Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Psychodynamische Therapie (15/20 eerste zit!)

Rating
-
Sold
1
Pages
103
Uploaded on
11-01-2024
Written in
2023/2024

Deze samenvatting is een volledige samenvatting van het vak psychodynamische therapie gedoceerd door professor Ho-Shu Eileen Tang. Het wordt gegeven in eerst jaar master aan de VUB. De samenvatting omvat de slides aangevuld met uitgebreide lesnota's met voorbeelden van het academiejaar .

Show more Read less
Institution
Course

Content preview

Psychodynamische Therapie

Inhoudsopgave
H1: Introductie & basisassumpties........................................................................................................................... 4
1 Basisassumpties ................................................................................................................................................................................... 4
1.1 Basisassumptie 1: Ontwikkelingsperspectief .......................................................................................................... 4
1.2 Basisassumptie 2: Rol van onbewuste motivatie en intentionaliteit............................................................. 5
1.3 Basisassumptie 3: Overdracht van patronen van denken, voelen en handelen in vroegere relaties
naar huidige relaties ................................................................................................................................................................... 5
1.4 Basisassumptie 4: Persoonsgericht perspectief ..................................................................................................... 6
1.5 Basisassumptie 5: Erkenning van complexiteit ...................................................................................................... 7
1.6 Basisassumptie 6: Focus op innerlijke psychische wereld en psychologische causaliteit ................... 7
1.7 Basisassumptie 7: Continuïteit tussen normale en psychopathologische ontwikkeling ...................... 8

H2: De vier basisprincipes van PDT ......................................................................................................................... 9
1 Mensbeeld ............................................................................................................................................................................................... 9
1.1 Psychische “gelaagdheid” ................................................................................................................................................. 9
1.2 Trias verborgen gevoel – angst – afweer ................................................................................................................... 9
1.2.1 De menselijke psychische huishouding is gericht op .................................................................................. 9
1.2.2 Conflictdriehoek van Malan ................................................................................................................................. 10
1.2.3 Motor voor defensie/afweer/verdediging .................................................................................................... 11
1.2.4 Primitieve verdedigingsmechanismen ........................................................................................................... 13
1.2.5 Mature verdedigingsmechanismen .................................................................................................................. 15
2 Kader ...................................................................................................................................................................................................... 19
1.1 Definitie ................................................................................................................................................................................. 19
1.1.1 Tijd .................................................................................................................................................................................. 20
1.1.2 Ruimte en opstelling ............................................................................................................................................... 20
1.1.3 Regels ............................................................................................................................................................................ 20
1.1.4 Werkwijze.................................................................................................................................................................... 21
1.2 Vier hoofddimensies van de definitie ....................................................................................................................... 21
1.3 Terug naar de praktijk .................................................................................................................................................... 23
3 Relatie .................................................................................................................................................................................................... 24
3.1 De twee basisingrediënten van de therapeutische relatie .............................................................................. 24
3.1.1 Vrije associatie / vrij spel ..................................................................................................................................... 24
3.1.2 Welwillende neutraliteit ....................................................................................................................................... 24
3.1.3 Gevolg van deze basisingrediënten .................................................................................................................. 25
3.2 Twee theoretische perspectieven op de therapeutische relatie ................................................................... 28
3.2.1 Overdracht .................................................................................................................................................................. 28
3.2.2 Tegenoverdracht ...................................................................................................................................................... 33
4 Veranderingsprocessen .................................................................................................................................................................. 37
4.1 Mentaliseren........................................................................................................................................................................ 38

H3: Mentaliseren........................................................................................................................................................... 39



