,Inhoudsopgave
College 1: Introductie in het vak interventies bij personen met beperkingen ........................................ 4
Developing a Logic Model for the Triple-C Intervention: A Practice-Derived Intervention to Support
People with Intellectual Disability and Challenging Behavior (Tournier et al., 2020). ...................... 10
Multidisciplinaire Richtlijn Probleemgedrag bij volwassenen met een verstandelijke beperking:
Module 2 Begeleiding en behandeling van probleemgedrag (Embregts et al., 2019). ..................... 11
College 2: Interventies bij personen met beperkingen: het jonge kind ................................................ 14
Family-Centered Practices in Early Childhood Intervention (Dunst & Espe-Sherwindt, 2016) ......... 20
Early intervention for young children with developmental delays (Guralnick, 2017) ....................... 21
College 3: Jonge ‘risico-kinderen’ .......................................................................................................... 22
Dynamic Systems Theory and the Complexity of Change (Thelen et al., 2005) ................................ 28
A Systematic Review of Animal-Assisted Therapy on Psychosocial Outcomes in People with
Intellectual Disability (Maber-Aleksandrowicz et al., 2016) .............................................................. 29
College 4: Motorische beperkingen ...................................................................................................... 29
A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for children (Fang & Ding,
2020).................................................................................................................................................. 35
Psychosocial interventions to improve social functioning of children and adolescents with chronic
physical conditions: a systematic review (Foreron et al., 2018) ........................................................ 36
Psychoeducation for children with chronic conditions: a systematic review and meta-analysis (Day
et al., 2020)........................................................................................................................................ 37
College 5: Motorische beperkingen 2 ................................................................................................... 38
Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance (CO-OP) in Children with Cerebral Palsy: A
Systematic Review with Meta-analysis (Gimeno et al., 2021)........................................................... 46
Family-oriented services in pediatric rehabilitation: a scoping review and framework to promote
parent and family wellness (King et al., 2017)................................................................................... 47
Evidence-based systematic review of cognitive rehabilitation, emotional, and family treatment
studies for children with acquired brain injury literature: from 2006 to 2017 (Laatsch et al., 2019).
........................................................................................................................................................... 48
Cognitieve revalidatie voor kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel: wat zijn de
effectieve componenten? (Resch et al., 2020) .................................................................................. 49
College 6: Personen met visuele of auditieve beperkingen .................................................................. 51
Home-based early intervention in infants and young children with visual impairment using the
Developmental Journal: longitudinal cohort study (Dale et al., 2018).............................................. 56
Social-Emotional Interventions with Children and Youth Who are Deaf or Hard of Hearing: A
Research Synthesis (Luckner & Movahedazarhouligh, 2019)............................................................ 57
A psychosocial follow-up study of deaf preschool children using cochlear implants (Preisler et al.,
2002).................................................................................................................................................. 58
College 7: Personen met aangeboren doofblindheid (ADB) of een Communicatief Meervoudige
Beperking (CMB).................................................................................................................................... 59
2
, Video-feedback interventions for improving interactions with individuals with congenital deaf
blindness a systematic review (Damen et al., 2020) ......................................................................... 64
Immersive communication intervention for speaking and non-speaking children with intellectual
