ERFBELASTING
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCCESSIERECHT
§1 SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT
• Wettelijke basis
o VCF: Vlaamse Codex Fiscaliteit
▪ Nummering bv. Artikel 2.7.1.0.1
• Titel 2: de belastingheffing
• Hoofdstuk 7: erfbelasting
• Afdeling 1: belastbaar voorwerp
• Onderafdeling 0: geen verdere opsplitsing
• Artikel 1
• Gewestmaterie
o Inning van belastingen gebeurt door VLABEL, niet meer op federaal niveau
o Opbrengsten komen integraal toe aan de Gewesten
o Verschillen qua tarieven vrijstellingen
• Indirecte belasting: belasting op overdracht van goederen
o Alleenstaande gebeurtenis
o Directe belastingen: periodiek
• Erfbelasting: overkoepelende benaming voor de belastingen die geïnd worden op het
vermogen dat overgaat door een overlijden of daarmee gelijkgestelde handeling
o Rijksinwoner: iemand die in België woont, sterft die? → successierecht
o Niet-rijksinwoner → recht van overgang door overlijden
§2 DE FISCALE WOONPLAATS
• Om te kijken welke gewestelijke regels van toepassing zijn gebruiken we het
lokalisatiecriterium
o Voor rijksinwoners (successierecht)
▪ In welk gewest had DC zijn woonplaats op het moment van overlijden?
• DC woonde in de 5 jaar voorafgaand aan overlijden in hetzelfde
gewest → geen probleem
• DC woonde in de 5 jaar voorafgaan aan overlijden in meer dan
1 gewest? → in welk gewest woonde DC het langst (evenveel
dagen in beide gewesten? → keuzevrijheid)
Margaux Foré 1
, o Voor niet-rijksinwoners (recht van overgang)
▪ Ligging van het onroerend goed
• Indien meerdere? Hoogste KI (per erfgenaam)
§3 SUCCESSIERECHTEN OF RECHTEN VAN OVERGANG?
• 2 soorten erfbelasting
o Successierecht: belasting geheven op de verkrijging uit de nalatenschap van
een rijksinwoner
▪ Wordt gevestigd op alles wat uit de nalatenschap van een rijksinwoner
wordt verkregen (roerende en onroerende goederen, waar dan ook)
▪ → wereldwijde vermogen
o Recht van overgang bij overlijden: belasting geheven op verkrijging van
nalatenschap van een niet-rijksinwoner
▪ Wordt gevestigd op de waarde van de onroerende goederen die in
België liggen en verkregen worden uit nalatenschap van een niet-
rijksinwoner
• Wat is een rijksinwoner?
o Natuurlijke persoon die binnen het rijk zijn domicilie of de zetel van zijn
vermogen heeft gevestigd
o Fiscale woonplaats
▪ Werkelijke, feitelijke domicilie
▪ Hoofdverblijfplaats
▪ Tegenstrijd tussen wettelijke en werkelijke domicilie (werkelijke
primeert op het wettelijke)
o Bewijs ligt bij de fiscale administratie, maar standpunt VLABEL keert
bewijslast om bij uittreksel uit bevolkingsregister
o Wordt beoordeeld op dag van het overlijden; was de persoon rijksinwoner op
de dag van het overlijden?
o Niet relevante gegevens?
▪ Nationaliteit overledene
▪ Plaats waar de goederen van zijn nalatenschap zijn gelegen
▪ Plaats van het overlijden
▪ Feit dat er in een ander land ook een aangifte van nalatenschap moet
worden ingediend
▪ De effectieve verblijfplaats en eventueel andere gegevens van de
verkrijgers
Margaux Foré 2
, HOOFDSTUK 2: DE BEREKENING VAN ERFBELASTING
§1 ALGEMEENHEDEN
INLEIDING
• Successierecht wordt vastgelegd op basis van “alle goederen die toebehoren aan de
erflater, waar ze zich ook bevinden, na aftrek van de schulden”
• Opmerkingen
o Wereldwijde vermogen (bv. Regeling dubbele belastingen)
o Wat krijg je? Niet zozeer hoe je het krijgt
o Wat zit er in de nalatenschap? Belast op alle goederen in de nalatenschap
▪ Ook belasten op sommige dingen die niet (meer) in de nalatenschap
zitten → fictiebepalingen
• Actief: dat is er
• Fictief: nog een aantal goederen aan toevoegen
o Bv. In de 3 jaar voor je overlijden iets hebt geschonken,
waar je geen belastingen op betaald, dan komt dat
terug
o Niet verkrijging “naar aanleiding van” het overlijden
▪ Bv. Beding van conventionele terugkeer
• Als begiftigde sterft voor de schenker keert wat geschonken is
terug
• Schenker krijgt zijn goed terug, omdat dat zo is afgesproken in
de schenkingsakte → verkrijging naar aanleiding van het
overlijden (niet omdat je erfgenaam bent)
▪ Bv. Beding van aanwas
• Clausule in de aankoopakte van een onroerend goed
• Twee partners die niet gehuwd zijn een huis kopen
• Diegene die eerst sterft, zijn deel zal aanwassen bij de ander
• Verkrijgt A het deel van B omdat hij de erfgenaam is? Neen,
omdat het zo in de aankoopakte bepaald is
• Het is de titel, en niet een testament of wettelijke devolutie
o Bezit van de goederen uit nalatenschap is van geen belang voor heffing van
successierechten
▪ Je moet nog niet in het bezit zijn van de goederen, dan nog moet je al
de erfbelasting betalen
Margaux Foré 3
HOOFDSTUK 1: INLEIDING OP HET SUCCESSIERECHT
§1 SITUERING VAN HET SUCCESSIERECHT IN DE FISCALITEIT
• Wettelijke basis
o VCF: Vlaamse Codex Fiscaliteit
▪ Nummering bv. Artikel 2.7.1.0.1
• Titel 2: de belastingheffing
• Hoofdstuk 7: erfbelasting
• Afdeling 1: belastbaar voorwerp
• Onderafdeling 0: geen verdere opsplitsing
• Artikel 1
• Gewestmaterie
o Inning van belastingen gebeurt door VLABEL, niet meer op federaal niveau
o Opbrengsten komen integraal toe aan de Gewesten
o Verschillen qua tarieven vrijstellingen
• Indirecte belasting: belasting op overdracht van goederen
o Alleenstaande gebeurtenis
o Directe belastingen: periodiek
• Erfbelasting: overkoepelende benaming voor de belastingen die geïnd worden op het
vermogen dat overgaat door een overlijden of daarmee gelijkgestelde handeling
o Rijksinwoner: iemand die in België woont, sterft die? → successierecht
o Niet-rijksinwoner → recht van overgang door overlijden
§2 DE FISCALE WOONPLAATS
• Om te kijken welke gewestelijke regels van toepassing zijn gebruiken we het
lokalisatiecriterium
o Voor rijksinwoners (successierecht)
▪ In welk gewest had DC zijn woonplaats op het moment van overlijden?
