Kwantitatieve technieken
Inhoud
Kwantitatieve technieken........................................................................................................................ 1
Inleidingsles ......................................................................................................................................... 3
Het ABC van de statistiek .................................................................................................................... 3
Variabelen ....................................................................................................................................... 3
De rol van variabelen in de onderzoeksvraag ................................................................................. 5
Descriptieve of beschrijvende statistiek ......................................................................................... 6
Inductieve statistiek ...................................................................................................................... 11
Inleiding tot SPSS ............................................................................................................................... 13
De SPSS omgeving ......................................................................................................................... 13
Data beheren in de data editor ..................................................................................................... 13
Output interpreteren in de Output Viewer ................................................................................... 13
Het overzicht bewaren via de Syntax Editor ................................................................................. 13
Databeheer ........................................................................................................................................ 14
Invoer van data .............................................................................................................................. 14
Data cleaning ................................................................................................................................. 14
Databestanden samenvoegen, filteren of splitsen ....................................................................... 15
Variabelen bewerken ........................................................................................................................ 16
Bestaande variabelen hercoderen via Recode .............................................................................. 16
Nieuwe variabelen aanmaken via compute .................................................................................. 16
Schaalvariabelen aanmaken .......................................................................................................... 17
De interne consistentie van een schaal bepalen ........................................................................... 18
Voorkomen van bepaalde waarden over verschillende variabelen tellen via count .................... 19
Variabelen standaardiseren .......................................................................................................... 19
Univariate Statistiek .......................................................................................................................... 20
Numerieke maten van data ........................................................................................................... 20
Numerieke maten opvragen en rapporteren ................................................................................ 20
Betrouwbaarheidsintervallen ........................................................................................................ 20
Grafische voorstellingen.................................................................................................................... 21
Taartdiagrammen .......................................................................................................................... 21
Staafdiagrammen .......................................................................................................................... 21
Histogrammen ............................................................................................................................... 21
Boxplots ......................................................................................................................................... 21
,Inferentiële statistiek in zes stappen................................................................................................. 22
Kiezen van de juiste analysemethode ........................................................................................... 22
Kruistabellen...................................................................................................................................... 25
Chi-kwadraat ................................................................................................................................. 25
Fisher exact test (onafhankelijke steekproef) ............................................................................... 25
McNemar toets (afhankelijke steekproef) .................................................................................... 26
Twee gemiddelden vergelijken ......................................................................................................... 26
Onafhankelijke t-toets ................................................................................................................... 26
Mann-Whitney U test .................................................................................................................... 27
Paired samples t-test ..................................................................................................................... 27
Wilcoxon Rangteken Toets ............................................................................................................ 28
One-sample t-test: t-toets voor 1 steekproef ............................................................................... 28
2 of meer gemiddelden vergeliken ................................................................................................... 29
F-toets als basis voor variantieanalyses ........................................................................................ 29
One-way independent ANOVA ...................................................................................................... 29
Kruskal-Wallis toets ....................................................................................................................... 29
Two-way independent ANOVA...................................................................................................... 30
One-way repeated measures ANOVA ........................................................................................... 30
Friedman toets .............................................................................................................................. 31
Two-way mixed ANOVA ................................................................................................................ 31
ANCOVA ......................................................................................................................................... 32
MANOVA ....................................................................................................................................... 33
Correlatie ........................................................................................................................................... 34
Pearson Correlatietoets................................................................................................................. 34
Partiële Correlatietoets ................................................................................................................. 35
Spearman rangcorrelatie ............................................................................................................... 35
Kendall’s Tau correlatietoets ......................................................................................................... 36
Lineaire regressieanalyse .................................................................................................................. 37
Enkelvoudige lineaire regressie ..................................................................................................... 37
Meervoudige lineaire regressie ..................................................................................................... 38
,Inleidingsles
Geen opnames meer
3de les = SPSS begin
➔ Lezen introductie SPSS
Het ABC van de statistiek
Concept naar conceptuele definitie (waaruit bestaat concept abstract beschreven) naar operationele
definitie (effectieve opbouw concept in meetbare vragen) = een variabele.
Meetschalen gebruiken om concepten te bevragen.
3 bepalende factoren om juiste descriptieve of inferentiële analysetechniek te bepalen:
- Aantal variabelen in onderzoeksvraag
- Meetniveau van elke variabele (metrisch > ordinaal > nominaal)
- Rol van elke variabele in de onderzoeksvraag
Onafhankelijke variabele heeft een invloed op de afhankelijke variabele.
Starten met de afhankelijke variabele (hoeveel/ meetniveau) dan onafhankelijke (hoeveel/
meetniveau).
