Inhoud
Smv Burgerlijk Recht...................................................................................................................2
Deel 1 Inleiding & bronnen v.h. recht.........................................................................................3
2. Indeling van het recht.....................................................................................................4
3. Rechtsbronnen................................................................................................................6
HF 2 structuren en instellingen...............................................................................................7
H3 Algemene bepalingen v burgerlijk recht.........................................................................11
H4 Nieuw Burgerlijk wetboek...............................................................................................12
...................................................................................................................................................12
DEEL II – personen-, familie- & Relatievermogensrecht...........................................................13
H1. Personenrecht................................................................................................................13
H2 Familierecht.....................................................................................................................16
1. Inleidende begrippen....................................................................................................16
2. Het huwelijk..................................................................................................................17
3. Het samenwonen..........................................................................................................19
4. Echtscheiding en feitelijke scheiding............................................................................19
Deel III.......................................................................................................................................21
HF 1 goederen: definitie en inleiding....................................................................................21
2. Zakelijke rechten...........................................................................................................24
Deel V – verbintenissen en bewijs............................................................................................26
1. Situering en inleiding....................................................................................................26
Bronnen van verbintenissen.............................................................................................26
Deel VI – Bijzondere overeenkomsten......................................................................................41
1
,Smv Burgerlijk Recht
Praktisch
Groen gemarkeerde zaken op de PowerPoint moeten niet gekend zijn. Zaken waar een rood
kruis bij staat ook niet.
29 november = oefen examen waarbij bonus punten kunnen worden verdiend.
• Een testscore van =16/20 of meer: 2 bonuspunten
• Een testscore van =14/20 tot 16/20: 1,5 bonuspunten
• Een testscore van =12/20 tot 14/20: 1 bonuspunt.
• Een testscore van 11/20 of minder: geen bonuspunt (maar dus ook geen maluspunt!)
2
,Deel 1 Inleiding & bronnen v.h.
recht
Het begrip recht is een moeilijk definieerbaar begrip. Een juiste allesomvattende definitie
geven is moeilijk. Het recht is een product van een bepaalde gemeenschap op een bepaald
ogenblik en zijn daarbij ook verschillend. Verschillen kunnen zijn:
Land
Tijd
Ontwikkeling
Politieke organisatie
Recht is dus tijds- en plaatsgebonden en kan dus quasi niet gedefinieerd worden.
Een poging om recht te definiëren:
Het recht is een geheel van bindende regels. (verbods-, bevels-, verlofbepaling,…)
Het is bedoeld om een samenleving mogelijk te maken
Het recht is verbonden met het begrip gezag
Gebods- of verbodsregels
Vb. Art. 1604 BW: “De verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de
overeenkomst in overeenstemming is.”
Vb. Art. 161 BW: “Het huwelijk is verboden tussen alle bloedverwanten in de rechte
opgaande en nederdalende lijn en de aanverwanten in dezelfde lijn.”
Toelatingsregels
Vb. Art. 544 BW: “Eigendom is het recht om op de meest volstrekte wijze van een
zaak het genot te hebben en hebben en daarover te beschikken, mits men er geen
gebruikt van maakt dat strijdig is met de wetten of met de verordeningen.”
Organieke regels: regels die iets organiseren
Vb. Het aantal senatoren (Art. 67, § 1 GW.)
Aanvullend of dwingend recht?
Dwingende bepalingen MOETEN nageleefd worden. Bij niet naleving volgt er een
sanctie.
Vb. Art. 213 BW: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht; zij zijn
elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd.”
3
, Regels van aanvullend recht: van toepassing indien de rechtssubjecten geen andere
regeling getroffen hebben.
Vb. Art. 1651 BW: “Indien bij het aangaan van de koop niets daaromtrent bedongen
is, moet de koper betalen op de plaats en op het tijdstip voor de levering bepaald.”
Subjectief recht: Het geheel van aanspraken die een persoon tegenover een ander laat
gelden en waaruit voor die ander plichten ontstaan.
Voorbeelden: Het recht om te trouwen, eigenaar te zijn, schadevergoeding te vorderen,
….
Objectief recht: een geheel van algemene geldende normatieve regelen, opgelegd of
ontvangen en bekrachtigd door de staat , waarvan de naleving afdwingbaar is, die de
ordening van het maatschappelijk leven beogen. Het is er om een concreet probleem te
regelen.
Bv; Op de campus is een leerling te laat en hij begint te lopen en duwt daarbij een andere
leerling om, die zijn schouder breekt. Die persoon heeft dan medische kosten en heeft een
subjectief recht op de student die hem omver duwde voor een schadevergoeding.
Stel een leerling duwt een andere leerling expres om, dan kan daar een objectief recht
worden toegepast.
2. Indeling van het recht
Binnen het recht kunnen verschillende indelingen gemaakt worden. De meest klassieke
indeling is die tussen het publiek en het privaat recht.
Publiekrecht: het publiek recht regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de
inrichting, de werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de
verhouding van de overheid tot de burgers.
Grondwettelijk recht: Hierin zijn enkele basiswetten in opgenomen.
Administratief recht: Gaat het contact tussen de burger en de overheid regelen.
Strafrecht en strafprocesrecht: Belangrijke wetten die het samenleven mogelijk
maken. Bv dat je in de gevangenis vliegt als je iemand vermoord
Fiscaal recht: Het geheel van regels betreffende het heffen en het innen van
belastingen.
