DINGEN DIE OP EXAMEN GEVRAAGD WORDEN:
IN LES BIJ CURSUS GENOTEERD:
- GOLD: ABCD assessment!
o Algoritme voor behandeling (p5-6)
casus op examen
o
- GINA:
o Flowcharts, wanneer moet pt naar spoed?
- Longkanker: er is gezegd dat we niets over screening moeten kennen door Prof. Janssens
- Aandoeningen v/d pleura:
o Light’s criteria!
onderscheid transsudaat en exsudaat
o Thoracocentese aan bovenkant rib!!
- Vasculaire longziekten:
o Geneva en Wells score
o Antico-tabel (p. 6) + 2 tabellen in word geplakt met dosissen en opmerkingen
noot: dosissen niet te kennen
- Respiratoire infecties:
o CBR 65
o Typische vs atypische pneumonie
Algemeen: Geen doseringen van medicatie
—> transversale verbanden!!!
INFO EXAMEN:
Schriftelijke voorbereiding van 2 vragen
1. zuivere kennisvraag
vb wat is minimale interventiestrategie voor roken: 5A’s
2. Inzichtsvraag: zeer korte casus
vb: 55j, 20 pakjaren, roestkleurig sputum, leukocytose, CRP verhoogd, Rx met afwijking. Geef DD en hoe ga je
aan slag voor diagnose en behandeling? Stoppen met roken?
3. Keuzeonderwijs: meer kennisvraag
vb wat zijn kenmerken van sarcoidose? Noem de 4 belangrijkste indicaties voor longtransplantatie
1
,GOLD
DEFINITIE
COPD = 4e belangrijkste oorzaak van sterfte
= meer dan 3miljoen sterftes in 2012
Gaat toenemen in prevalentie in toekomst door
- continue blootstelling aan COPD-risicofactoren
- veroudering v/d populatie
- meer roken in ontwikkelingslanden
= globale prevalentie van 11.7% (meer dan diabetes)
= zware impact op budget voor gezondheidszorg
COPD =
• Veel voorkomende en behandelbare ziekte
• Persisterende respiratoire symptomen en airflow beperking
• LW- en/of alveolaire abnormaliteiten meestal door significante blootstelling aan toxische partikels of gassen
• Meest voorkomende respiratoire symptomen:
à vaak ondergerapporteerd (pt is al lang gewoon aan symptomen)
o Dyspnoe
o Hoest
o Sputumproductie Factoren die progressie beïnvloeden:
o Exacerbaties • Genetische factoren
à vaak pas diagnose bij exacerbaties • Leeftijd en geslacht
• Beschikkende factoren voor COPD • Longgroei en ontwikkeling
o Blootstelling aan toxische stoffen • Blootstelling aan partikels
§ Bijna altijd sigaretten • Socio-economische status
§ Hele kleine minderheid door andere toxische gassen • Astma & LW-hyperreactiviteit
o Gastheer eigenschappen • Chronische bronchitis
à abnormale longontwikkeling, versnelde veroudering • infecties
• Vaak concomitante ziekten
• Minder dan de helft = gediagnosticeerd!!
BRADFORD-HILL CRITERIA VOOR CAUSALE ASSOCIATIE TUSSEN BLOOTSTELLING EN ZIEKTE
1. Sterkte: RR van blootgestelde tov niet-blootgestelde populatie
2. Consistentie: Mate waarin bevindingen in zelfde richting wijzen
3. Specificiteit: Blootstelling aan goed herleidbare factor
4. Temporele relatie: Blootstelling moet VOOR aandoening optreden
5. Biologische gradiënt: Regelmatig toenemend verband tussen dosis en grootte v RR
6. Biologische plausibiliteit: Beschikbare info over biologisch mechanisme v factor op ontstaan v ziekte
7. Invloed v interventie: Verwijdering blootstelling = daling RR
8. Analogie: Gelijkaardige associatie tussen blootstelling aan factor en andere ziektes
1
,ETIOLOGIE, PATHOGENESE EN PATHOLOGIE
Sigaretten = oorzaak Pathologie:
• Nicotine = fysieke • Verdedigingsmechanisme v epitheelcellen
afhankelijkheid 1. verhoogde slijmproductie door goblet cells
• CO = binding Hb à blijft niet voldoende
à minder O2 transport 2. SMC contractie
+ vasoconstrictie 3. Alveolaire macrofagen w geact door rook
• Teer = kankerverwekker à eten pneumocyten op
• Zuren = epitheelschade v à emfyseem
LW en alveoli • Chronische inflammatie
• Structurele veranderingen
Pathogenese:
SIGARETTENROOK • Oxidatieve stress
o Zuurstifradicalen
à celschade
Oxidatieve Proteinases • Protease-antiprotease instabiliteit
stress o Elastinase: minder elastine
à hyperinflatie
INFLAMMATIE à druk op diafragma
à ademen op hogere
longvolumes
à hypoventilatie en hypercapnie
o Collagenase: wanden alveoli
SMALL AIRWAY DISEASE PARENCHYM
gaan kapot
LW-inflammatie DESTRUCTIE o Tripsine uit macrofagen
LW-remodeling Verlies alveolaire à MAAR α-1-antitrypsine
aanhechting • Inflammatoire cellen
• Inflammatoire mediatoren
• Peribronchiolaire en tubulaire fibrose
LW-OBSTRUCTIE
Pathofysiologie
• Slechte ariflow, gas trappuing
• Gasuitwisselingsstoornissen
• Mucus hypersecretie
• Polmonaire hypertensie
ESW = hoeveel lucht kan in 1 sec w uitgeblazen na maximale
inspiratie?
