Notities economie van de Europese
integratie
Les 5 (21-22/3/2018)
Examen: actualiteit omtrent economische integratie. De Afrikaanse Unie wil een
vrijhandelsakkoord sluiten tussen de Afrikaanse landen onderling.
Europese eenheidsmarkt
Inhoudelijke benadering
EU-octrooi
Er mogen geen hinderpalen voor een ondernemer die zijn onderneming wil uitbreiden naar
andere landen. Innovatie is hier een belangrijk onderdeel van. Technologische innovatie
hangt sterk samen met het beschermen van intellectuele eigendom. Het is namelijk niet zo
moeilijk om iets gewoon te kopiëren. Om te voorkomen dat de opbrengsten van innovatie
niet stromen naar copycats heeft men patenten in het leven geroepen. Vroeger gebeurde
bescherming enkel op nationaal niveau. De grootste kost van een patent is het vertalen naar
alle talen waar het patent geldig moet zijn. Dit is een niet-tarifaire barriere binnen het
patentensysteem wat men wou afschaffen. In 2014 is er een systeem gekomen waarbij het
voldoende is om eenmaal een patent neer te leggen dat dan meteen geldig is binnen gans
Europa. Dat zal ook leiden tot een verbetering van van de concurrentiepositie van Europa
ten opzichte van Japan en de Verenigde Staten.
Fiscale obstakels
In de jaren ‘80 kwam men met het witboek, waarin tal van maatregelen stonden om tot een
eenheidsmarkt te komen. Een van de hoofdstukken in dat witboek ging over fiscale
obstakels. Deze obstakels omvatten toen vooral indirecte belastingen zoals btw, belasting
op toegevoegde waarde. In elke stap van het productieproces wordt er waarde toegevoegd
en moet er dus btw betaald worden. Als landsgrenzen overschrijden wordt tijdens het
productieproces, dan moest die btw verrekend worden aan de grens. Bij het afschaffen van
de grenzen moest hier een alternatief voor komen. Nu wordt dit onderling geregeld tussen
de fiscussen.
● Bestemmingsprincipe: Er wordt btw betaal waar er geconsumeerd wordt. Dit geldt
voor BTW-plichtigen.
● Oorsprongsprincipe: Je betaalt btw in de plaats waar je aankoopt. Dit geldt voor
consumenten.
1
, Er zijn verschillen in tarieven van btw van de EU-landen, deze variëren tussen de 15% en
25%. Bij te hoge verschillen zou er veel grensverkeer zijn bij mensen die de grens
oversteken om daar hun inkopen te doen dankzij het oorsprongsprincipe.
Impact eenheidsmarkt
De eenheidsmarkt heeft een positief effect gehad. Het bbp van alle EU-landen is
toegenomen na het instellen van de eenheidsmarkt en heeft de welvaart dan ook drastisch
omhoog geholpen.
EU mededinging beleid
Het opruimen van de barrières om de eenheidsmarkt te creëren is voornamelijk juridisch.
Het mededingingsbeleid moet er voor zorgen dat de eenheidsmarkt in gevaar komt door
bedrijven die barrières opwerpen.
Economische analyse
De welvaart in een eenheidsmarkt kan maar optimaal zijn als zij voldoet aan volgende
voorwaarden: transparantie, voldoende vragers en aanbieders en homogene producten. Als
aan deze voorwaarden voldaan is zal de markt naar Pareto efficiëntie evolueren. Het Pareto
principe houdt in dat je je eigen situatie verbeterd zonder de de situatie van iemand anders
te schaden.
Welvaartsverlies kartel en monopolie
A: punt van Cournot
P;Pc;B is het consumentensurplus bij vrije concurrentie.
2
integratie
Les 5 (21-22/3/2018)
Examen: actualiteit omtrent economische integratie. De Afrikaanse Unie wil een
vrijhandelsakkoord sluiten tussen de Afrikaanse landen onderling.
Europese eenheidsmarkt
Inhoudelijke benadering
EU-octrooi
Er mogen geen hinderpalen voor een ondernemer die zijn onderneming wil uitbreiden naar
andere landen. Innovatie is hier een belangrijk onderdeel van. Technologische innovatie
hangt sterk samen met het beschermen van intellectuele eigendom. Het is namelijk niet zo
moeilijk om iets gewoon te kopiëren. Om te voorkomen dat de opbrengsten van innovatie
niet stromen naar copycats heeft men patenten in het leven geroepen. Vroeger gebeurde
bescherming enkel op nationaal niveau. De grootste kost van een patent is het vertalen naar
alle talen waar het patent geldig moet zijn. Dit is een niet-tarifaire barriere binnen het
patentensysteem wat men wou afschaffen. In 2014 is er een systeem gekomen waarbij het
voldoende is om eenmaal een patent neer te leggen dat dan meteen geldig is binnen gans
Europa. Dat zal ook leiden tot een verbetering van van de concurrentiepositie van Europa
ten opzichte van Japan en de Verenigde Staten.
Fiscale obstakels
In de jaren ‘80 kwam men met het witboek, waarin tal van maatregelen stonden om tot een
eenheidsmarkt te komen. Een van de hoofdstukken in dat witboek ging over fiscale
obstakels. Deze obstakels omvatten toen vooral indirecte belastingen zoals btw, belasting
op toegevoegde waarde. In elke stap van het productieproces wordt er waarde toegevoegd
en moet er dus btw betaald worden. Als landsgrenzen overschrijden wordt tijdens het
productieproces, dan moest die btw verrekend worden aan de grens. Bij het afschaffen van
de grenzen moest hier een alternatief voor komen. Nu wordt dit onderling geregeld tussen
de fiscussen.
● Bestemmingsprincipe: Er wordt btw betaal waar er geconsumeerd wordt. Dit geldt
voor BTW-plichtigen.
● Oorsprongsprincipe: Je betaalt btw in de plaats waar je aankoopt. Dit geldt voor
consumenten.
1
, Er zijn verschillen in tarieven van btw van de EU-landen, deze variëren tussen de 15% en
25%. Bij te hoge verschillen zou er veel grensverkeer zijn bij mensen die de grens
oversteken om daar hun inkopen te doen dankzij het oorsprongsprincipe.
Impact eenheidsmarkt
De eenheidsmarkt heeft een positief effect gehad. Het bbp van alle EU-landen is
toegenomen na het instellen van de eenheidsmarkt en heeft de welvaart dan ook drastisch
omhoog geholpen.
EU mededinging beleid
Het opruimen van de barrières om de eenheidsmarkt te creëren is voornamelijk juridisch.
Het mededingingsbeleid moet er voor zorgen dat de eenheidsmarkt in gevaar komt door
bedrijven die barrières opwerpen.
Economische analyse
De welvaart in een eenheidsmarkt kan maar optimaal zijn als zij voldoet aan volgende
voorwaarden: transparantie, voldoende vragers en aanbieders en homogene producten. Als
aan deze voorwaarden voldaan is zal de markt naar Pareto efficiëntie evolueren. Het Pareto
principe houdt in dat je je eigen situatie verbeterd zonder de de situatie van iemand anders
te schaden.
Welvaartsverlies kartel en monopolie
A: punt van Cournot
P;Pc;B is het consumentensurplus bij vrije concurrentie.
2
