Geschiedenis Samenvatting tijdvak 10
Televisies en Computers
Kenmerkende aspecten tijdvak 10:
- De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
- De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
- De eenwording van Europa.
- De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
- De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
Paragraaf 10.1 – Dekolonisatie
Na 1945 werden de dagen van koloniale rijken geteld. India toonde duidelijk de wens voor
onafhankelijkheid, en de koloniale rijken bleken financieel niet langer rendabel. De Britten,
geconfronteerd met de wederopbouw na de oorlog, besloten India zo snel mogelijk te
verlaten.
In India en Pakistan leidde de abrupte Britse terugtrekking tot dramatische gebeurtenissen.
Haat tussen moslims en hindoes leidde tot slachtpartijen, waarbij Brits-Indië uiteenviel in
twee staten: India en Pakistan. In Palestina escaleerde het Joods-Palestijnse geweld na het
vertrek van de Britten, met de oprichting van de staat Israël en daaropvolgende conflicten.
In Indonesië en Vietnam hielden andere West-Europese mogendheden nog vast aan hun
kolonies, maar hun machtspositie was aanzienlijk verslechterd. Japanse overheersing tijdens
de Tweede Wereldoorlog had het geloof in blanke superioriteit vernietigd. In 1945 werd
Indonesië onafhankelijk verklaard door Soekarno, en in Vietnam deed Ho Chi Minh
hetzelfde. Nederland probeerde met politionele acties de orde te herstellen in Indonesië,
maar uiteindelijk dwongen externe druk en de veranderende mondiale machtsverhoudingen
Nederland om Indonesië op te geven.
Afrika zag ook dekolonisatie, met Algerije als voorbeeld waar na acht jaar oorlog de
onafhankelijkheid in 1962 werd bereikt. België, Groot-Brittannië en Frankrijk lieten de
meeste delen van Afrika in de jaren daarna onafhankelijk worden. In 1975 werd Suriname
onafhankelijk, wat in Nederland gezien werd als het definitieve einde van het koloniale
tijdperk.
Paragraaf 10.2 – De Koude Oorlog
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en de
Sovjet-Unie, die de wereldpolitiek gedurende veertig jaar beheerste. In 1945 werden
afspraken gemaakt over de machtsverdeling in Europa tussen de VS, de Sovjet-Unie en de
Westerse geallieerden. Het wantrouwen tussen de VS en de Sovjet-Unie groeide snel, vooral
vanwege ideologische tegenstellingen.
Televisies en Computers
Kenmerkende aspecten tijdvak 10:
- De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
- De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
- De eenwording van Europa.
- De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw
aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
- De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
Paragraaf 10.1 – Dekolonisatie
Na 1945 werden de dagen van koloniale rijken geteld. India toonde duidelijk de wens voor
onafhankelijkheid, en de koloniale rijken bleken financieel niet langer rendabel. De Britten,
geconfronteerd met de wederopbouw na de oorlog, besloten India zo snel mogelijk te
verlaten.
In India en Pakistan leidde de abrupte Britse terugtrekking tot dramatische gebeurtenissen.
Haat tussen moslims en hindoes leidde tot slachtpartijen, waarbij Brits-Indië uiteenviel in
twee staten: India en Pakistan. In Palestina escaleerde het Joods-Palestijnse geweld na het
vertrek van de Britten, met de oprichting van de staat Israël en daaropvolgende conflicten.
In Indonesië en Vietnam hielden andere West-Europese mogendheden nog vast aan hun
kolonies, maar hun machtspositie was aanzienlijk verslechterd. Japanse overheersing tijdens
de Tweede Wereldoorlog had het geloof in blanke superioriteit vernietigd. In 1945 werd
Indonesië onafhankelijk verklaard door Soekarno, en in Vietnam deed Ho Chi Minh
hetzelfde. Nederland probeerde met politionele acties de orde te herstellen in Indonesië,
maar uiteindelijk dwongen externe druk en de veranderende mondiale machtsverhoudingen
Nederland om Indonesië op te geven.
Afrika zag ook dekolonisatie, met Algerije als voorbeeld waar na acht jaar oorlog de
onafhankelijkheid in 1962 werd bereikt. België, Groot-Brittannië en Frankrijk lieten de
meeste delen van Afrika in de jaren daarna onafhankelijk worden. In 1975 werd Suriname
onafhankelijk, wat in Nederland gezien werd als het definitieve einde van het koloniale
tijdperk.
Paragraaf 10.2 – De Koude Oorlog
Na de Tweede Wereldoorlog ontstond de Koude Oorlog tussen de Verenigde Staten en de
Sovjet-Unie, die de wereldpolitiek gedurende veertig jaar beheerste. In 1945 werden
afspraken gemaakt over de machtsverdeling in Europa tussen de VS, de Sovjet-Unie en de
Westerse geallieerden. Het wantrouwen tussen de VS en de Sovjet-Unie groeide snel, vooral
vanwege ideologische tegenstellingen.
