Inleiding tot fiscaliteit:
Table of Contents
DEEL 1: ALGEMENE INLEIDING .........................................................................................................................1
1. HET BEGRIP BELASTING ......................................................................................................................................... 1
1.1 Ontleding begrip “belasting”................................................................................................................... 1
1.2 Andere verplichte bijdragen en heffingen (die geen belasting zijn) ........................................................ 2
1.3 Andere belangrijke begrippen ................................................................................................................. 2
2. FUNCTIES VAN DE BELASTING ................................................................................................................................. 3
3. GRONDREGELS BELASTINGHEFFING ......................................................................................................................... 4
3.1 Grondregels: Grondwet ........................................................................................................................... 5
3.2 Grondregels: publiek recht ...................................................................................................................... 6
3.3 Grondregels: internationaal recht ........................................................................................................... 9
4. DE VERDELING VAN FISCALE BEVOEGDHEDEN ............................................................................................................ 9
DEEL 2: PERSONENBELASTING .......................................................................................................................12
1. INLEIDING ........................................................................................................................................................ 12
2. DE PERSONENBELASTING: OVERZICHT .................................................................................................................... 13
OVERZICHT PERSONENBELASTING ............................................................................................................................ 14
3. ONROERENDE INKOMSTEN (ART.7-14 WIB) (1STE GROEP) ....................................................................................... 16
3.1 Onroerende inkomsten: belastbaar....................................................................................................... 16
3.2 Gemengd gebruik .................................................................................................................................. 17
3.3 Gemeubeld verhuur ............................................................................................................................... 17
3.4 Buitenlands OG...................................................................................................................................... 18
3.5 Bepaling netto-inkomen (art. 13) .......................................................................................................... 18
3.6 Verhuring gebouw door bedrijfsleider: art. 32, tweede lid, 3° WIB...................................................... 19
3.7 Vrijstellingen.......................................................................................................................................... 19
3.8 Onroerende voorheffing ........................................................................................................................ 20
4. ROERENDE INKOMSTEN (ART. 17-22) (2DE GROEP) .................................................................................................. 21
Wijze van heffing: roerende voorheffing ..................................................................................................... 22
4.1 Dividenden: (1ste categorie RI) ............................................................................................................... 22
4.2 Intresten (2de categorie RI) .................................................................................................................... 25
4.3 Verhuur van roerende goederen (art. 17 § 1, 3°) (3de categorie) .......................................................... 27
5. BEROEPSINKOMEN ............................................................................................................................................ 28
5.1 Algemene principes ............................................................................................................................... 28
5.2 Tijdstip belastbaarheid .......................................................................................................................... 28
5.3 Gemeenschappelijke kenmerken BI ....................................................................................................... 28
5.4 De beroepsinkomens ............................................................................................................................. 29
5.5 Toekenning meewerkende partner ....................................................................................................... 30
5.6 Meerwaarden (art. 41-47) .................................................................................................................... 31
5.7 Stopzettingsmeerwaarden (art. 28 en 46) ............................................................................................ 32
5.8 Bezoldigingen WN’s (Art.30-31) ............................................................................................................ 35
5.9 Bezoldiding bedrijfsleiders ..................................................................................................................... 36
5.9 Vrijgestelde bezoldigingen .................................................................................................................... 38
5.10 Bepaling netto-BI................................................................................................................................. 39
5.11 Bepaling netto-BI – Autokosten .......................................................................................................... 42
6. DIVERSE INKOMSTEN ......................................................................................................................................... 43
6.1 Occasionele winsten of baten (art. 90, 1°) ............................................................................................ 43
6.2 Meerwaarden op aandelen (art. 90, 9°) ............................................................................................... 44
6.3 Meerwaarden op OG (art. 90, 8° en 10°) .............................................................................................. 44
7. DE BEREKENING VAN DE PB................................................................................................................................. 46
7.1 Stap 1: Berekenen belastbare basis ...................................................................................................... 46
7.2 Stap 2: Berekening belasting op GBI ..................................................................................................... 47
7.3 Stap 3: Belastingvrije som ..................................................................................................................... 47
, 7.4 Stap 4: Belastingverminderingen .......................................................................................................... 48
7.5 Stap 5: Berekening belasting op ABI ..................................................................................................... 48
7.6 Stap 6: Vermeerdering wegens onvoldoende VAB ................................................................................ 49
7.7 Stap 7: verrekeningen op de totale belasting ........................................................................................ 50
7.8 Stap 8: aanvullende gemeentebelasting ............................................................................................... 50
DEEL 3: VENNOOTSCHAPSBELASTING ............................................................................................................51
