,Abstract
In deze examentraining voor sociale hygiëne in 2024 worden essentiële concepten en
kennisgebieden verkend die cruciaal zijn voor het begrip en handhaven van een gezonde
sociale omgeving. De training richt zich op actuele vraagstukken en uitdagingen op het
gebied van hygiëne, veiligheid en verantwoordelijkheid in sociale contexten. Onderwerpen
zoals alcoholbeleid, omgang met agressie, en wet- en regelgeving worden diepgaand
behandeld, waarbij de nadruk ligt op praktische toepassingen en scenario's. Deze
samenvatting biedt een beknopt overzicht van de belangrijkste inzichten en vaardigheden
die nodig zijn om succesvol het sociale hygiëne examen van 2024 te maken.
D. Gerbers 1
,Table of Contents
Abstract ...........................................................................................................................1
1. Sociale hygiëne .........................................................................................................3
Alcoholwet ...........................................................................................................................................3
Alcoholbesluit ......................................................................................................................................4
Arbeidsomstandighedenwet ...............................................................................................................4
2. Omgaan met gasten ..................................................................................................5
3. Regelhandhaving ......................................................................................................7
4. Risicogedrag bij regelhandhaving ..............................................................................8
5. Gespreksmodellen .....................................................................................................9
Gespreksmodel Klachten .....................................................................................................................9
Gespreksmodel Nee Verkopen ............................................................................................................9
Gespreksmodel Openlijke Regelovertreding .......................................................................................9
Gespreksmodel Verborgen Regelovertreding .....................................................................................9
Gespreksmodel Agressie en Geweld ...................................................................................................9
6. Alcohol ....................................................................................................................10
Alcoholwet .........................................................................................................................................11
Wegenverkeerswet ............................................................................................................................11
Wetboek van Strafrecht.....................................................................................................................12
7. Drugs ......................................................................................................................12
Opiumwet ..........................................................................................................................................13
8. Tabak ......................................................................................................................13
Tabak- en rookwarenwet ...................................................................................................................14
9. Gokken ...................................................................................................................14
Wet op kansspelen ............................................................................................................................15
10. Veiligheidsvoorzieningen ...........................................................................................15
D. Gerbers 2
, 1. Sociale hygiëne
Sociale: ‘betrekking hebben op de maatschappij’
Hygiëne: ‘reinheid en gezondheid’
Doel: veiligheid en gezondheid van gasten en werknemers beschermen
Alcoholwet en alcoholbesluit: schrijft dat leidinggevenden in drankverstrekkende bedrijven
moeten beschikken over kennis tot:
• Wat alcohol met lichaam en geest doet
• Sociale gevolgen van alcoholmisbruik
• Wet- en regelgeving rondom alcohol
• Kansspelautomaten en gokverslaving
Sociaal gedrag bestaat uit normen en waarden: Normen zijn richtlijnen voor je gedrag in
sociale situaties en waarde is dat je iets waardevol vindt om na te leven. Ongeschreven
regels zijn vaak gebaseerd op fatsoennormen en waarden. Ethiek is wat goed en slecht
gedrag is.
Alcoholwet
Als je alcohol schenkt of verkoopt dan is het wettelijk verplicht dat de leidinggevende een
verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne heeft.
Artikel 1: leidinggevende is de eigenaar van het bedrijf of de persoon die de leiding heeft.
Artikel 3.1: je moet een alcoholvergunning hebben om een horeca- of slijtersbedrijf te
mogen runnen.
Artikel 8.1: leidinggevende moet minimaal 21 jaar zijn, geen slecht levensgedrag, niet onder
curatele staan (mag geen zakelijke beslissingen nemen).
Artikel 8.3: iedereen die aan de eisen voldoet moet in het ‘register sociale hygiëne’ worden
bijgeschreven. De landelijke examencommissie stelt eindtermen op.
Artikel 8.4: Hoeft niet ingeschreven te staan als je niet op de werkvloer staat.
