w Vermogensrecht hoofdstuk 3
3.3 goederen
Het vermogen van iemand bestaat uit bezittingen en schulden. In de boekhouding
noemt men dat: activa en passiva. De positieve delen van het vermogen worden
door de wet goederen genoemd. We denken dan op de eerste plaats aan dingen
zoals een fiets. Dat zijn tastbare dingen die je kunt aanraken. Maar er is meer dat
onder het begrip goederen valt. Ook alle vermogensrechten die je hebt vallen
daaronder (art. 3:1 BW)
De goederen zelf worden dus weer ingedeeld in zaken en vermogensrechten. Zaken
zijn goederen die je kunt vastpakken. Vermogensrechten zijn daarentegen goederen
die wel iets waard kunnen zijn, maar die je niet kunt vastpakken.
Zaken
Zaken zijn dingen die je kunt vastpakken. In het recht noemen we ze dan: stoffelijk.
Zaken zijn ook voor menselijke beheersing vatbaar. Dat geeft aan dat mensen er
macht over kunnen uitoefenen. Dus je kunt er eigenaar van zijn. (Art. 3:2 BW)
Vermogensrechten
Een duidelijk voorbeeld van het vermogensrecht is het merkenrecht. Een bedrijf heeft
meestal het recht op de naam zijn producten of diensten. Denk maar aan spotify. Als
ik een streamingsdienst voor muziek wil beginnen, mag ik die bijvoorbeeld niet
Spotifa noemen. Doe ik dat toch, dan kan de rechthebbende op het merk een proces
beginnen en een verbod of een schadevergoeding eisen.
Een ander voorbeeld voor het vermogensrecht is het auteursrecht. Dat is het recht
van de schrijver van een boek op het product van zijn geest.
3.4 roerende en onroerende zaken
Zaken kunnen weer verder worden ingedeeld:
● Onroerende zaken (bijvoorbeeld een huis)
● Roerende zaken (bijvoorbeeld een pen)
Onroerende zaken
Het woord roerend betekent oorspronkelijke eigenlijk beweegbaar. Dus zou
onroerend kunnen worden vertaald als niet beweegbaar.
Mijn tuin is dus een onroerende zaak, mijn huis ook.
Maar wat als ik de beukenboom uitgraaf om deze bij mijn neef Ahmed in de tuin te
gaan planten? Zodra ik hem uitgegraven heb, is de boom roerend geworden. En op
het moment dat ik hem geplant heb in de tuin van Ahmed, is de boom weer
onroerend. Het gaat dus om de vraag: is deze zaak duurzaam met de grond
verbonden?
Roerende zaken
Roerende zaken zijn dus zaken die niet duurzaam met de grond verbonden zijn.
1
,3.5 hoofdzaken en bestanddelen
Zaken kunnen op zichzelf staan of ze kunnen een onderdeel van een andere zaak
zijn. Zaken kunnen dus ook worden ingedeeld in hoofdzaken en bestanddelen.
Hoofdzaken
Hoofdzaken zijn zaken die zelfstandig bestaan. Je hoeft er geen andere zaak bij te
hebben om nut te hebben van de zaak. Bijvoorbeeld:
● Een huis
● Een fiets
● Een boek
Bestanddelen
Bestanddelen zijn zaken die logischerwijs bij een hoofdzaak horen, of het zijn zaken
die zozeer met een hoofdzaak verbonden zijn dat deze daarvan alleen met schade
los te maken zijn.
Eigendom van een bestanddeel
Een bestanddeel van een zaak is automatisch eigendom van de eigenaar van die
zaak. Als dus een voorwerp van A bestanddeel wordt van de zaak van B, dan wordt
B automatisch ook eigenaar van dat bestanddeel. De vakterm daarvoor is natrekking.
3.6 registergoederen en niet-registergoederen
Goederen kunnen ook op een andere manier ingedeeld worden, namelijk in
registergoederen en niet-registergoederen. Het gaat dan om de vraag op welke wijze
men de goederen kan overdragen.
Registergoederen
Iets is alleen een registergoed als de overdracht verplicht via een openbaar register
moet plaatsvinden. Zie art. 3:10 BW. Onder begrip registergoederen vallen dus onder
andere: de grond, huizen, fabrieken, grote schepen en vliegtuigen.
