Aantekeningen college 1
Introductie:
cursus
kwalitatieve benadering
dataverzameling
Introductie kwalitatief onderzoek
Wat is kwalitatief onderzoek?
Het heeft een nadruk op woorden, MAAR: dit is een resultaat van een
verschillende visie op onderzoek doen. Deze visie komt door verschillende
assumpties:
inductieve benadering - veel kwalitatieve onderzoeken toetsen geen
theorie, maar genereren theorieën. Op basis van de informatie die ze tegen
komen proberen ze concepten naar voren te brengen en theorieën te
vormen.
constructivistische visie - onze realiteit is onlosmakelijk met ons
verbonden. De sociale constructen maken wij samen, afhankelijk van de tijd
en het moment is dit veranderlijk. Cultuur maken wij ook samen, maar een
eeuw later kan die cultuur veranderd zijn. De sociale werkelijkheid is
veranderlijk.
interpretatieve visie - als je goede kennis wil vergaren, is het van belang
om de interpretatie van mensen te volgen. Iedereen heeft zijn eigen
interpretatie van de wereld, en als je de realiteit te pakken wil krijgen, wil je
deze interpretaties te pakken krijgen.
Hoe deed Lea Zuyderhoudt onderzoek?
Lea deed onderzoek naar Blackfoot, en was jaren lang in de cultuur bij de
mensen.
the power of storytelling
Aantekeningen college 1 1
, In het begin vroeg Lea aan mensen of ze Blackfoot spraken. Veel mensen gaven
‘nee’’ aan. Vervolgens leefde ze bij die mensen, deed ze de afwas, kwam ze in
huis en hoorde ze die mensen toch Blackfoot praten! Vervolgens vroeg ze: ik
hoor je Blackfoot praten, maar net zei je ‘’nee’’. Hoe kan dat? Ze legden uit dat
hun oma nog veel beter Blackfoot spreekt, dus dat ze uit respect dan nee
zeggen.
Dit is er een voorbeeld van waarom je met een kwantitatief onderzoek soms tot
hele andere conclusies komt dan met kwalitatief onderzoek.
Kwalitatieve onderzoekers menen ook dat de werkelijkheid niet te vangen is,
want het is veranderlijk. Je moet daarom ook flexibel zijn en mee kunnen
bewegen met de mensen in je onderzoek. Door mee te bewegen kom je achter
dingen die je van te voren niet voor mogelijk had gehouden. Ook is er daarom
een grote mate van onzekerheidstolerantie.
Hoe ziet het onderzoeksproces van kwalitatief onderzoek eruit?
Er zit meer flexibiliteit in het proces, waardoor het meer een cirkelproces is.
Wanneer doe je kwalitatief onderzoek?
betekenisverlening - mensen geven betekenis aan de wereld om hen heen
(interpretivisme). Wanneer je deze betekenisverlening wilt onderzoeken, kan
je het beste kwalitatief onderzoek doen.
achterliggende motivaties en interpretaties
kwantitatieve cijfers interpreteren, toelichten
weinig over onderwerp bekend - je wilt eerst theorie genereren, daarvoor is
kwalitatieve informatie belangrijk.
beschrijving van complexe (veranderende) situaties
Wat zijn de bezigheden van kwalitatieve onderzoekers?
1. kijken door de ogen van de onderzochten
→ valkuilen: kan je dit wel te pakken krijgen? kan je meerdere
perspectieven te pakken krijgen?
2. uitgebreide beschrijving van en nadruk op de context
3. naturalistisch
4. nadruk op proces
Aantekeningen college 1 2
, 5. flexibiliteit en weinig structuur in je informatie, maar als onderzoeker moet je
wel heel gestructureerd te werk gaan om iets te analyseren
Hoe vorm je onderzoeksvragen bij kwalitatief onderzoek?
focus op één fenomeen of concept
vermijd directe woorden als beïnvloeden, effect hebben
maak gebruik van explorerende werkwoorden
specificeer de participanten
Wat zijn de ervaringen van mensen die een vruchtbaarheidsbelandeling
moeten ondergaan? → kwalitatieve vraag, maar kan ook kwantitatief
Leidt meer motivatie tot betere prestaties? - kwantitatieve vraag
Welke typen competenties leren adolescenten in een jeugd-participatie-
programma - kwalitatieve vraag, maar kan ook kwantitatief
Wat is de relatie tussen sekse, leeftijd en het gemiddelde eindexamencijfer
aan de ene kant en motivatie en diepgaande leerstofverwerking aan de
andere kant? kwantitatieve vraag
Op welke manier construeert het samenspel tussen verschillende
discoursen de betekenis van ‘’familie’’ in persoonlijke adoptieverhalen
geschreven door adoptieouders - discours is de manier waarop mensen
ergens over praten. Dit is een echte hard core kwalitatieve vraag.