4
Smv Burgerlijk Recht...................................................................................................................2
Deel 1 Inleiding & bronnen v.h. recht.........................................................................................3
2. Indeling van het recht.....................................................................................................4
3. Rechtsbronnen................................................................................................................6
HF 2 structuren en instellingen...............................................................................................7
H3 Algemene bepalingen v burgerlijk recht.........................................................................11
H4 Nieuw Burgerlijk wetboek...............................................................................................12
...................................................................................................................................................12
DEEL II – personen-, familie- & Relatievermogensrecht...........................................................13
H1. Personenrecht................................................................................................................13
H2 Familierecht.....................................................................................................................16
1. Inleidende begrippen....................................................................................................16
2. Het huwelijk..................................................................................................................17
3. Het samenwonen..........................................................................................................19
4. Echtscheiding en feitelijke scheiding............................................................................19
Deel III.......................................................................................................................................21
HF 1 goederen: definitie en inleiding....................................................................................21
2. Zakelijke rechten...........................................................................................................24
Deel V – verbintenissen en bewijs............................................................................................26
1. Situering en inleiding....................................................................................................26
Bronnen van verbintenissen.............................................................................................26
Deel VI – Bijzondere overeenkomsten......................................................................................41
1
,Smv Burgerlijk Recht
Praktisch
Groen gemarkeerde zaken op de PowerPoint moeten niet gekend zijn. Zaken waar een rood
kruis bij staat ook niet.
29 november = oefen examen waarbij bonus punten kunnen worden verdiend.
• Een testscore van =16/20 of meer: 2 bonuspunten
• Een testscore van =14/20 tot 16/20: 1,5 bonuspunten
• Een testscore van =12/20 tot 14/20: 1 bonuspunt.
• Een testscore van 11/20 of minder: geen bonuspunt (maar dus ook geen maluspunt!)
2
,Deel 1 Inleiding & bronnen v.h.
recht
Het begrip recht is een moeilijk definieerbaar begrip. Een juiste allesomvattende definitie
geven is moeilijk. Het recht is een product van een bepaalde gemeenschap op een bepaald
ogenblik en zijn daarbij ook verschillend. Verschillen kunnen zijn:
Land
Tijd
Ontwikkeling
Politieke organisatie
Recht is dus tijds- en plaatsgebonden en kan dus quasi niet gedefinieerd worden.
Een poging om recht te definiëren:
Het recht is een geheel van bindende regels. (verbods-, bevels-, verlofbepaling,…)
Het is bedoeld om een samenleving mogelijk te maken
Het recht is verbonden met het begrip gezag
Gebods- of verbodsregels
Vb. Art. 1604 BW: “De verkoper moet aan de koper een zaak leveren die met de
overeenkomst in overeenstemming is.”
Vb. Art. 161 BW: “Het huwelijk is verboden tussen alle bloedverwanten in de rechte
opgaande en nederdalende lijn en de aanverwanten in dezelfde lijn.”
Toelatingsregels
Vb. Art. 544 BW: “Eigendom is het recht om op de meest volstrekte wijze van een
zaak het genot te hebben en hebben en daarover te beschikken, mits men er geen
gebruikt van maakt dat strijdig is met de wetten of met de verordeningen.”
Organieke regels: regels die iets organiseren
Vb. Het aantal senatoren (Art. 67, § 1 GW.)
Aanvullend of dwingend recht?
Dwingende bepalingen MOETEN nageleefd worden. Bij niet naleving volgt er een
sanctie.
Vb. Art. 213 BW: “Echtgenoten zijn jegens elkaar tot samenwoning verplicht; zij zijn
elkaar getrouwheid, hulp en bijstand verschuldigd.”
3
, Regels van aanvullend recht: van toepassing indien de rechtssubjecten geen andere
regeling getroffen hebben.
Vb. Art. 1651 BW: “Indien bij het aangaan van de koop niets daaromtrent bedongen
is, moet de koper betalen op de plaats en op het tijdstip voor de levering bepaald.”
Subjectief recht: Het geheel van aanspraken die een persoon tegenover een ander laat
gelden en waaruit voor die ander plichten ontstaan.
Voorbeelden: Het recht om te trouwen, eigenaar te zijn, schadevergoeding te vorderen,
….
Objectief recht: een geheel van algemene geldende normatieve regelen, opgelegd of
ontvangen en bekrachtigd door de staat , waarvan de naleving afdwingbaar is, die de
ordening van het maatschappelijk leven beogen. Het is er om een concreet probleem te
regelen.
Bv; Op de campus is een leerling te laat en hij begint te lopen en duwt daarbij een andere
leerling om, die zijn schouder breekt. Die persoon heeft dan medische kosten en heeft een
subjectief recht op de student die hem omver duwde voor een schadevergoeding.
Stel een leerling duwt een andere leerling expres om, dan kan daar een objectief recht
worden toegepast.
2. Indeling van het recht
Binnen het recht kunnen verschillende indelingen gemaakt worden. De meest klassieke
indeling is die tussen het publiek en het privaat recht.
Publiekrecht: het publiek recht regelt de algemene belangen en heeft betrekking op de
inrichting, de werking en de onderlinge verhoudingen van de overheidsorganen en op de
verhouding van de overheid tot de burgers.
Grondwettelijk recht: Hierin zijn enkele basiswetten in opgenomen.
Administratief recht: Gaat het contact tussen de burger en de overheid regelen.
Strafrecht en strafprocesrecht: Belangrijke wetten die het samenleven mogelijk
maken. Bv dat je in de gevangenis vliegt als je iemand vermoord
Fiscaal recht: Het geheel van regels betreffende het heffen en het innen van
belastingen.
4
