Burgerlijk recht: les 1 – inleiding
Burgerlijk recht
De persoon en zijn verhouding tot anderen
1) Verbintenissenrecht = ik heb beloofd geld te betalen tov voorwerp
Of onrechtmatige daad: fiets aanrijden, jij iets verschuldigd
- Contractenrecht
- Aansprakelijkheidsrecht
2) Personen en familierecht – familaal vermogensrecht
- Geboorte bij een persoon
- Minderjarigen
- Samenwonen of wettelijke band aangaan
3) Goederenrecht capita selecta
- Eigendom
- Deurwaarder beslag leggen
Recht normeert en structureert
Bv: wat met mensen die eerst trouwen en dan scheiden
Burgerlijk recht is …
o Burgerlijk recht is geen strafrecht
onderscheiden met rechtstakken
Bv: moord begaat = in de gevangenis steken
MAAR: strafrecht ook een burgerrechtelijke recht
schuld tov nabestaande – schadevergoeding
o Burgerlijk recht is geen administratief recht
Bv: bouwvergunning nodig hebben
o Geen sociaal zekerheidsrecht
= aanspraken van burgers tav overheid
Bv: aan die voorwaarden voldoen – kan ik die uitkering krijgen
afgedwongen burgerlijke rechtbank = vrederechter in kantons
Burgerlijk recht als sociaal werker
- Doorverwijzen
- Rechten geven
- Schulden kunnen niet zomaar verjaren
- Schenkingen
- Uit huis zettingen; buren, …
,Hoofdstuk 1: verbintenissenrecht
1. Verbintenissenrecht
1.1 Wat is een verbintenis
Verbintenis
= de juridische relatie waardoor een partij verplichting heeft tegenover een andere partij.
Deze verplichting kan bestaan uit iets geven, een daad stellen of zich van iets te onthouden;
een verplichting van een partij ten aanzien van een andere
- Afdwingbare verplichting van persoon A tov persoon B
- Een schuldeiser (uitvoering ontvangt) & schuldenaar (verbintenis uitvoeren)
eenzijdig: schuldeiser – schuldenaar
DOOR: de schade = verbintenis om te vergoeden
wederkerig: schuldeiser – schuldenaar
WANT: beide hebben een plicht
- In recht afdwingbaar
- Schuld:
o Plicht om iets te geven: sleutels geven als je auto koopt
o Plicht om iets te doen: haar knippen en geld geven
o Plicht om iets niet te doen: verhuren huis – tijdens huurperiode niet zal te
koop zetten
Verbintenis kan ontstaan door: ‘waar komen verbintenissen vandaan’
1) Een overeenkomst = een vorm van verbintenis
- Wil van twee of meer partijen = meerzijdige wilsuiting
o Aanbod: fiets verkopen en leveren bij persoon
o Aanvaarding: ik koop de fiets
Wil geuit om de fiets te kopen
Wilsovereenstemming: overeenkomst is tot stand gekomen (moet geen
bewijs voor zijn)
- Niet noodzakelijk dat beide partijen een verbintenis hebben
o Wederkerig: beide partijen hebben plichten
Bv: huur: wederzijdse rechten & plichten
o Eenzijdig
Bv: bruikleen: goed lenen om te gebruiken
- Komen tot uiting in contract
o Geheel van verbintenissen uit overeenkomst
o Wijzen om overeenkomst te categoriseren
Bv: koopcontract of huurovereenkomst
o Bepalingen van dwingend of aanvullend recht
, 2) Onrechtmatige daad
- Verbintenis vloeit voort uit schade door gevolg van een fout
Bv: auto iemand omver rijden, jij hebt een fout gemaakt en schade betalen
ontstaat een verbintenis om schade te vergoeden
o Misdrijf schadevergoeding
= ik heb de plicht om de schade te vergoeden, anders rechtbank
o Onrechtmatige daad schadevergoeding
3) Eenzijdige wilsuiting
- Digitale of schriftelijke wils – verklaring van een klant om over te stappen van de
ene aanbieder naar de andere
- Verbintenis komt tot stand door wilsuiting van A, zonder dat B hoeft te
aanvaarden
- Aanbod is er, aanvaarding moet er niet zijn
Bv: hond is gaan lopen en wie de hond vind krijgt een beloning
4) Rechtsfeit
= Beperkt aantal gevallen waarin er geen wilsuiting is en geen schade uit onrechtmatige
daad of misdrijf
MAAR: er toch een verbintenis ontstaat
- Zaakwaarneming = geval waarin je ongevraagd op iemands zaak let
Bv: dak waait ervan af van buurman, maakt het dak en kosten
- Onverschuldigde betaling
Bv: 1 miljoen euro staat op bankrekening ineens, jij bent verplicht om geld terug
te geven
- Verrijking zonder oorzaak
Bv: porsche garage binnen stappen, ouders kunnen overeenkomst herroepen -
- Een wet
Bv: onderhoudsverplichting (ouders zijn verplicht hun kinderen te onderhouden)
Wanneer eindigen verbintenissen?