1. TOEPASSINGSGEBIED.......................................................................................................................................... 51
1.1 VZW’s .................................................................................................................................................... 52
2. GRONDSLAG .................................................................................................................................................... 53
2.1 Algemene beginselen ............................................................................................................................ 53
3. BEWERKINGEN.................................................................................................................................................. 55
3.1 1e bewerking: uitgangspunt .................................................................................................................. 55
3.2 4e bewerking: DBI-aftrek ....................................................................................................................... 60
3.3 8e bewerking: groepsbijdrage ............................................................................................................... 64
3.4 12e bewerking: overgedragen verlies .................................................................................................... 65
3.5 Beperkte en onbeperkte bewerkingen .................................................................................................. 66
3.6 Risico op misbruik van aftrekken ........................................................................................................... 67
4. AANSLAGSTELSELS ............................................................................................................................................. 68
4.1 Gewoon aanslagstelsel .......................................................................................................................... 68
4.2 Bijzondere aanslagstelsels..................................................................................................................... 69
DEEL 4: BTW ..................................................................................................................................................70
1. INLEIDING ........................................................................................................................................................ 70
1.1 Belang van de BTW ............................................................................................................................... 70
1.2 Verschil BTW met klassieke omzetbelasting ......................................................................................... 70
1.3 Basismechanisme .................................................................................................................................. 71
1.4 Toepassing BTW: vijfstappenbenadering .............................................................................................. 72
1.5 Overzicht BTW ....................................................................................................................................... 72
2. BELASTINGSPLICHTIGE ........................................................................................................................................ 73
2.1 Gewone belastingplichtige .................................................................................................................... 73
2.2 Vrijgestelde belastingplichtige .............................................................................................................. 74
2.3 Niet-belastingplichtige rechtspersonen ................................................................................................. 75
2.4 Occasionele belastingplichtigen ............................................................................................................ 75
2.5 BTW-eenheid → Vorm van consolidatie ............................................................................................... 77
3. LEVERINGEN ..................................................................................................................................................... 77
3.1 Levering van goederen (art. 9-10 WBTW) ............................................................................................ 77
3.2 Met levering gelijkgestelde handelingen .............................................................................................. 78
3.3 Uitgesloten leveringen .......................................................................................................................... 79
3.4 Plaats van levering ................................................................................................................................ 79
3.5 Tijdstip van levering (art. 16 WBTW) .................................................................................................... 80
4. DIENSTVERRICHTING (ART. 18-22 WBTW) .......................................................................................................... 80
4.1 Met diensten gelijkgestelde verrichtingen ............................................................................................ 81
4.2 Uitgesloten diensten ............................................................................................................................. 81
4.3 Plaats van diensten ............................................................................................................................... 81
4.4 Verlegging van heffing .......................................................................................................................... 82
4.5 Tijdstip van diensten.............................................................................................................................. 82
5. INVOER (ART. 23 – 25 WBTW) ......................................................................................................................... 83
5.1 Plaats en tijdstip van invoer .................................................................................................................. 83
6. INTRACOMMUNAUTAIRE VERWERVING (ART. 3BIS & 25BIS E.V.) ............................................................................... 84
6.1 Normale scenario: verkoper en koper zijn gewone BTW-plichtigen ...................................................... 84
6.2 Verkoper is gewone BTW-plichtige, koper is particulier ........................................................................ 84
6.3 Art. 25ter §1, lid 2, 2°: verkoper is gewone BTW-plichtige, koper is..................................................... 85
6.4 Wanneer is een ICV belastbaar in België? ............................................................................................. 85
7. OUTPUTHANDELINGEN MET VRIJSTELLING VAN BTW ................................................................................................. 86
7.1 Type 1: vrijstelling met behoud van aftrek van voorbelasting .............................................................. 86
7.2 Type 2: Vrijstelling zonder aftrek van voorbelasting (art. 44 WBTW) .................................................. 87
,8. TARIEF VAN DE BELASTING................................................................................................................................... 87
8.1 In België: drie tarieven (art. 1 K.B. nr. 20)............................................................................................. 87
9. MAATSTAF VAN HEFFING .................................................................................................................................... 88
10. AFTREKREGELING (ART. 45-49) ......................................................................................................................... 88
10.1 Beperkingen op het recht van aftrek ................................................................................................... 88
11. HERZIENING VAN AFTREK .................................................................................................................................. 89
12. BTW EN ELEKTRONISCHE HANDEL ...................................................................................................................... 90
