Bacheloropleiding Verpleegkunde
Deeltijd
Cursusnaam: Moreel verpleegkundig handelen bij bevorderen van gezond gedrag LU00023 / M6.1
Naam docent: Dick van de Kolk
Naam student: Leonie Huige
19
,Studentnummer: 00080042
Inleverdatum: 9 maart 2020
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................2
Inleiding..................................................................................................................................................3
1 Moreel beraad.....................................................................................................................................4
2 Ethisch stappenplan..........................................................................................................................18
Stap 1 Morele probleem...................................................................................................................19
Stap 2: Stakeholders en belanghebbende........................................................................................32
Stap 3: Mogelijke oplossingen..........................................................................................................35
Stap 4: Conclusie..............................................................................................................................37
Stap 5: Evaluatie conclusie met ethische theorieën.........................................................................38
Literatuurlijst........................................................................................................................................39
Bijlage 1 Reflectie.................................................................................................................................40
Bijlage 2 Bewijslast navraag casus praktijkbegeleider..........................................................................44
Bijlage 3 Bewijslast navraag casus praktijkbegeleider..........................................................................45
Bijlage 4 Formulier schrijfvaardigheid..................................................................................................46
Bijlage 5 Verantwoording tegemoetkoming-beoordelingscriteria........................................................47
Bijlage 6 praktijkvalidatie......................................................................................................................52
Bijlage 7 Peer beoordeling....................................................................................................................53
2
,Inleiding
In onderstaande schriftelijke uitwerking wordt een praktijkcasus behandeld waarbij
moreelverpleegkundig handelen het hoofddoel is. De behandeling wordt vanuit een empathische
houding en de beroepscode benadert. De praktijkcasus is gericht op het bevorderen van gezond
gedrag in samenspraak met andere zorgverleners bij ethische problemen/dilemma’s in de
zorgverlening.
De doelstelling van deze leeruitkomst is als verpleegkundige deze dilemma’s te signaleren. Middels
moreel en klinisch redeneren tot een onderbouwde keuze te komen gericht op mijn handelen in
relatie tot het bevorderen van gezond gedrag. Door de verpleegkundige wordt hierbij uitgegaan van
normen en waarden.
In hoofdstuk 1 wordt een praktijkcasus van de patiënt besproken in een moreel beraad. Tevens is een
link toegevoegd welke het mogelijk maakt om terug te luisteren. Hoofdstuk 2 bestaat uit een
praktijkcasus met een morele vraag die is uitgewerkt volgens het ethisch stappenplan met betrekking
tot leefstijl en gedrag.
In bijlage 1 is de reflectie terug te vinden op het moreel beraad. In bijlage 2 en 3 zijn de bewijslasten
met goedkeuring van de praktijkbegeleider terug te vinden. In bijlage 4 is het
schrijfvaardigheidsbewijs te vinden. In bijlage 5 is de verantwoording van de beoordelingscriteria
terug te vinden. In bijlage 6 is de praktijkvalidatie terug te vinden en in bijlage 7 de peerbeoordeling
van een klasgenoot.
3
, 1 Moreel beraad
Een moreel beraad is een gesprek met collega’s, waarin een ethisch dilemma wordt besproken waar
tegenaan wordt gelopen ‘het morele probleem’. Dit gesprek vindt plaats met een gespreksmethodiek
in samenwerking met de gespreksleider. Een ethisch dilemma is een situatie waarin verschillende
keuzes van handelen kunnen spelen die betrekking hebben op de moraliteit.
In onderstaande uitwerking van het moreel beraad wordt als voorbereiding een gestructureerde
uitwerking van de gezondheidsproblematiek van meneer weergegeven, die gebruik kan worden voor
een goede input in het moreel beraad.
