen  wandstandige aders in verdrukking
 bloedafvoer belemmerd  druk stijgt  penis hard = turgescentie