Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: WERKGELUK .................................................................................................... 5
GESCHIEDENIS VAN WERKGELUK ............................................................................................. 5
WERKGELUK: HET CONCEPT.................................................................................................... 7
MODEL VAN PRINS ................................................................................................................. 7
CONCLUSIE .......................................................................................................................... 9
(ON)GELUK VERHOGEN .......................................................................................................... 9
HOE MAAK JE WERKNEMERS GELUKKIG? – BIG 3 ...................................................................... 10
HOOFDSTUK 2: EMOTIONEEL WERK ........................................................................................ 11
FUNCTIES (HERBEKIJKEN!) ..................................................................................................... 11
EMOTIONEEL ARBEID: DEFINITIE ............................................................................................ 11
WAT HEB JE NODIG? ............................................................................................................ 11
EMOTIES REGULEREN ........................................................................................................... 12
EMOTIONELE DISSONANTIE ................................................................................................... 12
GEVOLGEN ........................................................................................................................ 12
OMGAAN MET DISSONANTIE (HOCHSCHILD, 1983) .................................................................. 12
VOORBEELD EXAMENVRAAG ................................................................................................. 13
SAMENGEVAT ..................................................................................................................... 14
EMPATHIE-GEBASEERD STRESS PROCESMODEL ......................................................................... 14
BURN-OUT .......................................................................................................................... 15
COMPASSIEMOEHEID ........................................................................................................... 16
COMPASSIEMOEHEID VERSUS BURN-OUT ................................................................................. 17
SECUNDAIRE TRAUMATISCHE STRESS (STS) ............................................................................. 17
STS VERSUS BURN-OUT ......................................................................................................... 17
PLAATSVERVANGEND TRAUMA (‘VICARIOUS TRAUMA’) .............................................................. 18
CASUS: WAT IS HET? ............................................................................................................. 18
PSYCHOLOGISCHE BEGELEIDING = EMOTIONEEL ARBEID ........................................................... 19
ZELFZORG .......................................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 3: WERKEN MET PSYCHISCHE KWETSBAARHEID ....................................................... 21
A. DE PERSOON MET EEN KWETSBAARHEID ........................................................................... 21
OVER WIE GAAT HET? .......................................................................................................... 21
WERKT MEN? ...................................................................................................................... 21
WERKEN NIET: INVALIDE ..............................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
WERKBAARHEID .................................................................................................................. 22
B. DE WERKUITDAGING ..................................................................................................... 22
WAAROM NOG WERKEN? ..................................................................................................... 22
FINANCIËLE GEVOLGEN BIJ ZIEKTE ......................................................................................... 23
BEZORGDHEDEN VAN WERKGEVERS ....................................................................................... 23
ROL BEGELEIDERS........................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
BARRIÈRES..................................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
C. BEGELEIDING NAAR WERK .............................................................................................. 25
,WETENSCHAP ACHTER DE PRAKTIJK................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
TRAIN THEN PLACE .............................................................................................................. 25
PLACET HEN TRAIN .............................................................................................................. 26
INDIVIDUAL PLACEMENT AND SUPPORT (IPS) .......................................................................... 26
IPS IS NIET ZALIGMAKEND ..................................................................................................... 26
IPS............................................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
D. PARTICIPATIELADDER ............................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
WERK-ACTOREN .........................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
PARTICIPATIELADDER: TOM’S .......................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
PARTICIPATIELADDER: SEC ..........................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
MAATWERKBEDRIJF......................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
ARBEIDSZORG .............................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
BETROKKEN ORGANISATIES ...........................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
RE-INTEGRATIETRAJECT EN PROGRESSIEVE TEWERKSTELLING .................... FOUT! BLADWIJZER NIET
GEDEFINIEERD.