Artikel 8.5: register wordt bijgehouden door LEC-SVH.
Artikel 24.1a: Er moet altijd een leidinggevende aanwezig zijn tijdens openingstijden.
Artikel 24.3: Niemand onder de 16 mag werken waar alcohol geschonken wordt (wel in de
keuken).
Artikel 8.6: in een para commerciële rechtspersoon (recreatieve activiteiten, sportkantine)
moeten 2 leidinggevende aanwezig zijn.
Artikel 9.1: als bestuur van para commerciële rechtspersoon moet je een regels opstellen
waarin je verantwoord dat je drank verstrekt.
Artikel 9.2: In regels staan kwalificatienormen voor voorlichtingsinstructies die bar personeel
krijgt en de manier hoe er toezicht op gehouden wordt.
Artikel 9.3: para commerciële rechtspersoon registreert wie van de bar vrijwilligers
voorlichtingsinstructie hebben gekregen.
Artikel 9.4: regelement moet in het pand aanwezig zijn.
Artikel 9.5: in de algemene maatregel van het bestuur kunnen extra regels komen.
Artikel 24.2a: organisatie mag niet geopend zijn als er niemand is met vergunning.
D. Gerbers 3
,Alcoholbesluit
Artikel 4.1: leidinggevende moet kennis hebben tot invloed van alcohol in combinatie met
drugs, geneesmiddelen, de sociale gevolgen, risico’s gokverslaving, wet- en regelgeving
bouwkundige voorzieningen en doelgroepen.
Artikel 4.2: leidinggevenden moet de kennis hebben om de bedrijfsformule (verdienmodel)
af te stemmen op de situatie (maatschappelijk verantwoord)
Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 3.1: als werkgever zorg je voor goede arbeidsomstandigheden
• Veilig en gezond (bij bron verhelpen en niet achteraf
• Inrichting moet naar werknemers behoeften worden aangepast
• Eentonig tempo gebonden werk wordt beperkt
• Maatregelingen voor eerste hulp bij ongevallen
• Werknemers moeten volgend gevaar kunnen vermeiden
Artikel 3.2: psychosociale arbeidsbelasting is niet te hoog (werkdruk)
Artikel 3.3: balans tussen bevoegdheden en bekwaamheden van werknemer
Artikel 3.4: werkgever controleert regelmatig het arbeidsomstandighedenbeleid
Artikel 10: werkgever beschermd klanten (derden) tegen uitvoering van werk van de
werknemers
Artikel 5.1: werkgever zet op papier welke risico’s het werk geeft
Artikel 5.2: werknemers hebben toegang tot een deskundige werknemer of persoon in
risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E)
Artikel 5.3/5.4: werkgever noteert plan van aanpak in RI&E en past dit aan
Artikel 5.5: werkgever zorgt dat werknemers de RI&E ontvangen en altijd toegang hebben
Artikel 8.1/8.2/8.4: werknemers moeten ingelicht zijn over werkzaamheden (gezondheid en
veiligheid) en werkgever controleert dit
Artikel 8.3: werknemers moeten weten waarom ze bepaalde middelen gebruiken
Artikel 8.5: werkgever houdt er rekening mee dat werknemers onder de 18 beperkte
werkervaring hebben
Artikel 11: werknemers zijn verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid
• Arbeidsmiddelen op juiste manier gebruiken
• Beschermingsmiddelen op juiste manier gebruiken
• Beveiliging op. Arbeidsmiddelen niet veranderen
• Meewerken aan onderwijs
• Gevaren melden
• Werkgever erop wijzen om aan Arbowet te houden
Voorlichting kan je doen door uitleg te geven of folders/handleidingen te geven.