, Deel 1: Algemene inleiding
1. Het begrip belasting
Begrip: vijf bestanddelen
1. Een door de overheid
2. Eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage die
3. Volgens regels van recht
4. Opgelegd wordt aan personen/feiten die een band hebben met het territorium
5. En bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren.
1.1 Ontleding begrip “belasting”
Een bijdrage opgelegd door en betaald aan de overheid
• FOD Financiën schept eigen uitvoerbare titel = het kohier + aanslagbiljet = bevel tot
betalen (inkomstenbelasting)
• Niet opgelegd door/betaald aan particulieren
• Federale staat, gewest, gemeenschap, provincies, gemeenten (niet per se federaal)
• Grondwet en bijzondere Financieringswetten en Gemeente- en Provinciewetten
bepalen welke overheid kan heffen
Uitvoerbare titel kan je normaal pas verkrijgen via de rechtbank. Fiscus moet dit dus niet
doen!
Verplichte bijdrage
• Geen keuzemogelijkheid indien men zich in geviseerde situatie bevindt
• Sancties en dwangmaatregelen mogelijk
• Zie ook verder; belastingontwijking en -ontduiking
Geheven volgens wettelijke bepalingen goedgekeurd door bevoegde “Parlement”
• Democratische controle (legaliteitsbeginsel) (art. 170 GW)
• Jaarlijkse toestemming tot heffen van belastingen (Financiewet) en doen van
uitgaven (Rijksmiddelenbegroting) (art. 171 GW)
• Fiscale “wetgeving”
o Diverse nationale rechtsbronnen: wet, uitvoeringsbesluiten, administratieve
rondzendbrieven
o Meer en meer impact internationale en supranationale normen:
dubbelbelastingverdragen, EU-Verdragen, Europese Richtlijnen (vooral in
BTW maar ook steeds meer in directe belastingen)
Opgelegd op grond van band met grondgebied: territorialiteitsprincipe
• Voorbeelden:
o Inwonerschap (inkomstenbelasting)
→ Dan ook inkomsten met buitenlandse bron!
o Inkomsten met Belgische bron (belasting niet-inwoners).
→ Dus buitelander geïnvesteerd in bvb Belgische vennootschap
o Plaats belastbare handelingen in België (btw)
o enz.
1
Table of Contents
DEEL 1: ALGEMENE INLEIDING .........................................................................................................................1
1. HET BEGRIP BELASTING ......................................................................................................................................... 1
1.1 Ontleding begrip “belasting”................................................................................................................... 1
1.2 Andere verplichte bijdragen en heffingen (die geen belasting zijn) ........................................................ 2
1.3 Andere belangrijke begrippen ................................................................................................................. 2
2. FUNCTIES VAN DE BELASTING ................................................................................................................................. 3
3. GRONDREGELS BELASTINGHEFFING ......................................................................................................................... 4
3.1 Grondregels: Grondwet ........................................................................................................................... 5
3.2 Grondregels: publiek recht ...................................................................................................................... 6
3.3 Grondregels: internationaal recht ........................................................................................................... 9
4. DE VERDELING VAN FISCALE BEVOEGDHEDEN ............................................................................................................ 9
DEEL 2: PERSONENBELASTING .......................................................................................................................12
1. INLEIDING ........................................................................................................................................................ 12
2. DE PERSONENBELASTING: OVERZICHT .................................................................................................................... 13
OVERZICHT PERSONENBELASTING ............................................................................................................................ 14
3. ONROERENDE INKOMSTEN (ART.7-14 WIB) (1STE GROEP) ....................................................................................... 16
3.1 Onroerende inkomsten: belastbaar....................................................................................................... 16
3.2 Gemengd gebruik .................................................................................................................................. 17
3.3 Gemeubeld verhuur ............................................................................................................................... 17
3.4 Buitenlands OG...................................................................................................................................... 18
3.5 Bepaling netto-inkomen (art. 13) .......................................................................................................... 18
3.6 Verhuring gebouw door bedrijfsleider: art. 32, tweede lid, 3° WIB...................................................... 19
3.7 Vrijstellingen.......................................................................................................................................... 19
3.8 Onroerende voorheffing ........................................................................................................................ 20
4. ROERENDE INKOMSTEN (ART. 17-22) (2DE GROEP) .................................................................................................. 21
Wijze van heffing: roerende voorheffing ..................................................................................................... 22
4.1 Dividenden: (1ste categorie RI) ............................................................................................................... 22
4.2 Intresten (2de categorie RI) .................................................................................................................... 25
4.3 Verhuur van roerende goederen (art. 17 § 1, 3°) (3de categorie) .......................................................... 27
5. BEROEPSINKOMEN ............................................................................................................................................ 28
5.1 Algemene principes ............................................................................................................................... 28
5.2 Tijdstip belastbaarheid .......................................................................................................................... 28
5.3 Gemeenschappelijke kenmerken BI ....................................................................................................... 28