HOOFDSTUK 4: ONGEWENST GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG OP HET WERK............................... 30
CIJFERS.............................................................................................................................. 30
RISICOGROEPEN: CIJFERS ..................................................................................................... 30
GEWELD OP HET WERK......................................................................................................... 30
SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG............................................................................ 31
PESTEN EN RODDELEN .......................................................................................................... 32
PESTEN: PROCES ................................................................................................................. 33
WAT MET RODDELEN? .......................................................................................................... 33
VOORBEELD VAN RODDELEN ................................................................................................. 33
DE RODDELTRIADE .............................................................................................................. 34
GEVOLGEN VAN PESTERIJEN ................................................................................................. 34
WIE WORDT GEPEST?........................................................................................................... 35
WAT TE DOEN? WAT DOEN COLLEGA’S?................................................................................. 36
HOOFDSTUK 5A: BURN-OUT .................................................................................................. 38
HISTORIEK .......................................................................................................................... 38
OMSCHRIJVING ................................................................................................................... 39
A. KERNSYMPTOMEN ........................................................................................................... 40
B. SECUNDAIRE SYMPTOMEN ................................................................................................. 40
DEFINITIE ........................................................................................................................... 41
BURN-OUT VERSUS DEPRESSIE ................................................................................................ 41
ERNST................................................................................................................................ 41
ONTWIKKELINGSPATROON .................................................................................................... 42
OORZAKEN VAN BURN-OUT: VAN STRESS NAAR BURN-OUT .......................................................... 42
DISBALANS WERKSTRESSOREN – ENERGIEBRONNEN................................................................... 43
VERKLAREND MODEL ........................................................................................................... 43
GEBREK AAN RECUPERATIE ................................................................................................... 44
RISICOGROEPEN ................................................................................................................. 44
BURN-OUT IDENTIFICEREN .................................................................................................... 44
VOORBEELD BAT-CLUSTER ‘UITPUTTING’ ................................................................................ 45
BEHANDELING VAN BURN-OUT ............................................................................................... 46
,KNIPPERLICHTENTOOL ......................................................................................................... 47
HOOFDSTUK 5B: ALLERHANDE INTERVENTIES - BURN-OUT .......................................................... 48
BEGELEIDEN BIJ OVERSPANNING (SURMENAGE) ........................................................................ 48
HERSTEL ............................................................................................................................ 48
FASE 1 – INTERVENTIES: PSYCHO-EDUCATIE ............................................................................ 48
FASE 1 – INTERVENTIES: FOCUSING (GENDLIN) ........................................................................ 49
FASE 1 – INTERVENTIES: DISCLOSURE (OPENBAARMAKING) ........................................................ 49
FASE 1 – INTERVENTIES: STRUCTUUR (DAG, SLAAP EN BEGELEIDING) ........................................... 49
FASE 1 – INTERVENTIES: POSITIEF ETIKETTEREN ........................................................................ 50
FASE 1 – INTERVENTIES: PIEKEROPDRACHTEN .......................................................................... 50
FASE 1 – INTERVENTIES: ONTSPANNINGSOEFENING................................................................... 50
FASE 2 – PROBLEEM-EN OPLOSSINGSFASE................................................................................ 51
FASE 2 – PROBLEEM-EN OPLOSSINGSFASE................................................................................ 51
FASE 3 - TOEPASSINGSFASE ................................................................................................... 51
ATTITUDE TIJDENS BEGELEIDING ............................................................................................ 52
DECONNECTEREN ............................................................................................................... 52
DECONNECTEREN – RECONNECTEREN ................................................................................... 52
ARBEIDSREFLECTIE VOOR DE MENS ........................................................................................ 53
EXIDENTIËLE KEUZES ........................................................................................................... 53
ZELFREFLECTIE ................................................................................................................... 53
HOOFDSTUK 6: WERKGERELATEERD GEBRUIK VAN ALCOHOL, DRUGS EN MEDICATIE ...................... 54
DE LIMIET .......................................................................................................................... 54
MIDDELENGEBRUIK EN WERK................................................................................................. 54
WETGEVEND KADER ............................................................................................................ 55
VAN WETGEVING NAAR PRAKTIJK ........................................................................................... 55
VIER PIJLERS IN EEN EFFECTIEF ADM-BELEID ........................................................................... 55
VAN WETGEVING NAAR PRAKTIJK ........................................................................................... 56
VOORBEELD ....................................................................................................................... 56