Registergoederen zijn:
● Alle onroerende zaken
● Grote schepen
● Grote vliegtuigen
● Alle absolute rechten op registergoederen.
Niet-registergoederen
Alle goederen die geen registergoed zijn volgens de wet, zijn dus niet-
registergoederen.
Bijvoorbeeld: een computer, een fiets, een auto, een vaas bloemen.
2
,Het kadaster is de instelling die de openbare registers bijhoudt.
Vermogensrecht hoofdstuk 4
Relatieve rechten
Relatieve rechten zijn rechten die de juridische relatie tussen personen beschrijven
met betrekking tot vermogen. Het gaat dus over welke rechten de ene persoon ten
opzichte van de andere persoon heeft. Denk aan het recht op betaling of levering. Of
aan het recht op schadevergoeding als iemand je schade heeft toegebracht.
Absolute rechten
Absolute rechten zijn rechten die iemand heeft over een goed en die hij tegenover
iedereen geldend kan maken.
Eigendom is een absoluut recht. Het is eigenlijk het meest bekende en meest
voorkomende absolute recht. Dit eigendomsrecht kan de eigenaar handhaven ten
opzichte van iedereen die dat recht zou willen aantasten. De absolute rechten zijn:
● Eigendom
● Erfdienstbaarheid
● Erfpacht
● Recht van opstal
● Vruchtgebruik
● Appartementsrecht
● Pandrecht
● Hypotheekrecht
Beperkte rechten
Beperkte rechten zijn afgeleid van het eigendomsrecht. Ze zijn niet zo volledig als het
eigendomsrecht. Je zou kunnen zeggen dat een stukje uit het eigendomsrecht wordt
weggenomen, waarna dat stukje wordt overgedragen aan een ander.
4.7 genotsrechten en zekerheidsrechten
Genotsrechten
Veel absolute rechten geven de mensen het gebruik van goederen. In het recht
noemen we het gebruik meestal ‘het genot’. Zo’n recht is dus een genotsrecht. Je
kunt met jouw telefoon of computer doen wat je wilt, je kunt dat alles gebruiken en
dus heb je het genot van de zaak.
Vermogensrecht hoofdstuk 5
3
, 5.3 verkrijging van goederen
Verkrijging is de wijze waarop je eigenaar of rechthebbende bent geworden.
Er zijn twee manieren van verkrijging:
● Je verkrijgt alleen de rechten van de ander (verkrijging onder bijzondere titel)
● Je verkrijgt de rechten en plichten van de ander (verkrijging onder algemene
titel)
5.4 verkrijging onder bijzondere titel
De bekendste is verkrijgen van bijzondere titel, je krijgt hierbij alleen de rechten en
geen plichten. Op deze tien manieren kun je iets verkrijgen onder bijzondere titel:
● Overdracht
● Verjaring
● Onteigening
● Natrekking
● Inbezitneming
● Vinder schap
● Schatvinding
● Zaakvorming
● Vermenging
● Vruchttrekking
Overdracht
Zie Art. 3:84 BW. Afhankelijk van het goed dat wordt overgedragen, zijn daar
verschillende vereisten voor.
Voorbeeld: Peter en Mirjam ruilen hun sjaals en geven die aan elkaar
Verjaring
Als iemand gedurende een aantal jaren onafgebroken bezitter is van een zaak terwijl
hij daarvan geen eigenaar was, wordt hij door verjaring eigenaar. Bij roerende zake
geldt een termijn van 3 jaar. Bij de overige zaken geldt een termijn van 10 jaar. Dit
geldt overigens alleen als de bezitter te goeder trouw was. Dat betekent dat hij zelf
dacht dat hij eigenaar was. (Art. 3:99 BW).
Een bezitter ter kwader trouw kan ook eigenaar worden, maar dan geldt een termijn
van twintig jaar. (Art. 105 lid 1 BW). En (Art. 3:306 BW) voor het termijn.
Voorbeeld: Stefan pakt per ongeluk de verkeerde jas van de kapstok in het theater.
Hij is dan geen eigenaar, maar hij denkt van wel. Na verloop van drie jaar wordt hij
door verkrijgende verjaring eigenaar.