Instructie geef je door het voor te doen, te laten oefenen, filmmateriaal te laten zien,
training te geven
• Bij voorlichting alleen informatie en bij instructie geef je een opdracht
Tijdens werkoverleg kun je Arbo gerelateerde onderwerpen bespreken (spreekt voor zich)
Bedrijfssoorten. Focus op:
• Logieverstrekkende bedrijven: waar je blijft slapen
D. Gerbers 4
, • Voedselverstrekkende bedrijven: waar je eet
• Drankverstrekkende bedrijven: waar je drank serveert
Bedrijfsformule: marktonderzoek -> doelgroepen -> klanten trekken
Hiervoor gebruik je de 6 p’s
1. Plaats
2. Product
3. Prijs
4. Personeel
5. Presentatie
6. Promotie
Gastvrijheidsformule: welke gastvrijheid (gevoel) je biedt. Product, Gedrag of Omgeving
Levensmiddelenhandel: supermarkten, warenhuizen en groothandels waar dus een klein
deel ook alcohol verkocht wordt.
Beleid: hoe je de doelstellingen van jouw bedrijf realiseert (dit moet je vastleggen in een
document en is onderdeel van je onderneming plan). Sociaal Hygiënisch beleid bestaat uit:
• Doelgroep beleid
• Personeelsbeleid, opleidingen nodig?
• Handhavingsbeleid, huisregels
• Risicobeleid, wetgeving
• Alcoholbeleid
• Drugsbeleid
• Rookbeleid
• Gokbeleid
• Veiligheidsbeleid
• Brandbeleid
2. Omgaan met gasten
Communicatie: informatie uitwisselen en delen
• Verbaal: met woorden
• Non-verbaal: lichaamstaal
Overeenstemmend communiceren: als je non-verbale en verbale communicatie klopt.
Inhoudsniveau: inhoud van de boodschap (verboden voor huisdieren) (Belangrijk)
Betrekkingsniveau: hoe je het moet opvatten
Gastgericht werken: de mate waarmee en de manier waarop je de gasten betreedt (niet
hetzelfde als gastheerschap, dan komt er ook vakbekwaamheid bij kijken).
Positieve non-verbale communicatie = goede gastgerichtheid = goede betrekking
D. Gerbers 5
In deze examentraining voor sociale hygiëne in 2024 worden essentiële concepten en
kennisgebieden verkend die cruciaal zijn voor het begrip en handhaven van een gezonde
sociale omgeving. De training richt zich op actuele vraagstukken en uitdagingen op het
gebied van hygiëne, veiligheid en verantwoordelijkheid in sociale contexten. Onderwerpen
zoals alcoholbeleid, omgang met agressie, en wet- en regelgeving worden diepgaand
behandeld, waarbij de nadruk ligt op praktische toepassingen en scenario's. Deze
samenvatting biedt een beknopt overzicht van de belangrijkste inzichten en vaardigheden
die nodig zijn om succesvol het sociale hygiëne examen van 2024 te maken.
D. Gerbers 1
,Table of Contents
Abstract ...........................................................................................................................1
1. Sociale hygiëne .........................................................................................................3
Alcoholwet ...........................................................................................................................................3
Alcoholbesluit ......................................................................................................................................4
Arbeidsomstandighedenwet ...............................................................................................................4
2. Omgaan met gasten ..................................................................................................5
3. Regelhandhaving ......................................................................................................7
4. Risicogedrag bij regelhandhaving ..............................................................................8
5. Gespreksmodellen .....................................................................................................9
Gespreksmodel Klachten .....................................................................................................................9
Gespreksmodel Nee Verkopen ............................................................................................................9
Gespreksmodel Openlijke Regelovertreding .......................................................................................9
Gespreksmodel Verborgen Regelovertreding .....................................................................................9
Gespreksmodel Agressie en Geweld ...................................................................................................9
6. Alcohol ....................................................................................................................10
Alcoholwet .........................................................................................................................................11
Wegenverkeerswet ............................................................................................................................11
Wetboek van Strafrecht.....................................................................................................................12
7. Drugs ......................................................................................................................12
Opiumwet ..........................................................................................................................................13
8. Tabak ......................................................................................................................13
Tabak- en rookwarenwet ...................................................................................................................14
9. Gokken ...................................................................................................................14
Wet op kansspelen ............................................................................................................................15
10. Veiligheidsvoorzieningen ...........................................................................................15
D. Gerbers 2
, 1. Sociale hygiëne
Sociale: ‘betrekking hebben op de maatschappij’
Hygiëne: ‘reinheid en gezondheid’
Doel: veiligheid en gezondheid van gasten en werknemers beschermen
Alcoholwet en alcoholbesluit: schrijft dat leidinggevenden in drankverstrekkende bedrijven
moeten beschikken over kennis tot:
• Wat alcohol met lichaam en geest doet
• Sociale gevolgen van alcoholmisbruik
• Wet- en regelgeving rondom alcohol
• Kansspelautomaten en gokverslaving
Sociaal gedrag bestaat uit normen en waarden: Normen zijn richtlijnen voor je gedrag in
sociale situaties en waarde is dat je iets waardevol vindt om na te leven. Ongeschreven
regels zijn vaak gebaseerd op fatsoennormen en waarden. Ethiek is wat goed en slecht
gedrag is.