PROBLEMATISCH GEBRUIK ..................................................................................................... 57
SIGNALEN .......................................................................................................................... 57
OEFENING.......................................................................................................................... 57
PROCEDURE BIJ FUNCTIONERINGSPROBLEMEN TEN GEVOLGE VAN ACUUT ALCOHOL-OF DRUGMISBRUIK
........................................................................................................................................ 58
OEFENING.......................................................................................................................... 58
PROCEDURE BIJ FUNCTIONERINGSPROBLEMEN TEN GEVOLGE VAN CHRONISCH ALCOHOL-OF
DRUGMISBRUIK .................................................................................................................... 59
HOE REAGEREN ALS COLLEGA? ............................................................................................. 59
CASUS RON ........................................................................................................................ 59
CASUS MO ......................................................................................................................... 60
CASUS HILDE ...................................................................................................................... 60
HOOFDSTUK 7: DISCLOSURE EN SOLLICITEREN ......................................................................... 61
DISCLOSURE: WAT IS HET? .................................................................................................... 61
TYPES VAN DISCLOSURE ....................................................................................................... 61
TO DISCLOSE OR NOT TO DISCLOSE, THAT’S THE QUESTION: ....................................................... 61
NADENKEN OVER DISCLOSURE............................................................................................... 62
, BEÏNVLOEDENDE FACTOREN ................................................................................................. 62
NADENKEN OVER AL DAN NIET DISCLOSURE ............................................................................. 62
VOORBEREIDEN EN UITVOEREN ............................................................................................. 63
GEEN DISCLOSURE .............................................................................................................. 63
SOLLICITEREN VOOR GEVORDERDEN ...................................................................................... 63
HOOFDSTUK 8: SCHOKKENDE GEBEURTENIS OP HET WERK ......................................................... 64
EMOTIONEEL-SCHOKKENDE GEBEURTENIS .............................................................................. 64
CRASH-MODEL.................................................................................................................... 65
FASES ................................................................................................................................ 66
WAT TE DOEN OP HET MOMENT: PRINCIPES VOOR EEN EFFECTIEVE OPVANG ................................ 66
WAT TE DOEN NADIEN: RECUPERATIESESSIE ............................................................................ 67
WAT TE DOEN NADIEN: EMOTIONELE VENTILATIESESSIE ............................................................ 67
WAT TE DOEN NADIEN: STABILISATIESESSIE ............................................................................. 68
WAT TE DOEN NADIEN: GROEPSGESPREKKEN ........................................................................... 68
VOOR ONS ALLEMAAL ..................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
MOGELIJKE EXAMENVRAGEN ................................................................................................. 69
HOOFDSTUK 1: WERKGELUK .................................................................................................... 5
GESCHIEDENIS VAN WERKGELUK ............................................................................................. 5
WERKGELUK: HET CONCEPT.................................................................................................... 7
MODEL VAN PRINS ................................................................................................................. 7
CONCLUSIE .......................................................................................................................... 9
(ON)GELUK VERHOGEN .......................................................................................................... 9
HOE MAAK JE WERKNEMERS GELUKKIG? – BIG 3 ...................................................................... 10
HOOFDSTUK 2: EMOTIONEEL WERK ........................................................................................ 11
FUNCTIES (HERBEKIJKEN!) ..................................................................................................... 11
EMOTIONEEL ARBEID: DEFINITIE ............................................................................................ 11
WAT HEB JE NODIG? ............................................................................................................ 11
EMOTIES REGULEREN ........................................................................................................... 12
EMOTIONELE DISSONANTIE ................................................................................................... 12
GEVOLGEN ........................................................................................................................ 12
OMGAAN MET DISSONANTIE (HOCHSCHILD, 1983) .................................................................. 12
VOORBEELD EXAMENVRAAG ................................................................................................. 13
SAMENGEVAT ..................................................................................................................... 14
EMPATHIE-GEBASEERD STRESS PROCESMODEL ......................................................................... 14
BURN-OUT .......................................................................................................................... 15
COMPASSIEMOEHEID ........................................................................................................... 16
COMPASSIEMOEHEID VERSUS BURN-OUT ................................................................................. 17
SECUNDAIRE TRAUMATISCHE STRESS (STS) ............................................................................. 17
STS VERSUS BURN-OUT ......................................................................................................... 17
PLAATSVERVANGEND TRAUMA (‘VICARIOUS TRAUMA’) .............................................................. 18
CASUS: WAT IS HET? ............................................................................................................. 18
PSYCHOLOGISCHE BEGELEIDING = EMOTIONEEL ARBEID ........................................................... 19