disabilities (Van der Schuit et al., 2010). ........................................................................................... 66
Communication development from an intersubjective perspective: exploring the use of a layered
communication model to describe communication development in students with congenital
deafblindness (Wolthuis et al., 2019) ................................................................................................ 67
College 8: Interventies bij personen met beperkingen ......................................................................... 69
Helping persons with Usher syndrome type II adapt to deafblindness: An intervention program
centered on managing personal goals (Côte et al., 2013) ................................................................. 74
Intervening to improve teachers’ need-supportive behavior using self-determination theory: its
effects on teachers and on the motivation of students with deafblindness (Haakma, et al., 2017). 75
College 9: Het kiezen van een passende interventie ............................................................................. 76
Content and quality of motor initiatives in the support of people with profound intellectual and
multiple disabilities (van Alphen et al., 2019) ................................................................................... 82
Een literatuur onderzoek naar beschikbare kennis voor zorgprofessionals ten behoeve van de
ondersteuning van mensen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen (van
der Putten et al., 2015)...................................................................................................................... 83
College 10: Het gebruik in de praktijk ................................................................................................... 85
Looking back, looking forward: Methodological challenges and future directions in research on
persons with profound intellectual and multiple disabilities (Maes et al., 2020) ............................. 90
Making Sense of Multi-Sensory Environments: A Scoping Review (Camaron et al., 2019) .............. 91
College 11: Het gebruik in de praktijk ................................................................................................... 92
The content of support of persons with profound intellectual and multiple disabilities: An analysis
of the number and content of goals in the educational programmes (van der Putten et al., 2008) 96
Implementation of a program to support direct support professionals to promote a healthy lifestyle
for people with moderate to profound intellectual disabilities (Overwijk et al., 2022) .................... 97
Improving the participation of adults with visual and severe or profound intellectual disabilities: a
process evaluation of a new intervention (Hanzen et al., 2020) ....................................................... 98
College 12: Vroegbehandeling van TOS ............................................................................................... 100
Methodiek TOS (Wiefferink, 2021) .................................................................................................. 107
Parent-Implemented Hanen Program It Takes Two to Talk: An Exploratory Study in Spain (Senent-
Capuz, 2021) .................................................................................................................................... 107
Promoting Social Pretend Play in Preschool Age: Is Providing Roleplay Material Enough? (Kalkusch
et al., 2020) WORDEN GEEN VRAGEN OVER GESTELD .................................................................... 109
3
, College 1: Introductie in het vak interventies bij personen met beperkingen
Interventies… hoe was het ook alweer?
• Doen wat werkt
• Iets doen wat werkzaam is maar ook dat je weet wat er uit gaat komen
• Gericht inzetten
Effectladder: model om een om de effectiviteit van interventies te beschrijven
Methodiek, werkwijze, activiteit, protocol of interventie??
“Een interventie is op te vatten als een aantal geplande activiteiten gericht op het verminderen van
bepaalde problemen bij bepaalde jeugdigen in een bepaalde context.” (van der Ploeg, 2005, p. 137)
• Hoeft niet per se heel groot of helemaal geformaliseerd zijn
• Er moeten problemen zijn
• Doelgroep / wat is er met deze mensen aan de hand en wat kan ik daar op inzetten.
• Kenmerken van de mensen en kenmerken van de context goed rekening mee houden
• Interventie kan een kop en een staart hebben maar kan ook een cyclisch verloop hebben
In deze definitie staat nog niet dat je een evidence based interventie moet inzetten. Er zijn nog niet
heel veer harde evidence based interventies voor mensen met beperkingen. Ook over de interventies
die in de praktijk worden ingezet vaak nog niet bekent.