Introductie dataverzameling
Wat is etnografie en participerende observatie?
Je hoeft niet naar een ver land, je kan ook een etnografische studie doen bij een
organisatie.
langere tijd ondergedompeld in een sociale setting
participerende observatie is een onderdeel van etnografie, etnografie is de
parapluterm. Je doet daarbij ook interviews en documentatie.
cultuur, normen en waarden begrijpen
een methode + het schriftelijk vastelggen van onderzoeksproduct
Voorbeeld: covert observatie: Laud Humphreys’ Tearoom Trade (1970). Het
belangrijkste nadeel van verborgen onderzoek doen is ethiek. Laud deed een
covert observatie naar de seksuele activiteiten van homoseksuelen. Hij deed
Aantekeningen college 1 3
, zich voor als homoseksueel en zei dat hij een watch queen was. Hij ging een
gesprekje aan met een paar mannen. Hij kreeg een gesprekje en vroeg om het
kentekennummer. Een vriendelijke politie-agent gaf hem de adressen van de
mannen op basis van hun kenteken. Hij ging de huizen observeren en keek naar
bepaalde kenmerken zoals of er een schommel is (wat betekent dat het een
gezin is). Via een mede-onderzoeker heeft hij uiteindelijk gesprekken gehad met
de mannen
⇒ les: ook ethiek is normatief. We kunnen nu denken dat onze ethiek
dichtgetimmerd is, maar over vijftig jaar kan dit weer veranderd zijn.
Wat zijn kenmerken van het kwalitatieve interview?
minder gestructureerd (semi-gestructureerd), gestandaardiseerd
de visie van de onderzochte als uitgangspunt
uitvoerig doorgaan op onderwerp
flexibel
rijk, gedetailleerd
begrijpen is belangrijk, je wil de interpretatie oppakken.
De goede interviewer:
Aantekeningen college 1 4
Introductie:
cursus
kwalitatieve benadering
dataverzameling
Introductie kwalitatief onderzoek
Wat is kwalitatief onderzoek?
Het heeft een nadruk op woorden, MAAR: dit is een resultaat van een
verschillende visie op onderzoek doen. Deze visie komt door verschillende
assumpties:
inductieve benadering - veel kwalitatieve onderzoeken toetsen geen
theorie, maar genereren theorieën. Op basis van de informatie die ze tegen
komen proberen ze concepten naar voren te brengen en theorieën te
vormen.
constructivistische visie - onze realiteit is onlosmakelijk met ons
verbonden. De sociale constructen maken wij samen, afhankelijk van de tijd
en het moment is dit veranderlijk. Cultuur maken wij ook samen, maar een
eeuw later kan die cultuur veranderd zijn. De sociale werkelijkheid is
veranderlijk.
interpretatieve visie - als je goede kennis wil vergaren, is het van belang
om de interpretatie van mensen te volgen. Iedereen heeft zijn eigen
interpretatie van de wereld, en als je de realiteit te pakken wil krijgen, wil je
deze interpretaties te pakken krijgen.
Hoe deed Lea Zuyderhoudt onderzoek?
Lea deed onderzoek naar Blackfoot, en was jaren lang in de cultuur bij de
mensen.
the power of storytelling
Aantekeningen college 1 1
, In het begin vroeg Lea aan mensen of ze Blackfoot spraken. Veel mensen gaven
‘nee’’ aan. Vervolgens leefde ze bij die mensen, deed ze de afwas, kwam ze in
huis en hoorde ze die mensen toch Blackfoot praten! Vervolgens vroeg ze: ik
hoor je Blackfoot praten, maar net zei je ‘’nee’’. Hoe kan dat? Ze legden uit dat
hun oma nog veel beter Blackfoot spreekt, dus dat ze uit respect dan nee
zeggen.
Dit is er een voorbeeld van waarom je met een kwantitatief onderzoek soms tot
hele andere conclusies komt dan met kwalitatief onderzoek.