5.4 De beroepsinkomens ............................................................................................................................. 29
5.5 Toekenning meewerkende partner ....................................................................................................... 30
5.6 Meerwaarden (art. 41-47) .................................................................................................................... 31
5.7 Stopzettingsmeerwaarden (art. 28 en 46) ............................................................................................ 32
5.8 Bezoldigingen WN’s (Art.30-31) ............................................................................................................ 35
5.9 Bezoldiding bedrijfsleiders ..................................................................................................................... 36
5.9 Vrijgestelde bezoldigingen .................................................................................................................... 38
5.10 Bepaling netto-BI................................................................................................................................. 39
5.11 Bepaling netto-BI – Autokosten .......................................................................................................... 42
6. DIVERSE INKOMSTEN ......................................................................................................................................... 43
6.1 Occasionele winsten of baten (art. 90, 1°) ............................................................................................ 43
6.2 Meerwaarden op aandelen (art. 90, 9°) ............................................................................................... 44
6.3 Meerwaarden op OG (art. 90, 8° en 10°) .............................................................................................. 44
7. DE BEREKENING VAN DE PB................................................................................................................................. 46
7.1 Stap 1: Berekenen belastbare basis ...................................................................................................... 46
7.2 Stap 2: Berekening belasting op GBI ..................................................................................................... 47
7.3 Stap 3: Belastingvrije som ..................................................................................................................... 47
, 7.4 Stap 4: Belastingverminderingen .......................................................................................................... 48
7.5 Stap 5: Berekening belasting op ABI ..................................................................................................... 48
7.6 Stap 6: Vermeerdering wegens onvoldoende VAB ................................................................................ 49
7.7 Stap 7: verrekeningen op de totale belasting ........................................................................................ 50
7.8 Stap 8: aanvullende gemeentebelasting ............................................................................................... 50
DEEL 3: VENNOOTSCHAPSBELASTING ............................................................................................................51
1. TOEPASSINGSGEBIED.......................................................................................................................................... 51
1.1 VZW’s .................................................................................................................................................... 52
2. GRONDSLAG .................................................................................................................................................... 53
2.1 Algemene beginselen ............................................................................................................................ 53
3. BEWERKINGEN.................................................................................................................................................. 55
3.1 1e bewerking: uitgangspunt .................................................................................................................. 55
3.2 4e bewerking: DBI-aftrek ....................................................................................................................... 60
3.3 8e bewerking: groepsbijdrage ............................................................................................................... 64
3.4 12e bewerking: overgedragen verlies .................................................................................................... 65
3.5 Beperkte en onbeperkte bewerkingen .................................................................................................. 66
3.6 Risico op misbruik van aftrekken ........................................................................................................... 67
4. AANSLAGSTELSELS ............................................................................................................................................. 68
4.1 Gewoon aanslagstelsel .......................................................................................................................... 68
4.2 Bijzondere aanslagstelsels..................................................................................................................... 69
DEEL 4: BTW ..................................................................................................................................................70
1. INLEIDING ........................................................................................................................................................ 70
1.1 Belang van de BTW ............................................................................................................................... 70
1.2 Verschil BTW met klassieke omzetbelasting ......................................................................................... 70
1.3 Basismechanisme .................................................................................................................................. 71
1.4 Toepassing BTW: vijfstappenbenadering .............................................................................................. 72
1.5 Overzicht BTW ....................................................................................................................................... 72
2. BELASTINGSPLICHTIGE ........................................................................................................................................ 73
2.1 Gewone belastingplichtige .................................................................................................................... 73