1

, 1 Construct ............................................................................................................................................................................................... 39
1.1 Een streepje geschiedenis ............................................................................................................................................. 39
1.2 Definitie ................................................................................................................................................................................. 40
1.3 Vier dimensies aan mentaliseren ............................................................................................................................... 40
1.3.1 Dimensie 1................................................................................................................................................................... 41
1.3.2 Dimensie 2................................................................................................................................................................... 43
1.3.3 Dimensie 3................................................................................................................................................................... 43
1.3.4 Dimensie 4................................................................................................................................................................... 44
1.4 Belangrijke noten .............................................................................................................................................................. 44
2 Ontwikkeling ....................................................................................................................................................................................... 47
2.1 Ontwikkelingslijn .............................................................................................................................................................. 47
2.1.1 Baby van 0 – 1 jaar................................................................................................................................................... 47
2.1.2 één jaar tot 3 jaar ..................................................................................................................................................... 49
2.1.3 Drie jaar tot 4 jaar .................................................................................................................................................... 50
2.1.4 Vier jaar tot vijf jaar ................................................................................................................................................ 50
2.1.5 Vijf tot zes jaar ........................................................................................................................................................... 50
2.1.6 Zes tot zeven jaar (latentiefase)......................................................................................................................... 50
2.1.7 Zeven tot twaalf jaar ............................................................................................................................................... 51
2.1.8 Twaalf tot 22 jaar ..................................................................................................................................................... 52
2.3 Factoren die de ontwikkeling van mentaliseren beïnvloeden ...................................................................... 53
2.3.1 Belang van de primaire gehechtheidsrelaties ............................................................................................. 54
2.3.2 Individuele verschillen kinderen ...................................................................................................................... 63
2.3.3 Risico op non-mentaliserende vicieuze cirkels ........................................................................................... 64
2.3.4 Belangrijke noot: risico om deze “non-mentaliserende” modi (altijd en overal) als pathologie
te beschouwen ...................................................................................................................................................................... 64

H4: Prototype 1: Mentalization-Based Treatment for Children ................................................................... 65
1 Doelstellingen en opbouw.............................................................................................................................................................. 65
2 Assessment / Initiële fase ............................................................................................................................................................... 65
2.1 Doelstelling .......................................................................................................................................................................... 65
2.2 Eerste sessie ........................................................................................................................................................................ 66
2.3 Sessies met kind................................................................................................................................................................. 67
2.4 Sessies met ouders............................................................................................................................................................ 68
2.5 Contacteren van andere belangrijke volwassenen ............................................................................................. 70
2.6 Delen en bespreken van case formulation en therapiedoelstellingen ....................................................... 70
2.7 Beslissen over verdere therapie ................................................................................................................................. 71
3 Individuele kindertherapie............................................................................................................................................................ 71
3.1 (Deel)doelstellingen......................................................................................................................................................... 71
3.2 Vier componenten van spel in PDT met kinderen .............................................................................................. 72
3.2.1 Actie en lichamelijkheid ........................................................................................................................................ 72
3.2.2 Relationaliteit ............................................................................................................................................................ 72
3.2.3 Spel als drager van betekenis via beeld en metafoor ............................................................................... 73
3.2.4 Spel als drager van een narratief veranderingsproces ............................................................................ 73
3.3 Therapeutische attitude t.a.v. spel ............................................................................................................................. 74
3.3.1 Twee dimensies in therapeutpositie ............................................................................................................... 74
3.4 Verschillende niveaus van therapeutische interventies .................................................................................. 75
3.4.1 Wat de therapeut niet doet .................................................................................................................................. 76
3.4.2 Dit alles vergt dus een fundamentele ‘speelsheid’ bij de therapeut................................................... 76
4.5 Opdracht speltherapie - beeldfragment .................................................................................................................. 77



