1. DE FYSIEKE ONTWIKKELING IN DE BABYTIJD
1. Groei en ontwikkeling
Een pasgeboren baby: 3,5kg en 50cm
1.1 Fysieke groei: de snelle schreven van de babytijd
Na 5 maanden -> 7kg
Na 1 jaar -> 10 kg en 75cm
Na 2 jaar -> 14kg en 90cm
Dit zijn gemiddelde cijfers.
3 Principes van groei:
1. Cefalocaudale principe = van hoofd tot staart
De groei volgt een patroon dat begint bij het hoofd en de bovenste lichaamsdelen en verstrekt zich
vervolgens naar de rest van het lichaam.
2. Proximodistale principe = van centrum naar buiten
De groei volgt een patroon vanuit het centrum van ons lichaam naar buiten.
3. Principe van hiërarchische integratie = van eenvoudig naar complex
Eenvoudige vaardigheden ontwikkelen zich afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar, later worden deze
vaardigheden aangepast tot complexere vaardigheden.
4. Principe van onafhankelijkheid van systemen
Verschillende lichaamssystemen groeien in een verschillend tempo.
1.2 Het zenuwstelsel en de hersenen: de fundamenten van onze ontwikkeling
Neuronen: De basiscellen van het zenuwstelsel. Ze kunnen met andere cellen communiceren
Celkern of nucleus: cellichaam van een neuron
Dendrieten: Cluster van vertakkingen aan het uiteinde van een neuron -> Ontvangen boodschappen van
andere cellen.
Axon: Lang uiteinde aan het andere uiteinde van een neuron -> Bevat boodschappen die bedoeld zijn voor
andere neuronen.
Neurotransmitters: Stof die het mogelijk maakt dat neuronen met elkaar communiceren.
Synapsen: De kleine ruimtes tussen neuronen
Snoeien van synapsen: Ongebruikte neuronen afbreken.
Myeline: Vettige substantie die de neuronen beschermd en de overdracht van zenuwsignalen versnelt.
Hersenschors: de bovenste laag van de hersenen.
Shaken baby syndroom: als je een baby hardhandig door elkaar schudt -> beschadiging in de hersenen,
zenuwen en bloedvaten.
Omgevingsinvloeden op de ontwikkeling van de hersenen:
Plasticiteit: De mate waarin een ontwikkeld gedragspatroon of een fysieke structuur veranderbaar is.
Het grootst in de eerste paar levensjaren omdat veel delen van de hersenen nog niet voor specifieke taken
ontwikkeld zijn -> de taak van het gekwetste gebied kan overgenomen worden door een ander gebied.
Omgevingen die niet stimulerend zijn kunnen de hersenen belemmeren.
Gevoelige periode: Een tijdspanne (meestal vroeg in het leven), waarin mensen extra gevoelig zijn voor
omgevingsinvloeden en sterk ontvankelijk zijn voor het leren van specifieke vaardigheden.
1.3 Integratie van lichaamssystemen: cycli van de babytijd
Eerste dagen van het leven: eten, slapen, plassen, poepen
Aanbrengen van harmonie in de gedragspatronen, wat hen bv kan helpen om een nacht door te slapen.
Ritmen en stadia:
Ritmen: herhalende, cyclische gedragspatronen
, Sommige ritme, zijn direct zichtbaar (overgang van waken naar slapen)
Sommige zijn minder makkelijk op te merken (ademhaling en zuigpatronen)
Een kind heeft verschillende stadia van waken: alertheid, agitatie en huilen
Gedrag toestand: de mate van bewustzijn van interne en externe stimulatie
Slaap:
Pasgeboren baby slaapt 16-17u per dag met horten en stoten.
Dit wordt beter en beter met de tijd.
Actieve slaap: hogere hartslag, stijgende bloeddruk en snellere ademhaling, ogen heen en weer
Rapid eye movement slaap: periode van slaap geassocieerd met dromen
Culturele gewoonten hebben invloed op de slaap.
2. De motorische ontwikkeling
Pasgeboren baby’s: vooral vet en minder spieren.
2.1 Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden
De fundamentele reflexen:
Reflexen: niet-aangeleerde, gestructureerde, onvrijwillige respons die automatisch optreedt in de aanwezigheid van
bepaalde stimuli.
Reflexen dienen vaak om te overleven en het welzijn te verzekeren.
Sommige blijven levenslang en sommige niet.
Reflex leeftijd van Omschrijving Mogelijke functie
verdwijnen
Zoekreflex 3 weken De neiging om het hoofd in de richting te draaien van Inname van voedsel
dingen die de wang raken.
Stapreflex 2 maanden Beweging van de benen wanneer de baby rechtop Voorbereiding op
wordt gehouden en zijn voeten de grond raken. onafhankelijk
voortbewegen
Zwemreflex 4 - 6 maanden De neiging om zwembewegingen te maken met de Vermijden van gevaar
armen en benen als de baby met zijn gezicht naar
beneden in water ligt.
Moro - reflex 6 maanden Als de ondersteuning voor de nek en het hoofd Beschermen tegen
plotseling verdwijnt, spreiden de armen zich en lijken vallen
ze vervolgens ergens aan vast te klemmen.
Babinski - 8 - 12 Spreiden van de tenen in reactie op het aanraken van Onbekend
reflex maanden de buitenkant van de voet.
Schrikreflex Blijft in andere Armen en vingers spreiden en rug overstrekken in Bescherming
vorm reactie op het plotselinge geluid.
