Volledige samenvatting module 7

MODULE 7 – VERSCHILLEN TUSSEN LEERLINGEN

INLEIDING
Diversiteit tussen leerlingen neemt toe door 2 maatschappelijke evoluties:
- Toenemende migratie (verschillende etnische achtergronden, religies, moedertalen)
- Leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften
o Dit zijn behoeften ten gevolge van langdurige en belangrijke
participatieproblemen die te wijten zijn aan een samenspel tussen:
 Één of meerder functiebeperkingen (mentaal, psychisch, lichamelijk)
 Beperkingen bij het uitvoeren van activiteiten
 Persoonlijke en externe factoren

In het onderwijs is er een veelheid aan leer-en gedragsstoornissen en andere beperkingen.
Deze leerlingen zitten vaak in het bso, maar ook tso en aso. De meest voorkomende zijn:
dyslexie, AD(H)D en dyscalculie. Er heersen meer buitenschoolse hulp. Hoe komt dit?
- Opkomst M-decreet met inclusieve maatregelen
- Scholen hanteren strengere norm van ‘modale leerling’  leerlingen krijgen meer een
diagnose
- Grotere bekommernis van ouders
- Verminderde draagkracht van scholen


1. HOE OMGAAN MET VERSCHILLEN TUSSEN
LEERLINGEN?
1.1. VISIES OP OMGAAN MET VERSCHILLEN TUSSEN LEERLINGEN

Child-deficit visie
- Tekort ligt bij leerling
- Zo nood aan gespecialiseerde begeleiding en aanpak op maat
- Ze zijn fundamenteel verschillen van hun klasgenoten
- Voorstanders: ze moeten in aparte, beschermde, aangepaste omgeving (bv. BuSo) want
ruimere expertise in ondersteuning en begeleiding
- In reguliere schoolcontext – binnenklasdifferentiatie  andere behandeling dan
klasgenoten nodig (bv. enkel leerlingen met ADHD mogen koptelefoon gebruiken)
- Kritiek: nadruk ligt op problemen/tekorten (geen contextfactoren!)
- In praktijk neemt deze visie de bovenhand

Inclusievisie
- Leerlingen met verschillende kenmerken moeten gelijk behandeld worden
- Klasgroep moet weerspiegeling zijn van diversiteit in samenleving
- Diversiteit in klas is geen probleem, maar een troef (rijkdom)
- Model: Universal Design For Learning (UDL) pleit tegen verschillende behandelingen
voor verschillende groepen
- Onderwijs moet in AL zijn facetten zo goed mogelijk afgestemd zijn op zoveel
mogelijk verschillende leerlingen
- Onderwijs dient zich te richten op de mogelijkheden van ALLE kinderen om te leren
en ontwikkelen op verschillende manieren

, - Afstemming van leeromgeving op diverse leerlingkenmerken moet mogelijk zijn voor
ALLE leerlingen, niet enkel voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften  alle
leerlingen kunnen baat hebben bij specifieke maatregelen en hebben hier ook evenveel
recht op
o Vb. voor alle leerlingen een voldoende groot lettertype gebruiken, voor alle
leerlingen 20% extra tijd geven bij een examen
 zo ervaren leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften via UDL hun behoeften niet
noodzakelijk als een tekort of deficit.  hier wordt niet uitgegaan van tekorten, maar van
diversiteit!

Zowel de child deficit-visie en de inclusievisie hechten belang aan differentiatie. In de eerste
visie ligt de nadruk op differentiatie die exclusief gericht is op leerlingen met specifieke
leerbehoeften (vb. koptelefoon voorzien bij leerlingen met ADHD)
In het UDL model wordt uitgegaan van differentiatie waarvan ALLE leerlingen kunnen
profiteren (vb. alle leerlingen hebben het recht om te kiezen of ze een koptelefoon gebruiken)

1.2. VAN SEGREGATIE NAAR INCLUSIE IN VLAANDEREN
Internationaal & in Vlaanderen – een verschuiving van segregatie naar inclusie inzake het
omgaan met leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften & ontwikkelingen van rechten
voor personen met een handicap. Dit werd bekrachtigd in het VN-verdrag in 2009. Dit
verdrag bepaalt dat mensen met een beperking (10%) recht hebben op een goed leven en
volwaardige deelname aan de maatschappij (dus ook het onderwijs).
Streefdoel: inclusief onderwijs (niet als uitzondering). Het VN-verdrag bracht wijzigingen op
Vlaams beleidsniveau (M-decreet & zorgbeleid op school).

M-DECREET
- 1 september 2015
- Vloeide voort uit VN-verdrag inzake rechten van personen met handicap
- Elke school is verplicht om voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften, de
nodige redelijke aanpassingen te voorzien, zodat ALLE leerlingen op een
evenwaardige en zelfstandige manier kunnen participeren ana het onderwijs
- Dit via differentiërende, remidiërende, compenserende of dispenserende maatregelen
- Er wordt gewerkt met zorgcontinuüm – 4 fasen in de organisatie van de
leeromgeving
- brede basiszorg (0)
= kwalitatief onderwijs voor alle leerlingen. Zoals het
opzetten van goede opvolgingsstructuur, creëren van
krachtige leeromgeving, aanwenden van aangepast
instructiewijzen, differentiëren in functie van
onderwijsbehoeften van leerlingen (vb. door middel
van verlengde instructie)

- Verhoogde zorg (1)
= Wanneer brede basiszorg niet volstaan, wordt er gezocht
naar specifieke oplossingen die nog kunnen worden
gedaan in regulier onderwijs. Zoals beroep doen op
multidisciplinair zorgteam. Samen bepalen ze de
specifieke onderwijsbehoeften en gaan op zoek naar de
juiste interventies (in samenspraak met leerling en