Alcoholwet
Als je alcohol schenkt of verkoopt dan is het wettelijk verplicht dat de leidinggevende een
verklaring kennis en inzicht sociale hygiëne heeft.
Artikel 1: leidinggevende is de eigenaar van het bedrijf of de persoon die de leiding heeft.
Artikel 3.1: je moet een alcoholvergunning hebben om een horeca- of slijtersbedrijf te
mogen runnen.
Artikel 8.1: leidinggevende moet minimaal 21 jaar zijn, geen slecht levensgedrag, niet onder
curatele staan (mag geen zakelijke beslissingen nemen).
Artikel 8.3: iedereen die aan de eisen voldoet moet in het ‘register sociale hygiëne’ worden
bijgeschreven. De landelijke examencommissie stelt eindtermen op.
Artikel 8.4: Hoeft niet ingeschreven te staan als je niet op de werkvloer staat.
Artikel 8.5: register wordt bijgehouden door LEC-SVH.
Artikel 24.1a: Er moet altijd een leidinggevende aanwezig zijn tijdens openingstijden.
Artikel 24.3: Niemand onder de 16 mag werken waar alcohol geschonken wordt (wel in de
keuken).
Artikel 8.6: in een para commerciële rechtspersoon (recreatieve activiteiten, sportkantine)
moeten 2 leidinggevende aanwezig zijn.
Artikel 9.1: als bestuur van para commerciële rechtspersoon moet je een regels opstellen
waarin je verantwoord dat je drank verstrekt.
Artikel 9.2: In regels staan kwalificatienormen voor voorlichtingsinstructies die bar personeel
krijgt en de manier hoe er toezicht op gehouden wordt.
Artikel 9.3: para commerciële rechtspersoon registreert wie van de bar vrijwilligers
voorlichtingsinstructie hebben gekregen.
Artikel 9.4: regelement moet in het pand aanwezig zijn.
Artikel 9.5: in de algemene maatregel van het bestuur kunnen extra regels komen.
Artikel 24.2a: organisatie mag niet geopend zijn als er niemand is met vergunning.
D. Gerbers 3
,Alcoholbesluit
Artikel 4.1: leidinggevende moet kennis hebben tot invloed van alcohol in combinatie met
drugs, geneesmiddelen, de sociale gevolgen, risico’s gokverslaving, wet- en regelgeving
bouwkundige voorzieningen en doelgroepen.