1) Als ze uitgevoerd zijn: beide partijen verplichtingen heeft uitgevoerd
2) Bij schuldvernieuwing: oudere schuld, een nieuwe schuld
3) Bij schuldvergelijking: oudere schuld, betekent einde verbintenis
4) Bij schuldvermenging
5) Bij kwijtschelding
6) Bij overmacht
7) Bij verjaring
, Verschil tussen een overeenkomst & een contract
Overeenkomst
= een samentreffen van de wil van de partijen om verbintenissen aan te gaan.
- Vorm van overeenkomst
- Verbintenis ontstaat uit een overeenkomst
- Kunnen ook ontstaan zonder enige overeenkomst
Bv: de verplichting tot vergoeding van de schade uit onrechtmatige daad of
verbintenis tot vergoeding van het slachtoffer van een misdrijf
Contract
= het geheel van verbintenissen van beide partijen die ontstaan in gevolge
wilsovereenstemming
Gemakkelijk ordenen in categorieën; kopcontract, leningcontract, huurcontract, ..
1.2 De overeenkomst
= bron van verbintenis; wederzijdse verplichtingen om zaken te doen, niet te doen, …
4 voorwaarden voor geldig; (Art 1108)
1) Toestemming
- In staat om de verbintenis en de gevolgen ervan te begrijpen
Bv: psychose – niet in staat om de verbintenis te begrijpen
Of iemand die dronken is
- Wilsgebreken tasten toestemming aan
o Dwaling: zich vergissen in essentieel bestandsdeel
Bv: auto kopen met normale prijs, verkoper levert auto en blijkt dat het geen
motor heeft
Verschoonbaar: elke andere persoon die normaal vooruitzient ook
dezelfde fout zou maken + kan rechte nietig verklaren
o Geweld: fysiek of moreel onder druk gezet door een persoon + geweld moet
geloofwaardig zijn
Bv: jij wilt meer loon en mag niet anders zus ontslaan
o Bedrog: in een overeenkomst lokken met valse beloftes
GEVOLG: relatieve nietigheid = partij die beschermd wordt door een regel, nietigheid
inroepen
2) Bekwaamheid
- Recht je herkent dat je een contract kan sluiten
- Bepaalde personen beschermen
- 3 groepen:
o Minderjarigen
o Meerderjarigen beschermde personen: onderbewind staan (niet in staat)
Burgerlijk recht
De persoon en zijn verhouding tot anderen
1) Verbintenissenrecht = ik heb beloofd geld te betalen tov voorwerp
Of onrechtmatige daad: fiets aanrijden, jij iets verschuldigd
- Contractenrecht
- Aansprakelijkheidsrecht
2) Personen en familierecht – familaal vermogensrecht
- Geboorte bij een persoon
- Minderjarigen
- Samenwonen of wettelijke band aangaan
3) Goederenrecht capita selecta
- Eigendom
- Deurwaarder beslag leggen
Recht normeert en structureert
Bv: wat met mensen die eerst trouwen en dan scheiden
Burgerlijk recht is …
o Burgerlijk recht is geen strafrecht
onderscheiden met rechtstakken
Bv: moord begaat = in de gevangenis steken
MAAR: strafrecht ook een burgerrechtelijke recht
schuld tov nabestaande – schadevergoeding
o Burgerlijk recht is geen administratief recht
Bv: bouwvergunning nodig hebben
o Geen sociaal zekerheidsrecht
= aanspraken van burgers tav overheid
Bv: aan die voorwaarden voldoen – kan ik die uitkering krijgen
afgedwongen burgerlijke rechtbank = vrederechter in kantons
Burgerlijk recht als sociaal werker
- Doorverwijzen
- Rechten geven
- Schulden kunnen niet zomaar verjaren
- Schenkingen
- Uit huis zettingen; buren, …
,Hoofdstuk 1: verbintenissenrecht
1. Verbintenissenrecht
1.1 Wat is een verbintenis
Verbintenis
= de juridische relatie waardoor een partij verplichting heeft tegenover een andere partij.