• N = 3-4l
• < 40% = klachten van kortademigheid
< 20% = klachten in rust
< 10% = dood
à stoppen met roken = verbetering
à curve TR3 gaat terug parallel lopen met TR1
2
, DIAGNOSE
Symptomen:
• Chronisch progressieve dyspnoe
o Erger bij inspanning
o Persistent
• Hoest
• Sputumproductie
• Wheezing, druk op de borst
• Andere: vermoeidheid, gewichtsverlies, anorexie, ribfracturen, depressie, angst
Medische voorgeschiedenis
• Blootstelling aan risicofactoren
à roker > 40 jaar met dyspnoe = COPD tot tegendeel bewezen
• Familiegeschiedenis v COPD of andere chronische respiratoire ziekte
• Symptoomontwikkeling
• Comorbiditeit
Diagnose en inschatting van ernst = ABCD assessment tool
1. Spirometrie ter diagnostisering van obstructieve aandoening
à Tiffenau < 0.70
2. Inschatting ernst COPD
a. Ernst van obstructie?
• GOLD 1 = mild FEV1/ ESW ≥ 80% voorspelde waarde ≠ COPD
• GOLD 2 = matig ESW 50-80% vanaf 2 wel COPD
• GOLD 3 = ernstig ESW 30-50%
• GOLD 4 = zeer ernstig ESW < 30%
b. Ernst van symptomen? CAT, mMRC
c. Aantal exacerbaties en ernst
• Mild = behandeld met SABA’s alleen
• Matig = behandeld met SABA’s + Ab or orale cortico’s
• Ernstig = hospitalisatie of spoed
à kan geassocieerd met acuut respiratoir falen
3
IN LES BIJ CURSUS GENOTEERD:
- GOLD: ABCD assessment!
o Algoritme voor behandeling (p5-6)
casus op examen
o
- GINA:
o Flowcharts, wanneer moet pt naar spoed?
- Longkanker: er is gezegd dat we niets over screening moeten kennen door Prof. Janssens
- Aandoeningen v/d pleura:
o Light’s criteria!
onderscheid transsudaat en exsudaat
o Thoracocentese aan bovenkant rib!!
- Vasculaire longziekten:
o Geneva en Wells score
o Antico-tabel (p. 6) + 2 tabellen in word geplakt met dosissen en opmerkingen
noot: dosissen niet te kennen
- Respiratoire infecties:
o CBR 65
o Typische vs atypische pneumonie
Algemeen: Geen doseringen van medicatie
—> transversale verbanden!!!
INFO EXAMEN:
Schriftelijke voorbereiding van 2 vragen
1. zuivere kennisvraag
vb wat is minimale interventiestrategie voor roken: 5A’s
2. Inzichtsvraag: zeer korte casus
vb: 55j, 20 pakjaren, roestkleurig sputum, leukocytose, CRP verhoogd, Rx met afwijking. Geef DD en hoe ga je
aan slag voor diagnose en behandeling? Stoppen met roken?
3. Keuzeonderwijs: meer kennisvraag
vb wat zijn kenmerken van sarcoidose? Noem de 4 belangrijkste indicaties voor longtransplantatie
1
,GOLD
DEFINITIE
COPD = 4e belangrijkste oorzaak van sterfte
= meer dan 3miljoen sterftes in 2012
Gaat toenemen in prevalentie in toekomst door
- continue blootstelling aan COPD-risicofactoren
- veroudering v/d populatie
- meer roken in ontwikkelingslanden
= globale prevalentie van 11.7% (meer dan diabetes)
= zware impact op budget voor gezondheidszorg
COPD =
• Veel voorkomende en behandelbare ziekte
• Persisterende respiratoire symptomen en airflow beperking
• LW- en/of alveolaire abnormaliteiten meestal door significante blootstelling aan toxische partikels of gassen
• Meest voorkomende respiratoire symptomen:
à vaak ondergerapporteerd (pt is al lang gewoon aan symptomen)
o Dyspnoe
o Hoest
o Sputumproductie Factoren die progressie beïnvloeden:
o Exacerbaties • Genetische factoren
à vaak pas diagnose bij exacerbaties • Leeftijd en geslacht
• Beschikkende factoren voor COPD • Longgroei en ontwikkeling
o Blootstelling aan toxische stoffen • Blootstelling aan partikels
§ Bijna altijd sigaretten • Socio-economische status
§ Hele kleine minderheid door andere toxische gassen • Astma & LW-hyperreactiviteit
o Gastheer eigenschappen • Chronische bronchitis
à abnormale longontwikkeling, versnelde veroudering • infecties
• Vaak concomitante ziekten
• Minder dan de helft = gediagnosticeerd!!