2

,H5: Dynamic Interpersonal Therapy (DIT) ......................................................................................................... 79
1 Achtergrond ......................................................................................................................................................................................... 79
1.1 Rationale ............................................................................................................................................................................... 79
1.2 Basisassumpties................................................................................................................................................................. 79
2 Kern ......................................................................................................................................................................................................... 80
2.1 Therapiedoelstellingen ................................................................................................................................................... 80
2.2 Therapeutische basisattitude ...................................................................................................................................... 80
2.3 Kenmerken ........................................................................................................................................................................... 81
2.4 De vijf strategische stappen .......................................................................................................................................... 82
2.5 Kernstrategieën ................................................................................................................................................................. 82
2.6 Indicatiestelling.................................................................................................................................................................. 83
3 Initiële fase ........................................................................................................................................................................................... 84
3.1 Doelstellingen ..................................................................................................................................................................... 84
3.1.1 Cliënt engageren: opbouwen van therapeutische relatie ....................................................................... 84
3.1.2 Komen tot een dynamische case formulation.............................................................................................. 84
3.1.3 Identificeren van en onderhandelen over therapeutische doelstellingen ...................................... 87
4 Middenfase ........................................................................................................................................................................................... 92
4.1 Opvolgen van de IPAF: interpersoonlijke narratieven als illustraties van de activatie van de IPAF
........................................................................................................................................................................................................... 92
4.2 Aanhouden van de focus op de IPAF......................................................................................................................... 92
4.3 Technieken ........................................................................................................................................................................... 93
4.3.1 Inzichtgevende/explorerende technieken .................................................................................................... 93
4.3.2 Steungevende technieken..................................................................................................................................... 95
4.3.3 Mentaliseren-bevorderende technieken........................................................................................................ 95
4.3.4 Directieve technieken............................................................................................................................................. 96
4.4 Werken met verdedigingsmechanismen ................................................................................................................ 97
5 Afrondingsfase .................................................................................................................................................................................... 98
5.1 Rationale ............................................................................................................................................................................... 98
5.2 Voorbereiden op afronden ............................................................................................................................................ 98
5.3 Sessies 13 – 16 .................................................................................................................................................................... 99
5.3.1 Doelstellingen ............................................................................................................................................................ 99
5.3.2 Voortijdige en verlengde afrondingen ............................................................................................................ 99
5.4 ‘Weerstand’ in de afrondingsfase .............................................................................................................................100
5.4.1 Strategieën ................................................................................................................................................................100
5.5 De afscheidsbrief .............................................................................................................................................................100
5.5.1 Rationale ....................................................................................................................................................................100
5.5.2 In de praktijk ............................................................................................................................................................100
5.6 Casusvoorbeeld IPAF Rebecca...................................................................................................................................101




3

, H1: Introductie & basisassumpties
____________________________________________




1 Basisassumpties

1.1 Basisassumptie 1: Ontwikkelingsperspectief

Psychodynamische theorieën zijn fundamenteel ontwikkelingspsychologisch en
ontwikkelingspsychopathologisch

● Uitgesproken klemtoon op de formatieve rol van vroege levenservaringen op latere
psychische structuren en gedrag
○ ! cave: formatief ≠ deterministische of lineair-causale, ꞊ belangrijke doch complexe
invloed, in interactie met de rol van genetica, epigenetica, en latere ervaringen en
omgevingsinvloeden (probabilistisch)
○ Formatief
■ = dat het een een heel belangrijke invloed heeft. Ze zijn vormend en
maakt dat je andere levensvormen krijgt dan een ander persoon. We
gaan er niet per se vanuit dat het een bepaalde richting in gaat.
● Klemtoon op de geleidelijke ontwikkeling van mentale capaciteiten, waardoor
verschillende ontwikkelingsfasen verschillende manieren van de wereld begrijpen en
kennen met zich meebrengen
○ Tussen de leeftijd van 9 maanden en 5 jaar wordt je gevormd



4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
January 11, 2024
Number of pages
103
Written in
2023/2024
Type
SUMMARY

Subjects

$8.10
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF


Also available in package deal

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Javl Vrije Universiteit Brussel
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
40
Member since
3 year
Number of followers
23
Documents
7
Last sold
1 year ago

4.7

3 reviews

5
2
4
1
3
0
2
0
1
0

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions