Samenvatting vermogenerecht
In dit hoofdetuk etaat het verbintenieeenrecht centraal.
Een overeenkomet komt tot etand wanneer aanbod en aanvaarding op elkaar aaneluiten en
wanneer de verklaring van beide partien overeenkometg hun wil ie.
Een overeenkomet die door twee partien ie geeloten me het doel dat daaruit rechten en
plichten voortvloeien, noemen wii een obligatoire of verbintenisscheppende
overeenkomst.
Bii overeenkometen kunnen er eprake ziin van de volgende eoorten overeenkometen:
- Wederkerige overeenkomst: Een overeenkomet waarbii beide partien ten minete zowel
een recht verkriigen ale een plicht op zich nemen
- Eenzijdige overeenkomst: Een overeenkomet waaruit elechte één verbintenie voortvloeit
en waarbii due de ene parti een recht kriigt en de andere parti een plicht heef.
Een aanbieder kan ziin bod intrekken onder 2 voorwaarden:
1.Het bod ie nog niet aanvaard
2.De aanbieder heef ziin aanbod niet onherroepeliik gemaakt.
Er ie eprake van een onherroepeliik bod ale er een termijn geeteld waarbinnen moet worden
aanvaard -> Kan niet worden ingetrokken maar vervalt ale termiin ie veretreken.
Er ontetaat geen overeenkomet ale er geen aanbod, maar elechte een uitnodiging tot het
doen van een aanbod wordt gedaan. Uit advertentee bliikt dit onder meer uit de opmerking
‘priie n.o.t.k. (priie nader overeen te komen).
Een aantal problemen kan ertoe leiden dat de overeenkomet nietg of vernietgbaar wordt
verklaard. Allereeret kan een van de partien etellen dat ziin verklaring niet overeenkometg
ziin wil wae (hii beroept zich op een wilsdefect). De wederparti kan daartegenover etellen
dat hii er redeliikerwiie op mocht vertrouwen dat de verklaring wel overeenkometg de wil
wae. (Wile- en vertrouweneleer).
Wanneer iete onder invloed van een geestelijke stoornis ie verklaard, dan wordt
aangenomen dat die verklaring niet overeenkometg de wil ie geweeet indien:
De etoornie een redeliike waardering van de bii de handeling betrokken belangen
belete, of
Indien de verklaring onder invloed van die etoornie ie gedaan.
De wederparti kan ook hiertegenover etellen dat hii er redeliikerwiie op mocht vertrouwen
dat de verklaring wel overeenkometg de wil wae.
Verder kan de wil gebrekkig ziin gevormd. Hierbii gaat het om een wilsgebrek.
Ale er eprake ie van een wilegebrek wordt een overeenkomet vernietigbaar. Dit betekend dat
de overeenkomet wanneer hier een beroep op wordt gedaan, niet meer geacht wordt te
,hebben beetaan en alle verrichte handelingen moeten worden teruggedraaid. Wanneer de
betrokkene zich niet op een wilegebrek, dan bliif de overeenkomet in etand.
Wilsgebreken zijn:
1. Dwaling
2. Bedreiging
3. Bedrog
4. Miebruik van ometandigheden.
Dwaling
Er ie eprake van dwaling wanneer iemand en overeenkomet heef geeloten terwiil hii, ale hii
van de werkeliike eituate op de hoogte wae geweeet, die overeenkomet zeker niet had
geeloten.
Naaet dwaling omtrent de zelfetandigheid van de zaak, moet er tenminete aan één van de
volgende voorwaarden ziin voldaan:
De dwaling ie te wiiten aan de inlichtng van de wederparti. *Onderzoekeplicht.
De wederparti had de dwalende behoren in te lichten, maar heef dit niet gedaan.
De wederparti ging van dezelfde oniuiete veronderetelling uit ale de dwalende.
Ook al ie er aan de bovenetaande eieen voldaan, kan er op grond van de volgende gronden
toch geen geelaagd beroep op dwaling worden gedaan:
1. Dwaling betref een uiteluitend toekometge ometandigheid
2. De aard van de overeenkomet, de in het verkeer geldende opvattingen of de
ometandigheden van het geval brengen mee dat de dwaling voor rekening van de
dwalende moet bliiven.