BRADFORD-HILL CRITERIA VOOR CAUSALE ASSOCIATIE TUSSEN BLOOTSTELLING EN ZIEKTE
1. Sterkte: RR van blootgestelde tov niet-blootgestelde populatie
2. Consistentie: Mate waarin bevindingen in zelfde richting wijzen
3. Specificiteit: Blootstelling aan goed herleidbare factor
4. Temporele relatie: Blootstelling moet VOOR aandoening optreden
5. Biologische gradiënt: Regelmatig toenemend verband tussen dosis en grootte v RR
6. Biologische plausibiliteit: Beschikbare info over biologisch mechanisme v factor op ontstaan v ziekte
7. Invloed v interventie: Verwijdering blootstelling = daling RR
8. Analogie: Gelijkaardige associatie tussen blootstelling aan factor en andere ziektes
1
,ETIOLOGIE, PATHOGENESE EN PATHOLOGIE
Sigaretten = oorzaak Pathologie:
• Nicotine = fysieke • Verdedigingsmechanisme v epitheelcellen
afhankelijkheid 1. verhoogde slijmproductie door goblet cells
• CO = binding Hb à blijft niet voldoende
à minder O2 transport 2. SMC contractie
+ vasoconstrictie 3. Alveolaire macrofagen w geact door rook
• Teer = kankerverwekker à eten pneumocyten op
• Zuren = epitheelschade v à emfyseem
LW en alveoli • Chronische inflammatie
• Structurele veranderingen
Pathogenese:
SIGARETTENROOK • Oxidatieve stress
o Zuurstifradicalen
à celschade
Oxidatieve Proteinases • Protease-antiprotease instabiliteit
stress o Elastinase: minder elastine
à hyperinflatie
INFLAMMATIE à druk op diafragma
à ademen op hogere
longvolumes
à hypoventilatie en hypercapnie
o Collagenase: wanden alveoli
SMALL AIRWAY DISEASE PARENCHYM
gaan kapot
LW-inflammatie DESTRUCTIE o Tripsine uit macrofagen
LW-remodeling Verlies alveolaire à MAAR α-1-antitrypsine
aanhechting • Inflammatoire cellen
• Inflammatoire mediatoren
• Peribronchiolaire en tubulaire fibrose
LW-OBSTRUCTIE
Pathofysiologie
• Slechte ariflow, gas trappuing
• Gasuitwisselingsstoornissen
• Mucus hypersecretie
• Polmonaire hypertensie
ESW = hoeveel lucht kan in 1 sec w uitgeblazen na maximale
inspiratie?
• N = 3-4l
• < 40% = klachten van kortademigheid
< 20% = klachten in rust
< 10% = dood
à stoppen met roken = verbetering
à curve TR3 gaat terug parallel lopen met TR1
2
, DIAGNOSE
Symptomen:
• Chronisch progressieve dyspnoe
o Erger bij inspanning
o Persistent
• Hoest
• Sputumproductie
• Wheezing, druk op de borst
• Andere: vermoeidheid, gewichtsverlies, anorexie, ribfracturen, depressie, angst
Medische voorgeschiedenis
• Blootstelling aan risicofactoren
à roker > 40 jaar met dyspnoe = COPD tot tegendeel bewezen
• Familiegeschiedenis v COPD of andere chronische respiratoire ziekte
• Symptoomontwikkeling
• Comorbiditeit
Diagnose en inschatting van ernst = ABCD assessment tool
1. Spirometrie ter diagnostisering van obstructieve aandoening
à Tiffenau < 0.70
2. Inschatting ernst COPD
a. Ernst van obstructie?
• GOLD 1 = mild FEV1/ ESW ≥ 80% voorspelde waarde ≠ COPD
• GOLD 2 = matig ESW 50-80% vanaf 2 wel COPD
• GOLD 3 = ernstig ESW 30-50%
• GOLD 4 = zeer ernstig ESW < 30%
b. Ernst van symptomen? CAT, mMRC
c. Aantal exacerbaties en ernst
• Mild = behandeld met SABA’s alleen
• Matig = behandeld met SABA’s + Ab or orale cortico’s
• Ernstig = hospitalisatie of spoed
à kan geassocieerd met acuut respiratoir falen
3
