Samenvatting SV biochemie II DGK

CLUSTER 1 – Capita Selecta
CS1 – Metabole aspecten van secretie

Nier katabolisme
 Sterk doorbloed
 Oxidatief katabolisme vetzuren & glucose
 Verbruik 10% O2, alhoewel <1% lichaamsgewicht
 Alternatieve energie bronnen ketonen & lactaat

Ketonen in urine
 Klein & wateroplosbaar => vrije glomerulaire filtratie met tubulaire reabsorptie,
echter tubulair maximum (saturatie)
o Renale excretie bij stijgende plasma concentratie
o Ketonuria (aceton-uria) meetbaar via dipstick analyse, bv bij diabetes
mellitus of uithongering

- veel ketonen bij vasten of diabetes

Excretie van weefsel metabolieten
 Huisdieren
o Urine => nier
o Faeces => darm
o Verschillend bij vogels
 Oxidatieve afbraak => polariteit/wateroplosbaar 
 Modelvoorbeelden
o AZ/purines => ureum/urinezuur: urine
o Porfyrines => galpigmenten: faeces >> urine

1) RENALE SECRETIE VAN N: species 
 Primaten – scheiding van katabole wegen
o AZ – transaminatie glu -> -ketoglutaraat (krebs) + NH3 -> arg -> ureum
o Purinen -> inosine -> (hypo)xanthine -> urinezuur
 Huisdieren – kruising katabole wegen AZ/purines
o Gradaties van urinezuur -> tussenproducten -> ureum

Katabolisme purinen
 Centraal purine = IMP
o Uitwisseling op niveau van XMP
o Vorming d(eoxy) op niveau van XDP via NADPH
 IMP -> urinezuur -> … (species-specifieke excretie producten)

,- katabolisme pyrimidines niets te maken met urinezuur

AZ katabolisme (lever)
 2 delen
o Afbraak C-skelet
o Detoxificatie NH3

1) Principe bestemming C-skelet
 Voorbereidende stap => transaminatie
o AZ + -ketoglutaraat  -ketozuur + glu
 Extra reactie => oxidatieve deaminatie
o Glu + NAD+  -ketoglutaraat + NH4+
 Netto
o AZ + NAD+  -ketozuur + NH4+ + NADH
 Bestemming C-skelet => -ketozuren -> krebs




2) Principe bestemming NH3 = ureogenese
 Synthese ureum exclusief in lever

,  Voorbereiding
o Synthese carbamoyl-fosfaat uit glu & HCO3-
 Ureumcyslus (4 stappen)
1) Carbamoyl-P + ornitine -> citrulline
2) Citrulline + asp -> arginino-succinaat
3) Arginino-succinaat -> arg + fumaraat
4) Arg -> ornitine + ureum

- vogels kunnen geen ureum maken want hebben geen argenase




Verandering C-skelet & # N
 Voorbereiding
o Glu + asp => leveranciers NH3
 Stap 1
o Carbamoyl-P = 1C + 1N
 Stap 2
o Citrulline = 6C in anti-port met 5C ortinine (zwitter-ionen)
o + 1N & 4C asp uit Krebs in anti-port met glu (aminozuren)

, Species  in elimenatie NH3
 Vissen
o Geen metabolisatie => diffusie NH3 via kieuwen
 Zoogdieren
o Metabolisatie in lever tot ureum
 Ureum = goed wateroplosbaar excretieproduct (nier)
 Vogels & reptielen
o Geen arginase => geen ureum
o Urinezuur = slecht water-oplosbaar excretieproduct (wit beslag)

Species  N-katabolisme
 Ureoteel
o AZ -> ureum, behalve vissen -> NH3
o Purinen
 Primaten -> urinezuur (primaten)
 Andere zoogdieren, amphibiën, vissen -> allantoïne
 Uricoteel
o Urinezuur als gemeenschappelijke metaboliet van AZ + purinen
o Vogels & reptielen
 Ammonoteel
o NH3 als gemeenschappelijke metaboliet van AZ + purinen
o Andere waterdieren

- vogels & reptielen zowel uit AZ als purines, primaten enkel uit purines

Bloed ureum concentratie & nierfunctie
 Klein + wateroplosbaar
o Vrije glomulaire filtratie met passieve tubulaire reabsorptie
 Stijging bloed ureum “N” (BUN) o.a. bij verlaagde filtratie   nierfunctie
 Alternatief
o Creatinine => irreversiebele & niet-enzymatische cyclisatie creatine-P
(spier)