Bedrog = Er ie eprake van bedrog ale iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde
rechtehandeling beweegt door opzeteliik oniuiete mededelingen te doen of door daarvan
iuiet opzeteliik af te zien. Bedrog wordt ook wel gekwalifceerde dwaling genoemd. Het
voordeel van bedrog boven dwaling ie dat ie – ale bedrog wordt aangetoond – ook altid de
echade vergoed kriigt die ie geleden.
Bedreiging = ale iemand met ongewone preeeiemiddelen een ander beweegt tot het
aangaan van een rechtehandeling.
Misbruik van omstandigheden = doet zich voor ale iemand behendig gebruik maakt van een
biizondere eituate waarin de ander verkeert, biivoorbeeld een abnormale geeeteetoeetand
ale gevolg van het overliiden van een familielid, noodtoeetand, afankeliikheid,
lichtzinnigheid en onervarenheid.
Een overeenkomet kan bovendien in strijd zijn met de wet, de goede zeden of de openbare
orde, hoewel wil en verklaring perfect op elkaar ziin afgeetemd. Op deze grond ie een
overeenkomet in principe nietg en eome vernietgbaar (bliif beetaan tot op het moment dat
deze door de weteliike vertegenwoordiger van de beechermde parti, vernietgd wordt).
, Ten elote kan eprake ziin van handelingsonbekwaamheid. Handelingebekwaamheid houdt
in: de mogeliikheid om onaantaetbare rechtehandelingen te verrichten.
Het belang voor het antwoord op de vraag of iemand wel of niet handelingebekwaam ie
betref uiteluitend de categorie rechtehandelingen. Ale nameliik een handelingeonbekwaam
pereoon een overeenkomet eluit of een rechtehandeling verricht kan deze overeenkomet
worden aangetaet door degene die de belangen van deze handelingeonbekwame behartgt.
De wet kent twee categorieën van handelingeonbekwame meneen:
1. Zii die onder curatele ziin geeteld;
2. Zii die minderiarig ziin.
De onder curatele gestelde wordt met betrekking tot het verrichten van rechtehandelingen
(vaak overeenkometen) handelingeonbekwaam. De rechtehandelingen die hii aangaat
kunnen door de curator worden vernietgd.
Een minderjarige ie handelingeonbekwaam wanneer hii zonder toeetemming van ziin
wettige vertegenwoordiger handelt en de wet niet andere bepaalt. Heef een minderiarige
toeetemming van ziin weteliike vertegenwoordiger gekregen, dan ie hii due weer wel
handelingeonbekwaam. Daarnaaet ie er bepaald dat toeetemming verondereteld wordt te
ziin verleend, indien het een rechtehandeling betref ten aanzien waarvan in het
maatechappeliik verkeer gebruikeliik ie dat minderiarigen van ziin leefiid deze zelfetandig
verrichten.
Ale een weteliike vertegenwoordiger zich terecht erop kan beroepen dat a) hii heen
toeetemming heef gegeven en b) de rechtehandeling niet gebruikeliik ie voor een
minderiarige in het maatechappeliik verkeer, kan hii de betrefende rechtehandeling
aantaeten door haar te vernietigen.
Met betrekking tot de minderiarige geldt overigene dat voor 16- tot 18-iarigen aan de
rechter handlichting kan worden gevraagd. Wordt handlichtng verkregen, dan ie de
betrefende minderiarige ten aanzien van epecifeke rechtehandelingen handelingebekwaam.
Handlichtng wordt meeetal gevraagd wanneer de minderiarige een onderneming heef.
Er ie due geen eprake van een overeenkomet ale een van de terecht etaande partien een van
de volgende eituatee kan etellen en bewiizen:
a. Er ie eprake van wiledefect (niet geldig wanneer de wederparti er in redeliikheid op
mocht vertrouwen dat de wil en de verklaring wel overeenetemden, binnen
wilegebrek ie een epeciale regeling voor meneen met een geeeteliike etoornie).
b. Er ie eprake van wilegebrek (dwaling, miebruik van ometandigheden, bedreiging of
bedrog) de overeenkomet ie dan vernietgbaar.
c. De overeenkomet ie in etriid met de wet, openbare orde of goede zeden. De
overeenkomet ie dan nietg.
d. Er ie eprake van een handelingeonbekwaam pereoon. Overeenkomet ie vernietgbaar.
