Notities economie van de Europese
integratie
Les 4 (7-8/3/2018)
Effecten van de vorming van een eenheidsmarkt
Verwijdering van belemmeringen op factorverkeer
Welvaartseffecten vrij verkeer arbeid/DBI
Wat is het effect van het openstellen van de grenzen voor arbeid en kapitaal.
Examen: Arbeid en kapitaal hebben dezelfde redenering, met een paar kleine
aanpassingen.
Toen de grens tussen Oost- en West-Duitsland openging vloeide de arbeid van het Oosten
naar het Westen, want daar waren de lonen het hoogste. Het kapitaal ging van het Westen
naar het Oosten omdat daar de kapitaalopbrengsten groter waren. Dit bleef duren tot de
vergoeding van kapitaal in beide delen hetzelfde was.
Prijs- en hoeveelheidseffecten
Er is een voordeel voor het land waar de arbeid naartoe gaat en waar hij vertrekt. De
migrerende arbeid wordt productiever tewerkgesteld in het land waar het naartoe gaat dan
waar het vandaan komt.
1
, De marginale productiviteit lag oorspronkelijk lager in het land van herkomst. Als een deel
van het loon terugvloeit naar het land van herkomst, hebben beide landen voordeel.
Effecten op inkomensverdeling
Bij het openstellen van de arbeidsmarkt gaan de overkoepelende bedrijvenorganisaties
voorstander zijn van het vrije verkeer omdat zij zo meer gepaste werknemers kunnen
aantrekken. De vakbonden zijn hier minder voor te vinden want de goedkopere buitenlandse
arbeidskrachten zetten een druk op de lonen van de huidige arbeiders. Voorheen
verdienden ze OABL, door de neerwaartse druk verdienen ze nu maar OGML meer en
verliezen ze GABM loon, dit vloeit nu naar het kapitaal of de bedrijven.
Het land gaat er in zijn geheel wel op vooruit, maar is in het voordeel van kapitaal en in het
nadeel van arbeid. De wegtrekkende arbeid uit het buitenlandse land is positief voor de
arbeid door en negatief voor het kapitaal daar.
Indirecte effecten eenheidsmarkt
De bedrijven die voor nieuwe omstandigheden staan hebben tijd nodig om zich daaraan aan
te passen. Deze effecten zijn moeilijker te vatten, maar vermoedelijk wel groter dan de
directe effecten.
Tussen twee markten staat een barrière, als je deze weghaalt krijg je een grotere markt.
● 1e fase: verwatering marktaandeel want nu moet er tussen veel meer bedrijven
geconcurreerd worden. De concurrentie is dus harder en zwaarder geworden. Die
grotere concurrentie leidt tot een druk op de prijzen en de winst.
● 2e fase: bepaalde bedrijven zullen het beter doen dan andere. Door de lagere
prijs-kostenmarge komen bepaalde bedrijven in de problemen. Een aantal bedrijven
gaan failliet of fusioneren met andere bedrijven. We blijven dus over met minder,
maar grotere bedrijven. Dankzij schaalvoordelen zijn de kosten voor deze grote
bedrijven kleiner.
In België zijn er vier grote banken en een paar kleinere. Voor de eenheidsmarkt waren er
veel meer kleine banken. Toen de grenzen opengingen zijn veel van deze kleine banken er
tussenuit gegaan. Veel banken in België zijn ook niet meer in Belgische landen.
Voor de eenheidsmarkt had elk land ook een nationale luchtvaartmaatschappij. Nu zijn dat
er veel minder en zijn ze ook veel groter. Zo was er vroeger Sabena en nu hebben we
Brussels Airline, die een dochter is van Lufthansa. Zo zijn ook KLM en Air France
samengegaan om gebruik te maken van grotere schaalvoordelen.
2
integratie
Les 4 (7-8/3/2018)
Effecten van de vorming van een eenheidsmarkt
Verwijdering van belemmeringen op factorverkeer
Welvaartseffecten vrij verkeer arbeid/DBI
Wat is het effect van het openstellen van de grenzen voor arbeid en kapitaal.
Examen: Arbeid en kapitaal hebben dezelfde redenering, met een paar kleine
aanpassingen.
Toen de grens tussen Oost- en West-Duitsland openging vloeide de arbeid van het Oosten
naar het Westen, want daar waren de lonen het hoogste. Het kapitaal ging van het Westen
naar het Oosten omdat daar de kapitaalopbrengsten groter waren. Dit bleef duren tot de
vergoeding van kapitaal in beide delen hetzelfde was.
Prijs- en hoeveelheidseffecten
Er is een voordeel voor het land waar de arbeid naartoe gaat en waar hij vertrekt. De
migrerende arbeid wordt productiever tewerkgesteld in het land waar het naartoe gaat dan
waar het vandaan komt.
1
, De marginale productiviteit lag oorspronkelijk lager in het land van herkomst. Als een deel
van het loon terugvloeit naar het land van herkomst, hebben beide landen voordeel.
Effecten op inkomensverdeling
Bij het openstellen van de arbeidsmarkt gaan de overkoepelende bedrijvenorganisaties
voorstander zijn van het vrije verkeer omdat zij zo meer gepaste werknemers kunnen
aantrekken. De vakbonden zijn hier minder voor te vinden want de goedkopere buitenlandse
arbeidskrachten zetten een druk op de lonen van de huidige arbeiders. Voorheen
verdienden ze OABL, door de neerwaartse druk verdienen ze nu maar OGML meer en
verliezen ze GABM loon, dit vloeit nu naar het kapitaal of de bedrijven.
Het land gaat er in zijn geheel wel op vooruit, maar is in het voordeel van kapitaal en in het
nadeel van arbeid. De wegtrekkende arbeid uit het buitenlandse land is positief voor de
arbeid door en negatief voor het kapitaal daar.
Indirecte effecten eenheidsmarkt
De bedrijven die voor nieuwe omstandigheden staan hebben tijd nodig om zich daaraan aan
te passen. Deze effecten zijn moeilijker te vatten, maar vermoedelijk wel groter dan de
directe effecten.
Tussen twee markten staat een barrière, als je deze weghaalt krijg je een grotere markt.
● 1e fase: verwatering marktaandeel want nu moet er tussen veel meer bedrijven
geconcurreerd worden. De concurrentie is dus harder en zwaarder geworden. Die
grotere concurrentie leidt tot een druk op de prijzen en de winst.
● 2e fase: bepaalde bedrijven zullen het beter doen dan andere. Door de lagere
prijs-kostenmarge komen bepaalde bedrijven in de problemen. Een aantal bedrijven
gaan failliet of fusioneren met andere bedrijven. We blijven dus over met minder,
maar grotere bedrijven. Dankzij schaalvoordelen zijn de kosten voor deze grote
bedrijven kleiner.
In België zijn er vier grote banken en een paar kleinere. Voor de eenheidsmarkt waren er
veel meer kleine banken. Toen de grenzen opengingen zijn veel van deze kleine banken er
tussenuit gegaan. Veel banken in België zijn ook niet meer in Belgische landen.
Voor de eenheidsmarkt had elk land ook een nationale luchtvaartmaatschappij. Nu zijn dat
er veel minder en zijn ze ook veel groter. Zo was er vroeger Sabena en nu hebben we
Brussels Airline, die een dochter is van Lufthansa. Zo zijn ook KLM en Air France
samengegaan om gebruik te maken van grotere schaalvoordelen.
2