Deze verplichting kan bestaan uit iets geven, een daad stellen of zich van iets te onthouden;
een verplichting van een partij ten aanzien van een andere
- Afdwingbare verplichting van persoon A tov persoon B
- Een schuldeiser (uitvoering ontvangt) & schuldenaar (verbintenis uitvoeren)
eenzijdig: schuldeiser – schuldenaar
DOOR: de schade = verbintenis om te vergoeden
wederkerig: schuldeiser – schuldenaar
WANT: beide hebben een plicht
- In recht afdwingbaar
- Schuld:
o Plicht om iets te geven: sleutels geven als je auto koopt
o Plicht om iets te doen: haar knippen en geld geven
o Plicht om iets niet te doen: verhuren huis – tijdens huurperiode niet zal te
koop zetten
Verbintenis kan ontstaan door: ‘waar komen verbintenissen vandaan’
1) Een overeenkomst = een vorm van verbintenis
- Wil van twee of meer partijen = meerzijdige wilsuiting
o Aanbod: fiets verkopen en leveren bij persoon
o Aanvaarding: ik koop de fiets
Wil geuit om de fiets te kopen
Wilsovereenstemming: overeenkomst is tot stand gekomen (moet geen
bewijs voor zijn)
- Niet noodzakelijk dat beide partijen een verbintenis hebben
o Wederkerig: beide partijen hebben plichten
Bv: huur: wederzijdse rechten & plichten
o Eenzijdig
Bv: bruikleen: goed lenen om te gebruiken
- Komen tot uiting in contract
o Geheel van verbintenissen uit overeenkomst
o Wijzen om overeenkomst te categoriseren
Bv: koopcontract of huurovereenkomst
o Bepalingen van dwingend of aanvullend recht
, 2) Onrechtmatige daad
- Verbintenis vloeit voort uit schade door gevolg van een fout
Bv: auto iemand omver rijden, jij hebt een fout gemaakt en schade betalen
ontstaat een verbintenis om schade te vergoeden
o Misdrijf schadevergoeding
= ik heb de plicht om de schade te vergoeden, anders rechtbank
o Onrechtmatige daad schadevergoeding
3) Eenzijdige wilsuiting
- Digitale of schriftelijke wils – verklaring van een klant om over te stappen van de
ene aanbieder naar de andere
- Verbintenis komt tot stand door wilsuiting van A, zonder dat B hoeft te
aanvaarden
- Aanbod is er, aanvaarding moet er niet zijn
Bv: hond is gaan lopen en wie de hond vind krijgt een beloning
4) Rechtsfeit
= Beperkt aantal gevallen waarin er geen wilsuiting is en geen schade uit onrechtmatige
daad of misdrijf
MAAR: er toch een verbintenis ontstaat
- Zaakwaarneming = geval waarin je ongevraagd op iemands zaak let
Bv: dak waait ervan af van buurman, maakt het dak en kosten
- Onverschuldigde betaling
Bv: 1 miljoen euro staat op bankrekening ineens, jij bent verplicht om geld terug
te geven
- Verrijking zonder oorzaak
Bv: porsche garage binnen stappen, ouders kunnen overeenkomst herroepen -
- Een wet
Bv: onderhoudsverplichting (ouders zijn verplicht hun kinderen te onderhouden)
Wanneer eindigen verbintenissen?
1) Als ze uitgevoerd zijn: beide partijen verplichtingen heeft uitgevoerd
2) Bij schuldvernieuwing: oudere schuld, een nieuwe schuld
3) Bij schuldvergelijking: oudere schuld, betekent einde verbintenis
4) Bij schuldvermenging
5) Bij kwijtschelding
6) Bij overmacht
7) Bij verjaring
, Verschil tussen een overeenkomst & een contract
Overeenkomst
= een samentreffen van de wil van de partijen om verbintenissen aan te gaan.
- Vorm van overeenkomst
- Verbintenis ontstaat uit een overeenkomst
- Kunnen ook ontstaan zonder enige overeenkomst
Bv: de verplichting tot vergoeding van de schade uit onrechtmatige daad of
verbintenis tot vergoeding van het slachtoffer van een misdrijf
Contract
= het geheel van verbintenissen van beide partijen die ontstaan in gevolge
wilsovereenstemming
Gemakkelijk ordenen in categorieën; kopcontract, leningcontract, huurcontract, ..
1.2 De overeenkomst
= bron van verbintenis; wederzijdse verplichtingen om zaken te doen, niet te doen, …
4 voorwaarden voor geldig; (Art 1108)
1) Toestemming
- In staat om de verbintenis en de gevolgen ervan te begrijpen
Bv: psychose – niet in staat om de verbintenis te begrijpen
Of iemand die dronken is
- Wilsgebreken tasten toestemming aan
o Dwaling: zich vergissen in essentieel bestandsdeel
Bv: auto kopen met normale prijs, verkoper levert auto en blijkt dat het geen
motor heeft
Verschoonbaar: elke andere persoon die normaal vooruitzient ook
dezelfde fout zou maken + kan rechte nietig verklaren
o Geweld: fysiek of moreel onder druk gezet door een persoon + geweld moet
geloofwaardig zijn
Bv: jij wilt meer loon en mag niet anders zus ontslaan
o Bedrog: in een overeenkomst lokken met valse beloftes
GEVOLG: relatieve nietigheid = partij die beschermd wordt door een regel, nietigheid
inroepen
2) Bekwaamheid
- Recht je herkent dat je een contract kan sluiten
- Bepaalde personen beschermen
- 3 groepen:
o Minderjarigen
o Meerderjarigen beschermde personen: onderbewind staan (niet in staat)