Kwalitatieve onderzoekers menen ook dat de werkelijkheid niet te vangen is,
want het is veranderlijk. Je moet daarom ook flexibel zijn en mee kunnen
bewegen met de mensen in je onderzoek. Door mee te bewegen kom je achter
dingen die je van te voren niet voor mogelijk had gehouden. Ook is er daarom
een grote mate van onzekerheidstolerantie.
Hoe ziet het onderzoeksproces van kwalitatief onderzoek eruit?
Er zit meer flexibiliteit in het proces, waardoor het meer een cirkelproces is.
Wanneer doe je kwalitatief onderzoek?
betekenisverlening - mensen geven betekenis aan de wereld om hen heen
(interpretivisme). Wanneer je deze betekenisverlening wilt onderzoeken, kan
je het beste kwalitatief onderzoek doen.
achterliggende motivaties en interpretaties
kwantitatieve cijfers interpreteren, toelichten
weinig over onderwerp bekend - je wilt eerst theorie genereren, daarvoor is
kwalitatieve informatie belangrijk.
beschrijving van complexe (veranderende) situaties
Wat zijn de bezigheden van kwalitatieve onderzoekers?
1. kijken door de ogen van de onderzochten
→ valkuilen: kan je dit wel te pakken krijgen? kan je meerdere
perspectieven te pakken krijgen?
2. uitgebreide beschrijving van en nadruk op de context
3. naturalistisch
4. nadruk op proces
Aantekeningen college 1 2
, 5. flexibiliteit en weinig structuur in je informatie, maar als onderzoeker moet je
wel heel gestructureerd te werk gaan om iets te analyseren
Hoe vorm je onderzoeksvragen bij kwalitatief onderzoek?
focus op één fenomeen of concept
vermijd directe woorden als beïnvloeden, effect hebben
maak gebruik van explorerende werkwoorden
specificeer de participanten
Wat zijn de ervaringen van mensen die een vruchtbaarheidsbelandeling
moeten ondergaan? → kwalitatieve vraag, maar kan ook kwantitatief
Leidt meer motivatie tot betere prestaties? - kwantitatieve vraag
Welke typen competenties leren adolescenten in een jeugd-participatie-
programma - kwalitatieve vraag, maar kan ook kwantitatief
Wat is de relatie tussen sekse, leeftijd en het gemiddelde eindexamencijfer
aan de ene kant en motivatie en diepgaande leerstofverwerking aan de
andere kant? kwantitatieve vraag
Op welke manier construeert het samenspel tussen verschillende
discoursen de betekenis van ‘’familie’’ in persoonlijke adoptieverhalen
geschreven door adoptieouders - discours is de manier waarop mensen
ergens over praten. Dit is een echte hard core kwalitatieve vraag.
Introductie dataverzameling
Wat is etnografie en participerende observatie?
Je hoeft niet naar een ver land, je kan ook een etnografische studie doen bij een
organisatie.
langere tijd ondergedompeld in een sociale setting
participerende observatie is een onderdeel van etnografie, etnografie is de
parapluterm. Je doet daarbij ook interviews en documentatie.
cultuur, normen en waarden begrijpen
een methode + het schriftelijk vastelggen van onderzoeksproduct
Voorbeeld: covert observatie: Laud Humphreys’ Tearoom Trade (1970). Het
belangrijkste nadeel van verborgen onderzoek doen is ethiek. Laud deed een
covert observatie naar de seksuele activiteiten van homoseksuelen. Hij deed
Aantekeningen college 1 3
, zich voor als homoseksueel en zei dat hij een watch queen was. Hij ging een
gesprekje aan met een paar mannen. Hij kreeg een gesprekje en vroeg om het
kentekennummer. Een vriendelijke politie-agent gaf hem de adressen van de
mannen op basis van hun kenteken. Hij ging de huizen observeren en keek naar
bepaalde kenmerken zoals of er een schommel is (wat betekent dat het een
gezin is). Via een mede-onderzoeker heeft hij uiteindelijk gesprekken gehad met
de mannen
⇒ les: ook ethiek is normatief. We kunnen nu denken dat onze ethiek
dichtgetimmerd is, maar over vijftig jaar kan dit weer veranderd zijn.
Wat zijn kenmerken van het kwalitatieve interview?
minder gestructureerd (semi-gestructureerd), gestandaardiseerd
de visie van de onderzochte als uitgangspunt
uitvoerig doorgaan op onderwerp
flexibel
rijk, gedetailleerd
begrijpen is belangrijk, je wil de interpretatie oppakken.
De goede interviewer:
Aantekeningen college 1 4