2.2 Vrijgestelde belastingplichtige .............................................................................................................. 74
2.3 Niet-belastingplichtige rechtspersonen ................................................................................................. 75
2.4 Occasionele belastingplichtigen ............................................................................................................ 75
2.5 BTW-eenheid → Vorm van consolidatie ............................................................................................... 77
3. LEVERINGEN ..................................................................................................................................................... 77
3.1 Levering van goederen (art. 9-10 WBTW) ............................................................................................ 77
3.2 Met levering gelijkgestelde handelingen .............................................................................................. 78
3.3 Uitgesloten leveringen .......................................................................................................................... 79
3.4 Plaats van levering ................................................................................................................................ 79
3.5 Tijdstip van levering (art. 16 WBTW) .................................................................................................... 80
4. DIENSTVERRICHTING (ART. 18-22 WBTW) .......................................................................................................... 80
4.1 Met diensten gelijkgestelde verrichtingen ............................................................................................ 81
4.2 Uitgesloten diensten ............................................................................................................................. 81
4.3 Plaats van diensten ............................................................................................................................... 81
4.4 Verlegging van heffing .......................................................................................................................... 82
4.5 Tijdstip van diensten.............................................................................................................................. 82
5. INVOER (ART. 23 – 25 WBTW) ......................................................................................................................... 83
5.1 Plaats en tijdstip van invoer .................................................................................................................. 83
6. INTRACOMMUNAUTAIRE VERWERVING (ART. 3BIS & 25BIS E.V.) ............................................................................... 84
6.1 Normale scenario: verkoper en koper zijn gewone BTW-plichtigen ...................................................... 84
6.2 Verkoper is gewone BTW-plichtige, koper is particulier ........................................................................ 84
6.3 Art. 25ter §1, lid 2, 2°: verkoper is gewone BTW-plichtige, koper is..................................................... 85
6.4 Wanneer is een ICV belastbaar in België? ............................................................................................. 85
7. OUTPUTHANDELINGEN MET VRIJSTELLING VAN BTW ................................................................................................. 86
7.1 Type 1: vrijstelling met behoud van aftrek van voorbelasting .............................................................. 86
7.2 Type 2: Vrijstelling zonder aftrek van voorbelasting (art. 44 WBTW) .................................................. 87
,8. TARIEF VAN DE BELASTING................................................................................................................................... 87
8.1 In België: drie tarieven (art. 1 K.B. nr. 20)............................................................................................. 87
9. MAATSTAF VAN HEFFING .................................................................................................................................... 88
10. AFTREKREGELING (ART. 45-49) ......................................................................................................................... 88
10.1 Beperkingen op het recht van aftrek ................................................................................................... 88
11. HERZIENING VAN AFTREK .................................................................................................................................. 89
12. BTW EN ELEKTRONISCHE HANDEL ...................................................................................................................... 90
, Deel 1: Algemene inleiding
1. Het begrip belasting
Begrip: vijf bestanddelen
1. Een door de overheid
2. Eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage die
3. Volgens regels van recht
4. Opgelegd wordt aan personen/feiten die een band hebben met het territorium
5. En bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren.
1.1 Ontleding begrip “belasting”
Een bijdrage opgelegd door en betaald aan de overheid
• FOD Financiën schept eigen uitvoerbare titel = het kohier + aanslagbiljet = bevel tot
betalen (inkomstenbelasting)
• Niet opgelegd door/betaald aan particulieren
• Federale staat, gewest, gemeenschap, provincies, gemeenten (niet per se federaal)
• Grondwet en bijzondere Financieringswetten en Gemeente- en Provinciewetten
bepalen welke overheid kan heffen
Uitvoerbare titel kan je normaal pas verkrijgen via de rechtbank. Fiscus moet dit dus niet
doen!
Verplichte bijdrage
• Geen keuzemogelijkheid indien men zich in geviseerde situatie bevindt
• Sancties en dwangmaatregelen mogelijk
• Zie ook verder; belastingontwijking en -ontduiking
Geheven volgens wettelijke bepalingen goedgekeurd door bevoegde “Parlement”
• Democratische controle (legaliteitsbeginsel) (art. 170 GW)
• Jaarlijkse toestemming tot heffen van belastingen (Financiewet) en doen van
uitgaven (Rijksmiddelenbegroting) (art. 171 GW)
• Fiscale “wetgeving”
o Diverse nationale rechtsbronnen: wet, uitvoeringsbesluiten, administratieve
rondzendbrieven
o Meer en meer impact internationale en supranationale normen:
dubbelbelastingverdragen, EU-Verdragen, Europese Richtlijnen (vooral in
BTW maar ook steeds meer in directe belastingen)
Opgelegd op grond van band met grondgebied: territorialiteitsprincipe
• Voorbeelden:
o Inwonerschap (inkomstenbelasting)
→ Dan ook inkomsten met buitenlandse bron!
o Inkomsten met Belgische bron (belasting niet-inwoners).
→ Dus buitelander geïnvesteerd in bvb Belgische vennootschap
o Plaats belastbare handelingen in België (btw)
o enz.
1