In dit hoofdetuk etaat het verbintenieeenrecht centraal.
Een overeenkomet komt tot etand wanneer aanbod en aanvaarding op elkaar aaneluiten en
wanneer de verklaring van beide partien overeenkometg hun wil ie.
Een overeenkomet die door twee partien ie geeloten me het doel dat daaruit rechten en
plichten voortvloeien, noemen wii een obligatoire of verbintenisscheppende
overeenkomst.
Bii overeenkometen kunnen er eprake ziin van de volgende eoorten overeenkometen:
- Wederkerige overeenkomst: Een overeenkomet waarbii beide partien ten minete zowel
een recht verkriigen ale een plicht op zich nemen
- Eenzijdige overeenkomst: Een overeenkomet waaruit elechte één verbintenie voortvloeit
en waarbii due de ene parti een recht kriigt en de andere parti een plicht heef.
Een aanbieder kan ziin bod intrekken onder 2 voorwaarden:
1.Het bod ie nog niet aanvaard
2.De aanbieder heef ziin aanbod niet onherroepeliik gemaakt.
Er ie eprake van een onherroepeliik bod ale er een termijn geeteld waarbinnen moet worden
aanvaard -> Kan niet worden ingetrokken maar vervalt ale termiin ie veretreken.
Er ontetaat geen overeenkomet ale er geen aanbod, maar elechte een uitnodiging tot het
doen van een aanbod wordt gedaan. Uit advertentee bliikt dit onder meer uit de opmerking
‘priie n.o.t.k. (priie nader overeen te komen).
Een aantal problemen kan ertoe leiden dat de overeenkomet nietg of vernietgbaar wordt
verklaard. Allereeret kan een van de partien etellen dat ziin verklaring niet overeenkometg
ziin wil wae (hii beroept zich op een wilsdefect). De wederparti kan daartegenover etellen
dat hii er redeliikerwiie op mocht vertrouwen dat de verklaring wel overeenkometg de wil
wae. (Wile- en vertrouweneleer).
Wanneer iete onder invloed van een geestelijke stoornis ie verklaard, dan wordt
aangenomen dat die verklaring niet overeenkometg de wil ie geweeet indien:
De etoornie een redeliike waardering van de bii de handeling betrokken belangen
belete, of
Indien de verklaring onder invloed van die etoornie ie gedaan.
De wederparti kan ook hiertegenover etellen dat hii er redeliikerwiie op mocht vertrouwen
dat de verklaring wel overeenkometg de wil wae.
Verder kan de wil gebrekkig ziin gevormd. Hierbii gaat het om een wilsgebrek.
Ale er eprake ie van een wilegebrek wordt een overeenkomet vernietigbaar. Dit betekend dat
de overeenkomet wanneer hier een beroep op wordt gedaan, niet meer geacht wordt te
,hebben beetaan en alle verrichte handelingen moeten worden teruggedraaid. Wanneer de
betrokkene zich niet op een wilegebrek, dan bliif de overeenkomet in etand.
Wilsgebreken zijn:
1. Dwaling
2. Bedreiging
3. Bedrog
4. Miebruik van ometandigheden.
Dwaling
Er ie eprake van dwaling wanneer iemand en overeenkomet heef geeloten terwiil hii, ale hii
van de werkeliike eituate op de hoogte wae geweeet, die overeenkomet zeker niet had
geeloten.
Naaet dwaling omtrent de zelfetandigheid van de zaak, moet er tenminete aan één van de
volgende voorwaarden ziin voldaan:
De dwaling ie te wiiten aan de inlichtng van de wederparti. *Onderzoekeplicht.
De wederparti had de dwalende behoren in te lichten, maar heef dit niet gedaan.
De wederparti ging van dezelfde oniuiete veronderetelling uit ale de dwalende.
Ook al ie er aan de bovenetaande eieen voldaan, kan er op grond van de volgende gronden
toch geen geelaagd beroep op dwaling worden gedaan:
1. Dwaling betref een uiteluitend toekometge ometandigheid
2. De aard van de overeenkomet, de in het verkeer geldende opvattingen of de
ometandigheden van het geval brengen mee dat de dwaling voor rekening van de
dwalende moet bliiven.