6 stappen procedure bij elke statistische techniek:
- 1: Kiezen juiste analysemethode
- 2: Datacontrole
- 3: Hypothesen formuleren
- 4: Significantieniveau bepalen
- 5: Toetsingsgrootheid en p-waarden berekenen
- 6: Resultaten interpreteren en rapporteren
Variabelen
= kenmerken van een populatie waarin je als onderzoeker geïnteresseerd bent en die telkens kunnen
variëren wanneer ze gemeten worden bij verschillende onderzoekseenheden van die populatie of op
verschillende tijdstippen en plaatsen.
1. Categorische variabelen
De waarde van een variabele vertegenwoordigt een bepaalde klasse of categorie.
- Nominale variabele: een benoeming van een waarde zonder verdere betekenis. Vb: geslacht:
1 = man, 2 = vrouw
! Dit is een binaire ‘dummy’ variabele = nominale variabele met maar 2 categorieën!
- Ordinale variabele: Een benoeming van een waarde waarin een bepaalde ordening of
rangorde zit.
Categorische variabelen worden in het algemeen beschouwd als discrete variabelen, dit wil zeggen
dat er geen tussenliggende waarden mogelijk zijn.
, 2. Metrische variabelen
De verschillende waarden van een variabele vertegenwoordigen geen categorieën maar een
specifieke numerieke score. Dit zijn meestal continue variabelen aangezien ze een score krijgen op
een continuüm aan mogelijkheden. (! Niet bv het aantal volgers op Instagram want een halve volger
kan niet!)
- Intervalvariabelen: Hebben geen absoluut nulpunt maar de afstand tussen de waarden heeft
wel betekenis.
- Ratio variabelen: Hebben het hoogst mogelijke meetniveau en een absoluut nulpunt.
3. Meten van abstracte kenmerken
Abstracte kenmerken kunnen niet rechtstreeks gemeten worden en zijn vaak subjectief of een
combinatie van zaken. Om ze meer concreet te maken wordt er gebruik gemaakt van schalen, zoals
de Likertschaal/ puntenschaal. Aparte schaalitems worden zo gemeten via geordende reeksen
antwoordopties om 1 schaalvariabele te bekomen. Eerst wordt het best getest of de schaalitems
voldoende samenhangen om een betrouwbare schaal te vormen.
4. Hiërarchie van meetniveaus en het belang van de juiste vraagstelling
Metrisch > ordinaal > nominaal
De hiërarchie slaat op het feit dat er in een hoger meetniveau meer technieken kunnen gebruikt
worden om de gegevens te verwerken. Hogere meetniveaus kunnen ook omgevormd worden tot
lagere maar niet omgekeerd.
Inhoud
Kwantitatieve technieken........................................................................................................................ 1
Inleidingsles ......................................................................................................................................... 3
Het ABC van de statistiek .................................................................................................................... 3
Variabelen ....................................................................................................................................... 3
De rol van variabelen in de onderzoeksvraag ................................................................................. 5
Descriptieve of beschrijvende statistiek ......................................................................................... 6
Inductieve statistiek ...................................................................................................................... 11
Inleiding tot SPSS ............................................................................................................................... 13
De SPSS omgeving ......................................................................................................................... 13
Data beheren in de data editor ..................................................................................................... 13
Output interpreteren in de Output Viewer ................................................................................... 13
Het overzicht bewaren via de Syntax Editor ................................................................................. 13
Databeheer ........................................................................................................................................ 14
Invoer van data .............................................................................................................................. 14
Data cleaning ................................................................................................................................. 14
Databestanden samenvoegen, filteren of splitsen ....................................................................... 15
Variabelen bewerken ........................................................................................................................ 16
Bestaande variabelen hercoderen via Recode .............................................................................. 16
Nieuwe variabelen aanmaken via compute .................................................................................. 16
Schaalvariabelen aanmaken .......................................................................................................... 17
De interne consistentie van een schaal bepalen ........................................................................... 18
Voorkomen van bepaalde waarden over verschillende variabelen tellen via count .................... 19
Variabelen standaardiseren .......................................................................................................... 19
Univariate Statistiek .......................................................................................................................... 20
Numerieke maten van data ........................................................................................................... 20
Numerieke maten opvragen en rapporteren ................................................................................ 20
Betrouwbaarheidsintervallen ........................................................................................................ 20
Grafische voorstellingen.................................................................................................................... 21
Taartdiagrammen .......................................................................................................................... 21
Staafdiagrammen .......................................................................................................................... 21
Histogrammen ............................................................................................................................... 21
Boxplots ......................................................................................................................................... 21
,Inferentiële statistiek in zes stappen................................................................................................. 22
Kiezen van de juiste analysemethode ........................................................................................... 22
