Beperking: personen met visuele
en auditieve beperking
Hoofdstuk 4: beeldvorming – ontwikkeling
4.1 inleiding
- kenmerken van personen met een visuele beperking:
heterogene groep gevolgen van ontwikkeling
uniek aanpassen dankzij ondersteuning
- ontwikkeling van kinderen met een visuele beperking
afhankelijker van het gehoor en de tast om de wereld te begrijpen
ingrijpende gevolgen voor de ontwikkeling (= risicofactor)
kind is kennelijk instaat om zich aan te passen aan de omstandigheden van een
verminderende of afwezige visus (zicht) => aandachtspunt in ondersteuning
4.2 sensorische ontwikkeling
- Visuele waarneming = meest overheersende ( belangrijkste zintuig)
Waarneming in leven = 80% uit visuele informatie
Goed overzicht = meeste vertrouwde (eerst zien dan geloven)
Visuele dominantie = ontwikkeld en niet aangeboren
- Kenmerk visuele waarneming
Het is Verte- zintuig als nabij- zintuig: kleine voorwerpen nabij
bekijken en wijde landschappen bekijken
- als iemands visus wegvalt moet het contact met de wereld gecompenseerd worden
Verte-zintuig: Gehoor
Nabij-zintuig: Tast Door integraties van de zintuigen bij het opdoen van
Reuk ervaringen krijgt de persoon kwalitatief de beste informatie
Smaak
Geheugen
, - Kunnen blinden en slechtzienden extra goed horen?
Neen, ze gebruiken het efficiënter en zijn meer gefocust vb: sneller trappen – harder
klappen
- Hoe neem je dingen anders waar als je afgaat op tast?
Slechtziend: Driedimensionaal waarnemen, geeft bij kleine meer info dan visuele
waarneming
Zienden: tweedimensionaal, afbeeldingen vertalen (voor blinde personen moeilijker
herkenbaar = ze moeten wiskundige tekeningen en symbolen anders leren begrijpen)
- Bij blinde kinderen = tactiele afweer (= niet durven voelen door onzekerheid, schrikreactie)
Gevolg: sterke, negatieve invloed op tastontwikkeling van het kind (belangrijk deze te
verminderen!)
- Conclusie:
Beperking Visus valt weg
Mogelijkheden Terugvallen op andere zintuigen en hersenen
Ondersteuningsnoden o Andere zintuigen en hersenen gericht ontwikkelen en op focussen
o Tactiele afweer verminderen
4.3 motorische ontwikkeling
Ontwikkeling vaardigheden:
- Motorische ontwikkeling = bij slechtziende trager, maar niet anders dan ziende kinderen
De specifieke elementen van de motoriek (afhankelijk van visuele sturing):
o Ontwikkelen later en langs andere patronen
Statische vaardigheden (zitten, kruiphouding, staan) - Zelfde ontwikkeling als ziende kinderen
Dynamische vaardigheden (komen tot zit, kruipen, lopen) – Tragere ontwikkeling
o Gebrek aan visuele stimulans (geheel of gedeeltelijk) vb: reiken naar iets in de verte,
boterham smeren bij honger,..
o Gebrek aan veiligheid en vertrouwen vb: als het kind niet weet wat ze tegenkomt, zal
ze onzeker zijn bij bv kruipen => bij exploratie: bieden van veiligheid bv: kind dat ziet
kan veel nadoen van anderen terwijl een kind met een visuele beperking veel
zelfstandig moet uitvinden of dingen bewust aangereikt moet krijgen. (meer tijd
nodig om informatie over de omgeving op te pikken en handelingen uit te voeren.
