Samenvatting - sociologie

SOCIOLOGIE
HOOFDSTUK 1: OP ONTDEKKINGSTOCHT DOOR EEN BEKEND GEBIED?


 Sociologie
o Socius= metgezel
o Societas= samenleving
o Logos= kennis, kunde, wetenschap, wetten
 = samenlevingskunde
o Samen leven
o Sociaal handelen van mensen
o Deel uitmaken van het sociaal leven - in constante interactie met cliënten,
collega’s,... – gevoeligheid voor wat leeft in de maatschappij
 Sociologen willen meer weten over hoe mensen samenleven in allerhande sociale
verbanden, wat de kenmerken zijn van die samenlevingsverbanden en door welke
wetmatigheden ze worden gestuurd.

1.1 HET DAGELIJKSE LEVEN DOOR DE BRIL VAN DE SOCIOLOOG

 Sociologie = de wetenschappelijke discipline die naar de maatschappij kijkt
o Microniveau: zaken die dicht bij ons liggen (gezin)
o Mesoniveau: de mensen in je aula, sportclub
o Macroniveau: het niveau van de samenleving (Vlaanderen)
 Deze niveaus zijn onlosmakelijk verbonden

OEFENING MICRO, MESO, MACRO:

Beeldfragment Het dagelijkse leven: racisme

Voorbeeld van hoe je iets meestal negatief kunt omvormen naar iets positief

 Micro: haar moeder geeft haar een ander verhaal over het hakenkruis namelijk een
Indisch teken met een andere boodschap
 Meso: hoe de buurtbewoners reageren op hen
 Macro: het spanningsveld in de samenleving waar racisme is en een gebrek aan
tolerantie



 Sociologische verbeelding=
o Is het bewustzijn dat onze individuele ervarings-en belevingswereld verband
houdt met de bredere samenleving.
o Je moet een stap achteruit zetten en met een andere bril kijken naar de
samenleving/situatie

, o VOORBEELD: Het verschil tussen hoe een moeder van een zwart kindje
racisme moet uitleggen en hoe een moeder van een blank kindje dit moet
doen.
 Sociologische verbeelding bestaat uit 3 componenten:
o Geschiedenis: leert ons hoe een samenleving tot stand kwam en hoe ze
verandert. VOORBEELD: Is dit een wijk waar vroeger veel conflicten waren?
o Biografie: betreft gebeurtenissen in ons persoonlijk leven die ons hebben
gemaakt tot wie we zijn als sociaal wezen. Hoe ziet het leven van de mensen
er zelf uit?
o Sociale structuur: gaat over instituties die ons leven bepalen (kerk, politieke
partijen, vakbonden,…)
 Statussymbool=
o Is een teken dat niet functioneel wordt gebruik (zoals het uniform van
politieagent), maar als verwijzing naar rijkdom, macht, prestige.
o VOORBEELDEN: welke schoenen je draagt, welk vervoer je neemt, welke
kleren je draagt, welke sport je doet?
o Bepaalt waar je staat in de samenleving of wat je je kunt veroorloven

BEELDFRAGMENT: sociologische verbeelding (obesitas)

 Persoonlijk of publiek probleem?
o Persoonlijk: alleen probleem voor jezelf
o Publiek: meerdere mensen, grote groep heeft hetzelfde probleem

1.1.4 OVER LIEFDE

 Verliefdheid mag blind zijn, partnerkeuze veel minder.
 Mensen huwen meestal binnen hetzelfde sociale milieu (religieuze overtuiging,
etnische herkomst, opleiding,…
 Als je met sociologische verbeelding kijkt naar je partner dat zie je dat je veel minder
snel verliefd wordt op een persoon met een andere religie, huidskleur,…
 Je wordt minder snel verliefd of je hebt minder duurzame relaties met mensen die
van je verschillen.
 Met iemand uit dezelfde groep valt:
o Makkelijker te praten
o Gemeenschappelijke activiteiten
o Risico op conflicten kleiner
 Sociale druk uit omgeving dat leidt tot:
o Gearrangeerde huwelijken
o Afkeuring partner door vrienden of roddels
 Heteronormativiteit:

, o De overtuiging of aanname dat heteroseksualiteit de standaard en/of de
natuurlijke toestand van de mens is.

1.1.5 CONTINGENT MAAR NIET ARBITRAIR?

“Alles is contingent, maar niet arbitrair”

 Contingent=
o Alles had anders kunnen zijn dan het nu is.
 Arbitrair=
o
 Toch is ons leven NIET willekeurig of louter toevallig.
 Socioloog gaat kijken naar deze ‘format’ van samenleven
o Niet los van het verleden


1.3 EEN STAP VERDER: EEN SOCIOLOGISCHE BLIK DOET BETER BEGRIJPEN

1.3.1 ECHTSCHEIDING

 Maatschappelijke oorzaken en gevolgen:
o Alleenstaande vrouwen hoger risico op armoede
o Kinderen leiden onder de scheiding van hun ouders
o Kans stijgt dat kinderen van gescheiden ouders later ook zullen scheiden
o Vroeger konden ze niet scheiden omdat de vrouw economisch afhankelijk was
van de man

1.3.2 SUÏCIDE

 Patroon:
o Meer bij lager opgeleiden, werklozen, alleenstaanden, mensen jonger dan 50
en mannen
o Egoïstische zelfmoord: Individu isoleert zich van de buitenwereld en wisselt
geen ideeën en gevoelens meer uit.
o Anomische zelfmoord: wanneer er een kloof is tussen iemands ambitie en de
middelen die hij heeft om deze te realiseren, deze mensen zijn vervreemd
geraakt.
o Altruïstische zelfmoord: individuen die te stevig zijn geïntegreerd in een
groep, die hun eigen leven wegcijferen voor de ander
o Sociale integratie:
 Zowel een gebrek als een teveel aan sociale integratie leidt tot meer
zelfdoding.