Kruistabellen...................................................................................................................................... 25
Chi-kwadraat ................................................................................................................................. 25
Fisher exact test (onafhankelijke steekproef) ............................................................................... 25
McNemar toets (afhankelijke steekproef) .................................................................................... 26
Twee gemiddelden vergelijken ......................................................................................................... 26
Onafhankelijke t-toets ................................................................................................................... 26
Mann-Whitney U test .................................................................................................................... 27
Paired samples t-test ..................................................................................................................... 27
Wilcoxon Rangteken Toets ............................................................................................................ 28
One-sample t-test: t-toets voor 1 steekproef ............................................................................... 28
2 of meer gemiddelden vergeliken ................................................................................................... 29
F-toets als basis voor variantieanalyses ........................................................................................ 29
One-way independent ANOVA ...................................................................................................... 29
Kruskal-Wallis toets ....................................................................................................................... 29
Two-way independent ANOVA...................................................................................................... 30
One-way repeated measures ANOVA ........................................................................................... 30
Friedman toets .............................................................................................................................. 31
Two-way mixed ANOVA ................................................................................................................ 31
ANCOVA ......................................................................................................................................... 32
MANOVA ....................................................................................................................................... 33
Correlatie ........................................................................................................................................... 34
Pearson Correlatietoets................................................................................................................. 34
Partiële Correlatietoets ................................................................................................................. 35
Spearman rangcorrelatie ............................................................................................................... 35
Kendall’s Tau correlatietoets ......................................................................................................... 36
Lineaire regressieanalyse .................................................................................................................. 37
Enkelvoudige lineaire regressie ..................................................................................................... 37
Meervoudige lineaire regressie ..................................................................................................... 38
,Inleidingsles
Geen opnames meer
3de les = SPSS begin
➔ Lezen introductie SPSS
Het ABC van de statistiek
Concept naar conceptuele definitie (waaruit bestaat concept abstract beschreven) naar operationele
definitie (effectieve opbouw concept in meetbare vragen) = een variabele.
Meetschalen gebruiken om concepten te bevragen.
3 bepalende factoren om juiste descriptieve of inferentiële analysetechniek te bepalen:
- Aantal variabelen in onderzoeksvraag
- Meetniveau van elke variabele (metrisch > ordinaal > nominaal)
- Rol van elke variabele in de onderzoeksvraag
Onafhankelijke variabele heeft een invloed op de afhankelijke variabele.
Starten met de afhankelijke variabele (hoeveel/ meetniveau) dan onafhankelijke (hoeveel/
meetniveau).
6 stappen procedure bij elke statistische techniek:
- 1: Kiezen juiste analysemethode
- 2: Datacontrole
- 3: Hypothesen formuleren
- 4: Significantieniveau bepalen
- 5: Toetsingsgrootheid en p-waarden berekenen
- 6: Resultaten interpreteren en rapporteren
Variabelen
= kenmerken van een populatie waarin je als onderzoeker geïnteresseerd bent en die telkens kunnen
variëren wanneer ze gemeten worden bij verschillende onderzoekseenheden van die populatie of op
verschillende tijdstippen en plaatsen.
1. Categorische variabelen
De waarde van een variabele vertegenwoordigt een bepaalde klasse of categorie.
- Nominale variabele: een benoeming van een waarde zonder verdere betekenis. Vb: geslacht:
1 = man, 2 = vrouw
! Dit is een binaire ‘dummy’ variabele = nominale variabele met maar 2 categorieën!
- Ordinale variabele: Een benoeming van een waarde waarin een bepaalde ordening of
rangorde zit.
Categorische variabelen worden in het algemeen beschouwd als discrete variabelen, dit wil zeggen
dat er geen tussenliggende waarden mogelijk zijn.
, 2. Metrische variabelen
De verschillende waarden van een variabele vertegenwoordigen geen categorieën maar een
specifieke numerieke score. Dit zijn meestal continue variabelen aangezien ze een score krijgen op
een continuüm aan mogelijkheden. (! Niet bv het aantal volgers op Instagram want een halve volger
kan niet!)
- Intervalvariabelen: Hebben geen absoluut nulpunt maar de afstand tussen de waarden heeft
wel betekenis.
- Ratio variabelen: Hebben het hoogst mogelijke meetniveau en een absoluut nulpunt.
3. Meten van abstracte kenmerken
Abstracte kenmerken kunnen niet rechtstreeks gemeten worden en zijn vaak subjectief of een
combinatie van zaken. Om ze meer concreet te maken wordt er gebruik gemaakt van schalen, zoals
de Likertschaal/ puntenschaal. Aparte schaalitems worden zo gemeten via geordende reeksen
antwoordopties om 1 schaalvariabele te bekomen. Eerst wordt het best getest of de schaalitems
voldoende samenhangen om een betrouwbare schaal te vormen.
4. Hiërarchie van meetniveaus en het belang van de juiste vraagstelling
Metrisch > ordinaal > nominaal
De hiërarchie slaat op het feit dat er in een hoger meetniveau meer technieken kunnen gebruikt
worden om de gegevens te verwerken. Hogere meetniveaus kunnen ook omgevormd worden tot
lagere maar niet omgekeerd.