Artikel 4.2: leidinggevenden moet de kennis hebben om de bedrijfsformule (verdienmodel)
af te stemmen op de situatie (maatschappelijk verantwoord)
Arbeidsomstandighedenwet
Artikel 3.1: als werkgever zorg je voor goede arbeidsomstandigheden
• Veilig en gezond (bij bron verhelpen en niet achteraf
• Inrichting moet naar werknemers behoeften worden aangepast
• Eentonig tempo gebonden werk wordt beperkt
• Maatregelingen voor eerste hulp bij ongevallen
• Werknemers moeten volgend gevaar kunnen vermeiden
Artikel 3.2: psychosociale arbeidsbelasting is niet te hoog (werkdruk)
Artikel 3.3: balans tussen bevoegdheden en bekwaamheden van werknemer
Artikel 3.4: werkgever controleert regelmatig het arbeidsomstandighedenbeleid
Artikel 10: werkgever beschermd klanten (derden) tegen uitvoering van werk van de
werknemers
Artikel 5.1: werkgever zet op papier welke risico’s het werk geeft
Artikel 5.2: werknemers hebben toegang tot een deskundige werknemer of persoon in
risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E)
Artikel 5.3/5.4: werkgever noteert plan van aanpak in RI&E en past dit aan
Artikel 5.5: werkgever zorgt dat werknemers de RI&E ontvangen en altijd toegang hebben
Artikel 8.1/8.2/8.4: werknemers moeten ingelicht zijn over werkzaamheden (gezondheid en
veiligheid) en werkgever controleert dit
Artikel 8.3: werknemers moeten weten waarom ze bepaalde middelen gebruiken
Artikel 8.5: werkgever houdt er rekening mee dat werknemers onder de 18 beperkte
werkervaring hebben
Artikel 11: werknemers zijn verantwoordelijk voor hun eigen veiligheid
• Arbeidsmiddelen op juiste manier gebruiken
• Beschermingsmiddelen op juiste manier gebruiken
• Beveiliging op. Arbeidsmiddelen niet veranderen
• Meewerken aan onderwijs
• Gevaren melden
• Werkgever erop wijzen om aan Arbowet te houden
Voorlichting kan je doen door uitleg te geven of folders/handleidingen te geven.
Instructie geef je door het voor te doen, te laten oefenen, filmmateriaal te laten zien,
training te geven
• Bij voorlichting alleen informatie en bij instructie geef je een opdracht
Tijdens werkoverleg kun je Arbo gerelateerde onderwerpen bespreken (spreekt voor zich)
Bedrijfssoorten. Focus op:
• Logieverstrekkende bedrijven: waar je blijft slapen
D. Gerbers 4
, • Voedselverstrekkende bedrijven: waar je eet
• Drankverstrekkende bedrijven: waar je drank serveert
Bedrijfsformule: marktonderzoek -> doelgroepen -> klanten trekken
Hiervoor gebruik je de 6 p’s
1. Plaats
2. Product
3. Prijs
4. Personeel
5. Presentatie
6. Promotie
Gastvrijheidsformule: welke gastvrijheid (gevoel) je biedt. Product, Gedrag of Omgeving
Levensmiddelenhandel: supermarkten, warenhuizen en groothandels waar dus een klein
deel ook alcohol verkocht wordt.
Beleid: hoe je de doelstellingen van jouw bedrijf realiseert (dit moet je vastleggen in een
document en is onderdeel van je onderneming plan). Sociaal Hygiënisch beleid bestaat uit:
• Doelgroep beleid
• Personeelsbeleid, opleidingen nodig?
• Handhavingsbeleid, huisregels
• Risicobeleid, wetgeving
• Alcoholbeleid
• Drugsbeleid
• Rookbeleid
• Gokbeleid
• Veiligheidsbeleid
• Brandbeleid
2. Omgaan met gasten
Communicatie: informatie uitwisselen en delen
• Verbaal: met woorden
• Non-verbaal: lichaamstaal
Overeenstemmend communiceren: als je non-verbale en verbale communicatie klopt.
Inhoudsniveau: inhoud van de boodschap (verboden voor huisdieren) (Belangrijk)
Betrekkingsniveau: hoe je het moet opvatten
Gastgericht werken: de mate waarmee en de manier waarop je de gasten betreedt (niet
hetzelfde als gastheerschap, dan komt er ook vakbekwaamheid bij kijken).
Positieve non-verbale communicatie = goede gastgerichtheid = goede betrekking
D. Gerbers 5