Goede beheersing van motorische vaardigheden zijn noodzakelijk (haren kammen, rennen,
bal vangen,..) Herhalingen zijn belangrijk! Als ouder: kind iets laten voelen, iets laten doen en
herhalen als het kind ouders is: laten oefenen (kind kan fundamentele vaardigheden allemaal
leren)
- Blindismen= Stereotiepe motorische bewegingen die zich herhalen en geen duidelijk doel of
functie hebben voor buitenstaanders (voordbeelden zie boek p169)
Kunnen: aanpassingen zijn aan het ontbreken van visuele input of juist reactie op teveel
prikkels
Komt vrijwel bij alle blinde kinderen voor, mind bij slechtziende kinderen
Conclusie:
Beperking Tragere motorische ontwikkeling en verminderde oog-hand coördinatie
Mogelijkheden Kan fundamentele vaardigheden allemaal leren
Ondersteuningsnoden o Exploratie stimuleren (biedt veiligheid)
o Gericht oefenen vb: bal vangen
o Iets voor doen, laten voelen en herhalen
o Stereotiep gedrag doorbreken
en auditieve beperking
Hoofdstuk 4: beeldvorming – ontwikkeling
4.1 inleiding
- kenmerken van personen met een visuele beperking:
heterogene groep gevolgen van ontwikkeling
uniek aanpassen dankzij ondersteuning
- ontwikkeling van kinderen met een visuele beperking
afhankelijker van het gehoor en de tast om de wereld te begrijpen
ingrijpende gevolgen voor de ontwikkeling (= risicofactor)
kind is kennelijk instaat om zich aan te passen aan de omstandigheden van een
verminderende of afwezige visus (zicht) => aandachtspunt in ondersteuning
4.2 sensorische ontwikkeling
- Visuele waarneming = meest overheersende ( belangrijkste zintuig)
Waarneming in leven = 80% uit visuele informatie
Goed overzicht = meeste vertrouwde (eerst zien dan geloven)
Visuele dominantie = ontwikkeld en niet aangeboren
- Kenmerk visuele waarneming
Het is Verte- zintuig als nabij- zintuig: kleine voorwerpen nabij
bekijken en wijde landschappen bekijken
- als iemands visus wegvalt moet het contact met de wereld gecompenseerd worden
Verte-zintuig: Gehoor
Nabij-zintuig: Tast Door integraties van de zintuigen bij het opdoen van
Reuk ervaringen krijgt de persoon kwalitatief de beste informatie
Smaak
Geheugen
, - Kunnen blinden en slechtzienden extra goed horen?
Neen, ze gebruiken het efficiënter en zijn meer gefocust vb: sneller trappen – harder
klappen
- Hoe neem je dingen anders waar als je afgaat op tast?
Slechtziend: Driedimensionaal waarnemen, geeft bij kleine meer info dan visuele
waarneming
Zienden: tweedimensionaal, afbeeldingen vertalen (voor blinde personen moeilijker
herkenbaar = ze moeten wiskundige tekeningen en symbolen anders leren begrijpen)
- Bij blinde kinderen = tactiele afweer (= niet durven voelen door onzekerheid, schrikreactie)
Gevolg: sterke, negatieve invloed op tastontwikkeling van het kind (belangrijk deze te
verminderen!)
- Conclusie:
Beperking Visus valt weg
Mogelijkheden Terugvallen op andere zintuigen en hersenen
Ondersteuningsnoden o Andere zintuigen en hersenen gericht ontwikkelen en op focussen
o Tactiele afweer verminderen
4.3 motorische ontwikkeling
Ontwikkeling vaardigheden:
- Motorische ontwikkeling = bij slechtziende trager, maar niet anders dan ziende kinderen
De specifieke elementen van de motoriek (afhankelijk van visuele sturing):
o Ontwikkelen later en langs andere patronen
Statische vaardigheden (zitten, kruiphouding, staan) - Zelfde ontwikkeling als ziende kinderen
Dynamische vaardigheden (komen tot zit, kruipen, lopen) – Tragere ontwikkeling
o Gebrek aan visuele stimulans (geheel of gedeeltelijk) vb: reiken naar iets in de verte,
boterham smeren bij honger,..
o Gebrek aan veiligheid en vertrouwen vb: als het kind niet weet wat ze tegenkomt, zal
ze onzeker zijn bij bv kruipen => bij exploratie: bieden van veiligheid bv: kind dat ziet
kan veel nadoen van anderen terwijl een kind met een visuele beperking veel
zelfstandig moet uitvinden of dingen bewust aangereikt moet krijgen. (meer tijd
nodig om informatie over de omgeving op te pikken en handelingen uit te voeren.
Goede beheersing van motorische vaardigheden zijn noodzakelijk (haren kammen, rennen,
bal vangen,..) Herhalingen zijn belangrijk! Als ouder: kind iets laten voelen, iets laten doen en
herhalen als het kind ouders is: laten oefenen (kind kan fundamentele vaardigheden allemaal
leren)
- Blindismen= Stereotiepe motorische bewegingen die zich herhalen en geen duidelijk doel of
functie hebben voor buitenstaanders (voordbeelden zie boek p169)
Kunnen: aanpassingen zijn aan het ontbreken van visuele input of juist reactie op teveel
prikkels
Komt vrijwel bij alle blinde kinderen voor, mind bij slechtziende kinderen
Conclusie:
Beperking Tragere motorische ontwikkeling en verminderde oog-hand coördinatie
Mogelijkheden Kan fundamentele vaardigheden allemaal leren
Ondersteuningsnoden o Exploratie stimuleren (biedt veiligheid)
o Gericht oefenen vb: bal vangen
o Iets voor doen, laten voelen en herhalen
o Stereotiep gedrag doorbreken