ZELFZORG .......................................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 3: WERKEN MET PSYCHISCHE KWETSBAARHEID ....................................................... 21
A. DE PERSOON MET EEN KWETSBAARHEID ........................................................................... 21
OVER WIE GAAT HET? .......................................................................................................... 21
WERKT MEN? ...................................................................................................................... 21
WERKEN NIET: INVALIDE ..............................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
WERKBAARHEID .................................................................................................................. 22
B. DE WERKUITDAGING ..................................................................................................... 22
WAAROM NOG WERKEN? ..................................................................................................... 22
FINANCIËLE GEVOLGEN BIJ ZIEKTE ......................................................................................... 23
BEZORGDHEDEN VAN WERKGEVERS ....................................................................................... 23
ROL BEGELEIDERS........................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
BARRIÈRES..................................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
C. BEGELEIDING NAAR WERK .............................................................................................. 25
,WETENSCHAP ACHTER DE PRAKTIJK................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
TRAIN THEN PLACE .............................................................................................................. 25
PLACET HEN TRAIN .............................................................................................................. 26
INDIVIDUAL PLACEMENT AND SUPPORT (IPS) .......................................................................... 26
IPS IS NIET ZALIGMAKEND ..................................................................................................... 26
IPS............................................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
D. PARTICIPATIELADDER ............................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
WERK-ACTOREN .........................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
PARTICIPATIELADDER: TOM’S .......................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
PARTICIPATIELADDER: SEC ..........................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
MAATWERKBEDRIJF......................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
ARBEIDSZORG .............................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
BETROKKEN ORGANISATIES ...........................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
RE-INTEGRATIETRAJECT EN PROGRESSIEVE TEWERKSTELLING .................... FOUT! BLADWIJZER NIET
GEDEFINIEERD.
HOOFDSTUK 4: ONGEWENST GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG OP HET WERK............................... 30
CIJFERS.............................................................................................................................. 30
RISICOGROEPEN: CIJFERS ..................................................................................................... 30
GEWELD OP HET WERK......................................................................................................... 30
SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG............................................................................ 31
PESTEN EN RODDELEN .......................................................................................................... 32
PESTEN: PROCES ................................................................................................................. 33
WAT MET RODDELEN? .......................................................................................................... 33
VOORBEELD VAN RODDELEN ................................................................................................. 33
DE RODDELTRIADE .............................................................................................................. 34
GEVOLGEN VAN PESTERIJEN ................................................................................................. 34
WIE WORDT GEPEST?........................................................................................................... 35
WAT TE DOEN? WAT DOEN COLLEGA’S?................................................................................. 36
HOOFDSTUK 5A: BURN-OUT .................................................................................................. 38
HISTORIEK .......................................................................................................................... 38
OMSCHRIJVING ................................................................................................................... 39
A. KERNSYMPTOMEN ........................................................................................................... 40
B. SECUNDAIRE SYMPTOMEN ................................................................................................. 40
DEFINITIE ........................................................................................................................... 41
BURN-OUT VERSUS DEPRESSIE ................................................................................................ 41
ERNST................................................................................................................................ 41
ONTWIKKELINGSPATROON .................................................................................................... 42
OORZAKEN VAN BURN-OUT: VAN STRESS NAAR BURN-OUT .......................................................... 42
DISBALANS WERKSTRESSOREN – ENERGIEBRONNEN................................................................... 43
VERKLAREND MODEL ........................................................................................................... 43
GEBREK AAN RECUPERATIE ................................................................................................... 44
RISICOGROEPEN ................................................................................................................. 44
BURN-OUT IDENTIFICEREN .................................................................................................... 44
VOORBEELD BAT-CLUSTER ‘UITPUTTING’ ................................................................................ 45
BEHANDELING VAN BURN-OUT ............................................................................................... 46
,KNIPPERLICHTENTOOL ......................................................................................................... 47
HOOFDSTUK 5B: ALLERHANDE INTERVENTIES - BURN-OUT .......................................................... 48