• DC woonde in de 5 jaar voorafgaand aan overlijden in hetzelfde
gewest → geen probleem
• DC woonde in de 5 jaar voorafgaan aan overlijden in meer dan
1 gewest? → in welk gewest woonde DC het langst (evenveel
dagen in beide gewesten? → keuzevrijheid)
Margaux Foré 1
, o Voor niet-rijksinwoners (recht van overgang)
▪ Ligging van het onroerend goed
• Indien meerdere? Hoogste KI (per erfgenaam)
§3 SUCCESSIERECHTEN OF RECHTEN VAN OVERGANG?
• 2 soorten erfbelasting
o Successierecht: belasting geheven op de verkrijging uit de nalatenschap van
een rijksinwoner
▪ Wordt gevestigd op alles wat uit de nalatenschap van een rijksinwoner
wordt verkregen (roerende en onroerende goederen, waar dan ook)
▪ → wereldwijde vermogen
o Recht van overgang bij overlijden: belasting geheven op verkrijging van
nalatenschap van een niet-rijksinwoner
▪ Wordt gevestigd op de waarde van de onroerende goederen die in
België liggen en verkregen worden uit nalatenschap van een niet-
rijksinwoner
• Wat is een rijksinwoner?
o Natuurlijke persoon die binnen het rijk zijn domicilie of de zetel van zijn
vermogen heeft gevestigd
o Fiscale woonplaats
▪ Werkelijke, feitelijke domicilie
▪ Hoofdverblijfplaats
▪ Tegenstrijd tussen wettelijke en werkelijke domicilie (werkelijke
primeert op het wettelijke)
o Bewijs ligt bij de fiscale administratie, maar standpunt VLABEL keert
bewijslast om bij uittreksel uit bevolkingsregister
o Wordt beoordeeld op dag van het overlijden; was de persoon rijksinwoner op
de dag van het overlijden?
o Niet relevante gegevens?
▪ Nationaliteit overledene
▪ Plaats waar de goederen van zijn nalatenschap zijn gelegen
▪ Plaats van het overlijden
▪ Feit dat er in een ander land ook een aangifte van nalatenschap moet
worden ingediend
▪ De effectieve verblijfplaats en eventueel andere gegevens van de
verkrijgers
Margaux Foré 2
, HOOFDSTUK 2: DE BEREKENING VAN ERFBELASTING
§1 ALGEMEENHEDEN
INLEIDING
• Successierecht wordt vastgelegd op basis van “alle goederen die toebehoren aan de
erflater, waar ze zich ook bevinden, na aftrek van de schulden”
• Opmerkingen
o Wereldwijde vermogen (bv. Regeling dubbele belastingen)
o Wat krijg je? Niet zozeer hoe je het krijgt
o Wat zit er in de nalatenschap? Belast op alle goederen in de nalatenschap
▪ Ook belasten op sommige dingen die niet (meer) in de nalatenschap
zitten → fictiebepalingen
• Actief: dat is er
• Fictief: nog een aantal goederen aan toevoegen
o Bv. In de 3 jaar voor je overlijden iets hebt geschonken,
waar je geen belastingen op betaald, dan komt dat
terug
o Niet verkrijging “naar aanleiding van” het overlijden
▪ Bv. Beding van conventionele terugkeer
• Als begiftigde sterft voor de schenker keert wat geschonken is
terug
• Schenker krijgt zijn goed terug, omdat dat zo is afgesproken in
de schenkingsakte → verkrijging naar aanleiding van het
overlijden (niet omdat je erfgenaam bent)
▪ Bv. Beding van aanwas
• Clausule in de aankoopakte van een onroerend goed
• Twee partners die niet gehuwd zijn een huis kopen
• Diegene die eerst sterft, zijn deel zal aanwassen bij de ander
• Verkrijgt A het deel van B omdat hij de erfgenaam is? Neen,
omdat het zo in de aankoopakte bepaald is
• Het is de titel, en niet een testament of wettelijke devolutie
o Bezit van de goederen uit nalatenschap is van geen belang voor heffing van
successierechten
▪ Je moet nog niet in het bezit zijn van de goederen, dan nog moet je al
de erfbelasting betalen
Margaux Foré 3