Situatie
Verpleegkundige van de nacht heeft de bereikbare dienst. Tijdens haar dienst vindt een zorg-op-
afroep-alarm (ZOA) plaats. Meneer, 83 jaar oud, in de zorg vanwege (verminderd zelfredzaamheid?)
en in zijn medische voorgeschiedenis een CVA. Op negen oktober 2019 is meneer in de badkamer
gevallen. Bij binnenkomst zat meneer op de bovenste traptrede en kon niet overeind komen. De
verpleegkundige helpt meneer door met de billen stap voor stap van de trap naar beneden te
verplaatsen. Meneer gaf tijdens deze verrichting aan naar het toilet te moeten die zich beneden aan
de trap bevindt. Eenmaal onderaan de trap heeft de verpleegkundige geholpen meneer recht te
komen staan. Dit liep echter uit balans, meneer zakt met zijn bovenlichaam naar achteren en door
beide benen. Meneer heeft hierbij een scheeftrekkend gezicht en een afhangende mondhoek. De
verpleegkundige heeft meneer naar toilet geholpen en daarna terug naar boven. Deze transfer was
lichamelijk zwaar belastend voor de verpleegkundige; meneer hangt flink naar achteren waardoor de
verpleegkundige, meneer de trap op moest helpen duwen. De verpleegkundige geeft bij meneer aan
een niet pluis gevoel te hebben en weet dat snelle actie gewenst is. Meneer geeft aan dat de inzet
van de arts niet wenselijk is en beloofd deze de opvolgende dag zelf te benaderen. De
verpleegkundige geeft bij meneer aan niet zelf te gaan lopen, en een teiltje naast zijn bed te plaatsen
om eventueel te kunnen urineren. De verpleegkundige zit in de auto en twijfelt aan haar manier van
handelen, ze vraagt zich af of ze had moeten luisteren naar haar eigen gevoel of toch het gene van
meneer.
Feiten
Meneer heeft in het verleden meerdere CVA’s doorgemaakt, heeft hierdoor geen fysieke
beperkingen.
Meneer maakt gebruik van een zorg op afroep systeem, waarmee hij de verpleegkundige heeft
benaderd.
Meneer is alleenstaand en zijn sociale netwerk is niet groot: er is niemand in huis die kan
signaleren dat er iets verkeerds gebeurd met meneer.
Meneer heeft als mantelzorger de buurvrouw, die de boodschappen verzorgt.
Meneer wordt een keer per week geholpen met douche, destijds door een eerdere CVA nam zijn
zelfmanagement iets af. Douchen werd moeilijk door het te lang moeten staan, daarin mogen we
ervan uit gaan dat meneer overige dagen zichzelf kan verzorgen.
Veronderstellingen
4
Deeltijd
Cursusnaam: Moreel verpleegkundig handelen bij bevorderen van gezond gedrag LU00023 / M6.1
Naam docent: Dick van de Kolk
Naam student: Leonie Huige
19
,Studentnummer: 00080042
Inleverdatum: 9 maart 2020
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................2
Inleiding..................................................................................................................................................3
1 Moreel beraad.....................................................................................................................................4
2 Ethisch stappenplan..........................................................................................................................18
Stap 1 Morele probleem...................................................................................................................19
Stap 2: Stakeholders en belanghebbende........................................................................................32
Stap 3: Mogelijke oplossingen..........................................................................................................35
Stap 4: Conclusie..............................................................................................................................37
Stap 5: Evaluatie conclusie met ethische theorieën.........................................................................38
Literatuurlijst........................................................................................................................................39
Bijlage 1 Reflectie.................................................................................................................................40
Bijlage 2 Bewijslast navraag casus praktijkbegeleider..........................................................................44
Bijlage 3 Bewijslast navraag casus praktijkbegeleider..........................................................................45
Bijlage 4 Formulier schrijfvaardigheid..................................................................................................46
Bijlage 5 Verantwoording tegemoetkoming-beoordelingscriteria........................................................47
Bijlage 6 praktijkvalidatie......................................................................................................................52
Bijlage 7 Peer beoordeling....................................................................................................................53
2
,Inleiding
In onderstaande schriftelijke uitwerking wordt een praktijkcasus behandeld waarbij
moreelverpleegkundig handelen het hoofddoel is. De behandeling wordt vanuit een empathische
houding en de beroepscode benadert. De praktijkcasus is gericht op het bevorderen van gezond
gedrag in samenspraak met andere zorgverleners bij ethische problemen/dilemma’s in de
zorgverlening.
De doelstelling van deze leeruitkomst is als verpleegkundige deze dilemma’s te signaleren. Middels
moreel en klinisch redeneren tot een onderbouwde keuze te komen gericht op mijn handelen in
relatie tot het bevorderen van gezond gedrag. Door de verpleegkundige wordt hierbij uitgegaan van
normen en waarden.