1. Groei en ontwikkeling
Een pasgeboren baby: 3,5kg en 50cm
1.1 Fysieke groei: de snelle schreven van de babytijd
Na 5 maanden -> 7kg
Na 1 jaar -> 10 kg en 75cm
Na 2 jaar -> 14kg en 90cm
Dit zijn gemiddelde cijfers.
3 Principes van groei:
1. Cefalocaudale principe = van hoofd tot staart
De groei volgt een patroon dat begint bij het hoofd en de bovenste lichaamsdelen en verstrekt zich
vervolgens naar de rest van het lichaam.
2. Proximodistale principe = van centrum naar buiten
De groei volgt een patroon vanuit het centrum van ons lichaam naar buiten.
3. Principe van hiërarchische integratie = van eenvoudig naar complex
Eenvoudige vaardigheden ontwikkelen zich afzonderlijk en onafhankelijk van elkaar, later worden deze
vaardigheden aangepast tot complexere vaardigheden.
4. Principe van onafhankelijkheid van systemen
Verschillende lichaamssystemen groeien in een verschillend tempo.
1.2 Het zenuwstelsel en de hersenen: de fundamenten van onze ontwikkeling
Neuronen: De basiscellen van het zenuwstelsel. Ze kunnen met andere cellen communiceren
Celkern of nucleus: cellichaam van een neuron
Dendrieten: Cluster van vertakkingen aan het uiteinde van een neuron -> Ontvangen boodschappen van
andere cellen.
Axon: Lang uiteinde aan het andere uiteinde van een neuron -> Bevat boodschappen die bedoeld zijn voor
andere neuronen.
Neurotransmitters: Stof die het mogelijk maakt dat neuronen met elkaar communiceren.
Synapsen: De kleine ruimtes tussen neuronen
Snoeien van synapsen: Ongebruikte neuronen afbreken.
Myeline: Vettige substantie die de neuronen beschermd en de overdracht van zenuwsignalen versnelt.
Hersenschors: de bovenste laag van de hersenen.
Shaken baby syndroom: als je een baby hardhandig door elkaar schudt -> beschadiging in de hersenen,
zenuwen en bloedvaten.
Omgevingsinvloeden op de ontwikkeling van de hersenen:
Plasticiteit: De mate waarin een ontwikkeld gedragspatroon of een fysieke structuur veranderbaar is.
Het grootst in de eerste paar levensjaren omdat veel delen van de hersenen nog niet voor specifieke taken
ontwikkeld zijn -> de taak van het gekwetste gebied kan overgenomen worden door een ander gebied.
Omgevingen die niet stimulerend zijn kunnen de hersenen belemmeren.
Gevoelige periode: Een tijdspanne (meestal vroeg in het leven), waarin mensen extra gevoelig zijn voor
omgevingsinvloeden en sterk ontvankelijk zijn voor het leren van specifieke vaardigheden.
1.3 Integratie van lichaamssystemen: cycli van de babytijd
Eerste dagen van het leven: eten, slapen, plassen, poepen
Aanbrengen van harmonie in de gedragspatronen, wat hen bv kan helpen om een nacht door te slapen.
Ritmen en stadia:
Ritmen: herhalende, cyclische gedragspatronen
, Sommige ritme, zijn direct zichtbaar (overgang van waken naar slapen)
Sommige zijn minder makkelijk op te merken (ademhaling en zuigpatronen)
Een kind heeft verschillende stadia van waken: alertheid, agitatie en huilen
Gedrag toestand: de mate van bewustzijn van interne en externe stimulatie
Slaap:
Pasgeboren baby slaapt 16-17u per dag met horten en stoten.
Dit wordt beter en beter met de tijd.
Actieve slaap: hogere hartslag, stijgende bloeddruk en snellere ademhaling, ogen heen en weer
Rapid eye movement slaap: periode van slaap geassocieerd met dromen
Culturele gewoonten hebben invloed op de slaap.
2. De motorische ontwikkeling
Pasgeboren baby’s: vooral vet en minder spieren.
2.1 Reflexen: onze aangeboren fysieke vaardigheden
De fundamentele reflexen:
Reflexen: niet-aangeleerde, gestructureerde, onvrijwillige respons die automatisch optreedt in de aanwezigheid van
bepaalde stimuli.
Reflexen dienen vaak om te overleven en het welzijn te verzekeren.
Sommige blijven levenslang en sommige niet.
Reflex leeftijd van Omschrijving Mogelijke functie
verdwijnen
Zoekreflex 3 weken De neiging om het hoofd in de richting te draaien van Inname van voedsel
dingen die de wang raken.
Stapreflex 2 maanden Beweging van de benen wanneer de baby rechtop Voorbereiding op
wordt gehouden en zijn voeten de grond raken. onafhankelijk
voortbewegen
Zwemreflex 4 - 6 maanden De neiging om zwembewegingen te maken met de Vermijden van gevaar
armen en benen als de baby met zijn gezicht naar
beneden in water ligt.
Moro - reflex 6 maanden Als de ondersteuning voor de nek en het hoofd Beschermen tegen
plotseling verdwijnt, spreiden de armen zich en lijken vallen
ze vervolgens ergens aan vast te klemmen.
Babinski - 8 - 12 Spreiden van de tenen in reactie op het aanraken van Onbekend
reflex maanden de buitenkant van de voet.
Schrikreflex Blijft in andere Armen en vingers spreiden en rug overstrekken in Bescherming
vorm reactie op het plotselinge geluid.