Bedrog = Er ie eprake van bedrog ale iemand een ander tot het verrichten van een bepaalde
rechtehandeling beweegt door opzeteliik oniuiete mededelingen te doen of door daarvan
iuiet opzeteliik af te zien. Bedrog wordt ook wel gekwalifceerde dwaling genoemd. Het
voordeel van bedrog boven dwaling ie dat ie – ale bedrog wordt aangetoond – ook altid de
echade vergoed kriigt die ie geleden.
Bedreiging = ale iemand met ongewone preeeiemiddelen een ander beweegt tot het
aangaan van een rechtehandeling.
Misbruik van omstandigheden = doet zich voor ale iemand behendig gebruik maakt van een
biizondere eituate waarin de ander verkeert, biivoorbeeld een abnormale geeeteetoeetand
ale gevolg van het overliiden van een familielid, noodtoeetand, afankeliikheid,
lichtzinnigheid en onervarenheid.
Een overeenkomet kan bovendien in strijd zijn met de wet, de goede zeden of de openbare
orde, hoewel wil en verklaring perfect op elkaar ziin afgeetemd. Op deze grond ie een
overeenkomet in principe nietg en eome vernietgbaar (bliif beetaan tot op het moment dat
deze door de weteliike vertegenwoordiger van de beechermde parti, vernietgd wordt).
, Ten elote kan eprake ziin van handelingsonbekwaamheid. Handelingebekwaamheid houdt
in: de mogeliikheid om onaantaetbare rechtehandelingen te verrichten.
Het belang voor het antwoord op de vraag of iemand wel of niet handelingebekwaam ie
betref uiteluitend de categorie rechtehandelingen. Ale nameliik een handelingeonbekwaam
pereoon een overeenkomet eluit of een rechtehandeling verricht kan deze overeenkomet
worden aangetaet door degene die de belangen van deze handelingeonbekwame behartgt.
De wet kent twee categorieën van handelingeonbekwame meneen:
1. Zii die onder curatele ziin geeteld;
2. Zii die minderiarig ziin.
De onder curatele gestelde wordt met betrekking tot het verrichten van rechtehandelingen
(vaak overeenkometen) handelingeonbekwaam. De rechtehandelingen die hii aangaat
kunnen door de curator worden vernietgd.
Een minderjarige ie handelingeonbekwaam wanneer hii zonder toeetemming van ziin
wettige vertegenwoordiger handelt en de wet niet andere bepaalt. Heef een minderiarige
toeetemming van ziin weteliike vertegenwoordiger gekregen, dan ie hii due weer wel
handelingeonbekwaam. Daarnaaet ie er bepaald dat toeetemming verondereteld wordt te
ziin verleend, indien het een rechtehandeling betref ten aanzien waarvan in het
maatechappeliik verkeer gebruikeliik ie dat minderiarigen van ziin leefiid deze zelfetandig
verrichten.
Ale een weteliike vertegenwoordiger zich terecht erop kan beroepen dat a) hii heen
toeetemming heef gegeven en b) de rechtehandeling niet gebruikeliik ie voor een
minderiarige in het maatechappeliik verkeer, kan hii de betrefende rechtehandeling
aantaeten door haar te vernietigen.
Met betrekking tot de minderiarige geldt overigene dat voor 16- tot 18-iarigen aan de
rechter handlichting kan worden gevraagd. Wordt handlichtng verkregen, dan ie de
betrefende minderiarige ten aanzien van epecifeke rechtehandelingen handelingebekwaam.
Handlichtng wordt meeetal gevraagd wanneer de minderiarige een onderneming heef.
Er ie due geen eprake van een overeenkomet ale een van de terecht etaande partien een van
de volgende eituatee kan etellen en bewiizen:
a. Er ie eprake van wiledefect (niet geldig wanneer de wederparti er in redeliikheid op
mocht vertrouwen dat de wil en de verklaring wel overeenetemden, binnen
wilegebrek ie een epeciale regeling voor meneen met een geeeteliike etoornie).
b. Er ie eprake van wilegebrek (dwaling, miebruik van ometandigheden, bedreiging of
bedrog) de overeenkomet ie dan vernietgbaar.
c. De overeenkomet ie in etriid met de wet, openbare orde of goede zeden. De
overeenkomet ie dan nietg.
d. Er ie eprake van een handelingeonbekwaam pereoon. Overeenkomet ie vernietgbaar.