In hoofdstuk 1 wordt een praktijkcasus van de patiënt besproken in een moreel beraad. Tevens is een
link toegevoegd welke het mogelijk maakt om terug te luisteren. Hoofdstuk 2 bestaat uit een
praktijkcasus met een morele vraag die is uitgewerkt volgens het ethisch stappenplan met betrekking
tot leefstijl en gedrag.
In bijlage 1 is de reflectie terug te vinden op het moreel beraad. In bijlage 2 en 3 zijn de bewijslasten
met goedkeuring van de praktijkbegeleider terug te vinden. In bijlage 4 is het
schrijfvaardigheidsbewijs te vinden. In bijlage 5 is de verantwoording van de beoordelingscriteria
terug te vinden. In bijlage 6 is de praktijkvalidatie terug te vinden en in bijlage 7 de peerbeoordeling
van een klasgenoot.
3
, 1 Moreel beraad
Een moreel beraad is een gesprek met collega’s, waarin een ethisch dilemma wordt besproken waar
tegenaan wordt gelopen ‘het morele probleem’. Dit gesprek vindt plaats met een gespreksmethodiek
in samenwerking met de gespreksleider. Een ethisch dilemma is een situatie waarin verschillende
keuzes van handelen kunnen spelen die betrekking hebben op de moraliteit.
In onderstaande uitwerking van het moreel beraad wordt als voorbereiding een gestructureerde
uitwerking van de gezondheidsproblematiek van meneer weergegeven, die gebruik kan worden voor
een goede input in het moreel beraad.
Situatie
Verpleegkundige van de nacht heeft de bereikbare dienst. Tijdens haar dienst vindt een zorg-op-
afroep-alarm (ZOA) plaats. Meneer, 83 jaar oud, in de zorg vanwege (verminderd zelfredzaamheid?)
en in zijn medische voorgeschiedenis een CVA. Op negen oktober 2019 is meneer in de badkamer
gevallen. Bij binnenkomst zat meneer op de bovenste traptrede en kon niet overeind komen. De
verpleegkundige helpt meneer door met de billen stap voor stap van de trap naar beneden te
verplaatsen. Meneer gaf tijdens deze verrichting aan naar het toilet te moeten die zich beneden aan
de trap bevindt. Eenmaal onderaan de trap heeft de verpleegkundige geholpen meneer recht te
komen staan. Dit liep echter uit balans, meneer zakt met zijn bovenlichaam naar achteren en door
beide benen. Meneer heeft hierbij een scheeftrekkend gezicht en een afhangende mondhoek. De
verpleegkundige heeft meneer naar toilet geholpen en daarna terug naar boven. Deze transfer was
lichamelijk zwaar belastend voor de verpleegkundige; meneer hangt flink naar achteren waardoor de
verpleegkundige, meneer de trap op moest helpen duwen. De verpleegkundige geeft bij meneer aan
een niet pluis gevoel te hebben en weet dat snelle actie gewenst is. Meneer geeft aan dat de inzet
van de arts niet wenselijk is en beloofd deze de opvolgende dag zelf te benaderen. De
verpleegkundige geeft bij meneer aan niet zelf te gaan lopen, en een teiltje naast zijn bed te plaatsen
om eventueel te kunnen urineren. De verpleegkundige zit in de auto en twijfelt aan haar manier van
handelen, ze vraagt zich af of ze had moeten luisteren naar haar eigen gevoel of toch het gene van
meneer.
Feiten
Meneer heeft in het verleden meerdere CVA’s doorgemaakt, heeft hierdoor geen fysieke
beperkingen.
Meneer maakt gebruik van een zorg op afroep systeem, waarmee hij de verpleegkundige heeft
benaderd.
Meneer is alleenstaand en zijn sociale netwerk is niet groot: er is niemand in huis die kan
signaleren dat er iets verkeerds gebeurd met meneer.
Meneer heeft als mantelzorger de buurvrouw, die de boodschappen verzorgt.
Meneer wordt een keer per week geholpen met douche, destijds door een eerdere CVA nam zijn
zelfmanagement iets af. Douchen werd moeilijk door het te lang moeten staan, daarin mogen we
ervan uit gaan dat meneer overige dagen zichzelf kan verzorgen.
Veronderstellingen
4