4
3.3 goederen
Het vermogen van iemand bestaat uit bezittingen en schulden. In de boekhouding
noemt men dat: activa en passiva. De positieve delen van het vermogen worden
door de wet goederen genoemd. We denken dan op de eerste plaats aan dingen
zoals een fiets. Dat zijn tastbare dingen die je kunt aanraken. Maar er is meer dat
onder het begrip goederen valt. Ook alle vermogensrechten die je hebt vallen
daaronder (art. 3:1 BW)
De goederen zelf worden dus weer ingedeeld in zaken en vermogensrechten. Zaken
zijn goederen die je kunt vastpakken. Vermogensrechten zijn daarentegen goederen
die wel iets waard kunnen zijn, maar die je niet kunt vastpakken.
Zaken
Zaken zijn dingen die je kunt vastpakken. In het recht noemen we ze dan: stoffelijk.
Zaken zijn ook voor menselijke beheersing vatbaar. Dat geeft aan dat mensen er
macht over kunnen uitoefenen. Dus je kunt er eigenaar van zijn. (Art. 3:2 BW)
Vermogensrechten
Een duidelijk voorbeeld van het vermogensrecht is het merkenrecht. Een bedrijf heeft
meestal het recht op de naam zijn producten of diensten. Denk maar aan spotify. Als
ik een streamingsdienst voor muziek wil beginnen, mag ik die bijvoorbeeld niet
Spotifa noemen. Doe ik dat toch, dan kan de rechthebbende op het merk een proces
beginnen en een verbod of een schadevergoeding eisen.
Een ander voorbeeld voor het vermogensrecht is het auteursrecht. Dat is het recht
van de schrijver van een boek op het product van zijn geest.
3.4 roerende en onroerende zaken
Zaken kunnen weer verder worden ingedeeld:
● Onroerende zaken (bijvoorbeeld een huis)
● Roerende zaken (bijvoorbeeld een pen)
Onroerende zaken
Het woord roerend betekent oorspronkelijke eigenlijk beweegbaar. Dus zou
onroerend kunnen worden vertaald als niet beweegbaar.
Mijn tuin is dus een onroerende zaak, mijn huis ook.
Maar wat als ik de beukenboom uitgraaf om deze bij mijn neef Ahmed in de tuin te
gaan planten? Zodra ik hem uitgegraven heb, is de boom roerend geworden. En op
het moment dat ik hem geplant heb in de tuin van Ahmed, is de boom weer
onroerend. Het gaat dus om de vraag: is deze zaak duurzaam met de grond
verbonden?
Roerende zaken
Roerende zaken zijn dus zaken die niet duurzaam met de grond verbonden zijn.
1
,3.5 hoofdzaken en bestanddelen
Zaken kunnen op zichzelf staan of ze kunnen een onderdeel van een andere zaak
zijn. Zaken kunnen dus ook worden ingedeeld in hoofdzaken en bestanddelen.
Hoofdzaken
Hoofdzaken zijn zaken die zelfstandig bestaan. Je hoeft er geen andere zaak bij te
hebben om nut te hebben van de zaak. Bijvoorbeeld:
● Een huis
● Een fiets
● Een boek
Bestanddelen
Bestanddelen zijn zaken die logischerwijs bij een hoofdzaak horen, of het zijn zaken
die zozeer met een hoofdzaak verbonden zijn dat deze daarvan alleen met schade
los te maken zijn.
Eigendom van een bestanddeel
Een bestanddeel van een zaak is automatisch eigendom van de eigenaar van die
zaak. Als dus een voorwerp van A bestanddeel wordt van de zaak van B, dan wordt
B automatisch ook eigenaar van dat bestanddeel. De vakterm daarvoor is natrekking.
3.6 registergoederen en niet-registergoederen
Goederen kunnen ook op een andere manier ingedeeld worden, namelijk in
registergoederen en niet-registergoederen. Het gaat dan om de vraag op welke wijze
men de goederen kan overdragen.
Registergoederen
Iets is alleen een registergoed als de overdracht verplicht via een openbaar register
moet plaatsvinden. Zie art. 3:10 BW. Onder begrip registergoederen vallen dus onder
andere: de grond, huizen, fabrieken, grote schepen en vliegtuigen.