BEGELEIDEN BIJ OVERSPANNING (SURMENAGE) ........................................................................ 48
HERSTEL ............................................................................................................................ 48
FASE 1 – INTERVENTIES: PSYCHO-EDUCATIE ............................................................................ 48
FASE 1 – INTERVENTIES: FOCUSING (GENDLIN) ........................................................................ 49
FASE 1 – INTERVENTIES: DISCLOSURE (OPENBAARMAKING) ........................................................ 49
FASE 1 – INTERVENTIES: STRUCTUUR (DAG, SLAAP EN BEGELEIDING) ........................................... 49
FASE 1 – INTERVENTIES: POSITIEF ETIKETTEREN ........................................................................ 50
FASE 1 – INTERVENTIES: PIEKEROPDRACHTEN .......................................................................... 50
FASE 1 – INTERVENTIES: ONTSPANNINGSOEFENING................................................................... 50
FASE 2 – PROBLEEM-EN OPLOSSINGSFASE................................................................................ 51
FASE 2 – PROBLEEM-EN OPLOSSINGSFASE................................................................................ 51
FASE 3 - TOEPASSINGSFASE ................................................................................................... 51
ATTITUDE TIJDENS BEGELEIDING ............................................................................................ 52
DECONNECTEREN ............................................................................................................... 52
DECONNECTEREN – RECONNECTEREN ................................................................................... 52
ARBEIDSREFLECTIE VOOR DE MENS ........................................................................................ 53
EXIDENTIËLE KEUZES ........................................................................................................... 53
ZELFREFLECTIE ................................................................................................................... 53
HOOFDSTUK 6: WERKGERELATEERD GEBRUIK VAN ALCOHOL, DRUGS EN MEDICATIE ...................... 54
DE LIMIET .......................................................................................................................... 54
MIDDELENGEBRUIK EN WERK................................................................................................. 54
WETGEVEND KADER ............................................................................................................ 55
VAN WETGEVING NAAR PRAKTIJK ........................................................................................... 55
VIER PIJLERS IN EEN EFFECTIEF ADM-BELEID ........................................................................... 55
VAN WETGEVING NAAR PRAKTIJK ........................................................................................... 56
VOORBEELD ....................................................................................................................... 56
PROBLEMATISCH GEBRUIK ..................................................................................................... 57
SIGNALEN .......................................................................................................................... 57
OEFENING.......................................................................................................................... 57
PROCEDURE BIJ FUNCTIONERINGSPROBLEMEN TEN GEVOLGE VAN ACUUT ALCOHOL-OF DRUGMISBRUIK
........................................................................................................................................ 58
OEFENING.......................................................................................................................... 58
PROCEDURE BIJ FUNCTIONERINGSPROBLEMEN TEN GEVOLGE VAN CHRONISCH ALCOHOL-OF
DRUGMISBRUIK .................................................................................................................... 59
HOE REAGEREN ALS COLLEGA? ............................................................................................. 59
CASUS RON ........................................................................................................................ 59
CASUS MO ......................................................................................................................... 60
CASUS HILDE ...................................................................................................................... 60
HOOFDSTUK 7: DISCLOSURE EN SOLLICITEREN ......................................................................... 61
DISCLOSURE: WAT IS HET? .................................................................................................... 61
TYPES VAN DISCLOSURE ....................................................................................................... 61
TO DISCLOSE OR NOT TO DISCLOSE, THAT’S THE QUESTION: ....................................................... 61
NADENKEN OVER DISCLOSURE............................................................................................... 62
, BEÏNVLOEDENDE FACTOREN ................................................................................................. 62
NADENKEN OVER AL DAN NIET DISCLOSURE ............................................................................. 62
VOORBEREIDEN EN UITVOEREN ............................................................................................. 63
GEEN DISCLOSURE .............................................................................................................. 63
SOLLICITEREN VOOR GEVORDERDEN ...................................................................................... 63
HOOFDSTUK 8: SCHOKKENDE GEBEURTENIS OP HET WERK ......................................................... 64
EMOTIONEEL-SCHOKKENDE GEBEURTENIS .............................................................................. 64
CRASH-MODEL.................................................................................................................... 65
FASES ................................................................................................................................ 66
WAT TE DOEN OP HET MOMENT: PRINCIPES VOOR EEN EFFECTIEVE OPVANG ................................ 66
WAT TE DOEN NADIEN: RECUPERATIESESSIE ............................................................................ 67
WAT TE DOEN NADIEN: EMOTIONELE VENTILATIESESSIE ............................................................ 67
WAT TE DOEN NADIEN: STABILISATIESESSIE ............................................................................. 68
WAT TE DOEN NADIEN: GROEPSGESPREKKEN ........................................................................... 68
VOOR ONS ALLEMAAL ..................................................FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD.
MOGELIJKE EXAMENVRAGEN ................................................................................................. 69