Zorgevaluatiemodel (aangepast model van Van Yperen, Veerman & Ooms, 2008)
Input: cliëntkenmerken en problemen
Een richtlijn als startpunt voor handelen
• Vervolg op vorig jaar
• Waarom dit lezen: goede richtlijn waar we nog vaak mee te maken krijgen
• Ook vanwege de definitie van interventies want een interventie kan pas ingezet worden
wanneer er een probleem is
Probleemgedrag
• “culturally abnormal behaviour(s) of such intensity, frequency or duration that the physical
safety of the person or others is likely to be placed in serious jeopardy, or behaviour which is
likely to seriously limit use of, or result in the person being denied access to, ordinary
community facilities” (Emerson, 2001)
- Cultuur gebonden / afhankelijk van de context
- Heeft gevolgen voor de fysieke veiligheid van de persoon zelf of van anderen
4
College 1: Introductie in het vak interventies bij personen met beperkingen ........................................ 4
Developing a Logic Model for the Triple-C Intervention: A Practice-Derived Intervention to Support
People with Intellectual Disability and Challenging Behavior (Tournier et al., 2020). ...................... 10
Multidisciplinaire Richtlijn Probleemgedrag bij volwassenen met een verstandelijke beperking:
Module 2 Begeleiding en behandeling van probleemgedrag (Embregts et al., 2019). ..................... 11
College 2: Interventies bij personen met beperkingen: het jonge kind ................................................ 14
Family-Centered Practices in Early Childhood Intervention (Dunst & Espe-Sherwindt, 2016) ......... 20
Early intervention for young children with developmental delays (Guralnick, 2017) ....................... 21
College 3: Jonge ‘risico-kinderen’ .......................................................................................................... 22
Dynamic Systems Theory and the Complexity of Change (Thelen et al., 2005) ................................ 28
A Systematic Review of Animal-Assisted Therapy on Psychosocial Outcomes in People with
Intellectual Disability (Maber-Aleksandrowicz et al., 2016) .............................................................. 29
College 4: Motorische beperkingen ...................................................................................................... 29
A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for children (Fang & Ding,
2020).................................................................................................................................................. 35
Psychosocial interventions to improve social functioning of children and adolescents with chronic
physical conditions: a systematic review (Foreron et al., 2018) ........................................................ 36
Psychoeducation for children with chronic conditions: a systematic review and meta-analysis (Day
et al., 2020)........................................................................................................................................ 37
College 5: Motorische beperkingen 2 ................................................................................................... 38
Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance (CO-OP) in Children with Cerebral Palsy: A
Systematic Review with Meta-analysis (Gimeno et al., 2021)........................................................... 46
Family-oriented services in pediatric rehabilitation: a scoping review and framework to promote
parent and family wellness (King et al., 2017)................................................................................... 47
Evidence-based systematic review of cognitive rehabilitation, emotional, and family treatment
studies for children with acquired brain injury literature: from 2006 to 2017 (Laatsch et al., 2019).
........................................................................................................................................................... 48
Cognitieve revalidatie voor kinderen en jongeren met niet-aangeboren hersenletsel: wat zijn de
effectieve componenten? (Resch et al., 2020) .................................................................................. 49
College 6: Personen met visuele of auditieve beperkingen .................................................................. 51
Home-based early intervention in infants and young children with visual impairment using the
Developmental Journal: longitudinal cohort study (Dale et al., 2018).............................................. 56
Social-Emotional Interventions with Children and Youth Who are Deaf or Hard of Hearing: A
Research Synthesis (Luckner & Movahedazarhouligh, 2019)............................................................ 57
A psychosocial follow-up study of deaf preschool children using cochlear implants (Preisler et al.,
2002).................................................................................................................................................. 58
College 7: Personen met aangeboren doofblindheid (ADB) of een Communicatief Meervoudige
Beperking (CMB).................................................................................................................................... 59
2
, Video-feedback interventions for improving interactions with individuals with congenital deaf
blindness a systematic review (Damen et al., 2020) ......................................................................... 64
Immersive communication intervention for speaking and non-speaking children with intellectual