Registergoederen zijn:
● Alle onroerende zaken
● Grote schepen
● Grote vliegtuigen
● Alle absolute rechten op registergoederen.
Niet-registergoederen
Alle goederen die geen registergoed zijn volgens de wet, zijn dus niet-
registergoederen.
Bijvoorbeeld: een computer, een fiets, een auto, een vaas bloemen.
2
,Het kadaster is de instelling die de openbare registers bijhoudt.
Vermogensrecht hoofdstuk 4
Relatieve rechten
Relatieve rechten zijn rechten die de juridische relatie tussen personen beschrijven
met betrekking tot vermogen. Het gaat dus over welke rechten de ene persoon ten
opzichte van de andere persoon heeft. Denk aan het recht op betaling of levering. Of
aan het recht op schadevergoeding als iemand je schade heeft toegebracht.
Absolute rechten
Absolute rechten zijn rechten die iemand heeft over een goed en die hij tegenover
iedereen geldend kan maken.
Eigendom is een absoluut recht. Het is eigenlijk het meest bekende en meest
voorkomende absolute recht. Dit eigendomsrecht kan de eigenaar handhaven ten
opzichte van iedereen die dat recht zou willen aantasten. De absolute rechten zijn:
● Eigendom
● Erfdienstbaarheid
● Erfpacht
● Recht van opstal
● Vruchtgebruik
● Appartementsrecht
● Pandrecht
● Hypotheekrecht
Beperkte rechten
Beperkte rechten zijn afgeleid van het eigendomsrecht. Ze zijn niet zo volledig als het
eigendomsrecht. Je zou kunnen zeggen dat een stukje uit het eigendomsrecht wordt
weggenomen, waarna dat stukje wordt overgedragen aan een ander.
4.7 genotsrechten en zekerheidsrechten
Genotsrechten
Veel absolute rechten geven de mensen het gebruik van goederen. In het recht
noemen we het gebruik meestal ‘het genot’. Zo’n recht is dus een genotsrecht. Je
kunt met jouw telefoon of computer doen wat je wilt, je kunt dat alles gebruiken en
dus heb je het genot van de zaak.
Vermogensrecht hoofdstuk 5
3
, 5.3 verkrijging van goederen
Verkrijging is de wijze waarop je eigenaar of rechthebbende bent geworden.
Er zijn twee manieren van verkrijging:
● Je verkrijgt alleen de rechten van de ander (verkrijging onder bijzondere titel)
● Je verkrijgt de rechten en plichten van de ander (verkrijging onder algemene
titel)
5.4 verkrijging onder bijzondere titel
De bekendste is verkrijgen van bijzondere titel, je krijgt hierbij alleen de rechten en
geen plichten. Op deze tien manieren kun je iets verkrijgen onder bijzondere titel:
● Overdracht
● Verjaring
● Onteigening
● Natrekking
● Inbezitneming
● Vinder schap
● Schatvinding
● Zaakvorming
● Vermenging
● Vruchttrekking
Overdracht
Zie Art. 3:84 BW. Afhankelijk van het goed dat wordt overgedragen, zijn daar
verschillende vereisten voor.
Voorbeeld: Peter en Mirjam ruilen hun sjaals en geven die aan elkaar
Verjaring
Als iemand gedurende een aantal jaren onafgebroken bezitter is van een zaak terwijl
hij daarvan geen eigenaar was, wordt hij door verjaring eigenaar. Bij roerende zake
geldt een termijn van 3 jaar. Bij de overige zaken geldt een termijn van 10 jaar. Dit
geldt overigens alleen als de bezitter te goeder trouw was. Dat betekent dat hij zelf
dacht dat hij eigenaar was. (Art. 3:99 BW).
Een bezitter ter kwader trouw kan ook eigenaar worden, maar dan geldt een termijn
van twintig jaar. (Art. 105 lid 1 BW). En (Art. 3:306 BW) voor het termijn.
Voorbeeld: Stefan pakt per ongeluk de verkeerde jas van de kapstok in het theater.
Hij is dan geen eigenaar, maar hij denkt van wel. Na verloop van drie jaar wordt hij
door verkrijgende verjaring eigenaar.
4