disabilities (Van der Schuit et al., 2010). ........................................................................................... 66
Communication development from an intersubjective perspective: exploring the use of a layered
communication model to describe communication development in students with congenital
deafblindness (Wolthuis et al., 2019) ................................................................................................ 67
College 8: Interventies bij personen met beperkingen ......................................................................... 69
Helping persons with Usher syndrome type II adapt to deafblindness: An intervention program
centered on managing personal goals (Côte et al., 2013) ................................................................. 74
Intervening to improve teachers’ need-supportive behavior using self-determination theory: its
effects on teachers and on the motivation of students with deafblindness (Haakma, et al., 2017). 75
College 9: Het kiezen van een passende interventie ............................................................................. 76
Content and quality of motor initiatives in the support of people with profound intellectual and
multiple disabilities (van Alphen et al., 2019) ................................................................................... 82
Een literatuur onderzoek naar beschikbare kennis voor zorgprofessionals ten behoeve van de
ondersteuning van mensen met (zeer) ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen (van
der Putten et al., 2015)...................................................................................................................... 83
College 10: Het gebruik in de praktijk ................................................................................................... 85
Looking back, looking forward: Methodological challenges and future directions in research on
persons with profound intellectual and multiple disabilities (Maes et al., 2020) ............................. 90
Making Sense of Multi-Sensory Environments: A Scoping Review (Camaron et al., 2019) .............. 91
College 11: Het gebruik in de praktijk ................................................................................................... 92
The content of support of persons with profound intellectual and multiple disabilities: An analysis
of the number and content of goals in the educational programmes (van der Putten et al., 2008) 96
Implementation of a program to support direct support professionals to promote a healthy lifestyle
for people with moderate to profound intellectual disabilities (Overwijk et al., 2022) .................... 97
Improving the participation of adults with visual and severe or profound intellectual disabilities: a
process evaluation of a new intervention (Hanzen et al., 2020) ....................................................... 98
College 12: Vroegbehandeling van TOS ............................................................................................... 100
Methodiek TOS (Wiefferink, 2021) .................................................................................................. 107
Parent-Implemented Hanen Program It Takes Two to Talk: An Exploratory Study in Spain (Senent-
Capuz, 2021) .................................................................................................................................... 107
Promoting Social Pretend Play in Preschool Age: Is Providing Roleplay Material Enough? (Kalkusch
et al., 2020) WORDEN GEEN VRAGEN OVER GESTELD .................................................................... 109
3
, College 1: Introductie in het vak interventies bij personen met beperkingen
Interventies… hoe was het ook alweer?
• Doen wat werkt
• Iets doen wat werkzaam is maar ook dat je weet wat er uit gaat komen
• Gericht inzetten
Effectladder: model om een om de effectiviteit van interventies te beschrijven
Methodiek, werkwijze, activiteit, protocol of interventie??
“Een interventie is op te vatten als een aantal geplande activiteiten gericht op het verminderen van
bepaalde problemen bij bepaalde jeugdigen in een bepaalde context.” (van der Ploeg, 2005, p. 137)
• Hoeft niet per se heel groot of helemaal geformaliseerd zijn
• Er moeten problemen zijn
• Doelgroep / wat is er met deze mensen aan de hand en wat kan ik daar op inzetten.
• Kenmerken van de mensen en kenmerken van de context goed rekening mee houden
• Interventie kan een kop en een staart hebben maar kan ook een cyclisch verloop hebben
In deze definitie staat nog niet dat je een evidence based interventie moet inzetten. Er zijn nog niet
heel veer harde evidence based interventies voor mensen met beperkingen. Ook over de interventies
die in de praktijk worden ingezet vaak nog niet bekent.
Zorgevaluatiemodel (aangepast model van Van Yperen, Veerman & Ooms, 2008)
Input: cliëntkenmerken en problemen
Een richtlijn als startpunt voor handelen
• Vervolg op vorig jaar
• Waarom dit lezen: goede richtlijn waar we nog vaak mee te maken krijgen
• Ook vanwege de definitie van interventies want een interventie kan pas ingezet worden
wanneer er een probleem is
Probleemgedrag
• “culturally abnormal behaviour(s) of such intensity, frequency or duration that the physical
safety of the person or others is likely to be placed in serious jeopardy, or behaviour which is
likely to seriously limit use of, or result in the person being denied access to, ordinary
community facilities” (Emerson, 2001)
- Cultuur gebonden / afhankelijk van de context
- Heeft gevolgen voor de fysieke veiligheid van de persoon zelf of van anderen
4
