Maatschappijwetenschappen samenvatting hoofdstuk 5

MAW hoofdstuk 5
Veranderingen in het welvaartsvraagstuk


In de prehistorie trokken jagers – verzamelaars rond.

 Ze moesten rond trekken, want anders hadden ze geen voedsel meer
 Sommige gebieden raakte uitgeput door de aanwezigheid van mensen
 Andere gebieden leverde minder voedsel op


Schaarste was een groot probleem in die samenlevingen.

Schaarste: wat er niet of te weinig van is.

Op lange en korte termijn was de jager-verzamelaar-samenleving een probleem.

Natuur was belangrijk voor jagers en verzamelaars.

 De grond moest voldoende eten opbrengen
 Er moest voldoende water bij de gewassen komen
 Er moest voldoende zonlicht zijn


Natuur bepaalde of jagers en verzamelaars vertrokken of nog een tijdje bleven.



Kernconcept samenwerking: het proces waarin individuen, groepen en/of staten relaties vormen om
hun handelen op elkaar af te stemmen voor een gemeenschappelijk doel.

Kernconcept conflict: een situatie waarin individuen groepen en/of staten elkaar tegenwerken om de
eigen doelen te bereiken.

Bij samenwerking is er spraken van een gezamenlijk doel

Mensen maken dan afspraken om zo’n doel te bereiken



Voorbeelden van samenwerking:

 Jagers-verzamelaars ging samen hun prooi vangen door af te spreken wie wat deed.
 Leerlingen maken samen een werkstuk.
 Politieke partijen in een regering
 Landen met elkaar samen werken bijv. EU

Samenwerking kan gericht zijn op lange of korte termijn.

Als samenwerking gericht is op de langere termijn worden er afspraken gemaakt en soms vastgelegd
in een contract.

Er zijn formele afspraken (zakelijk) zijn belangrijk voor een samenwerking.

, Onderlinge vertrouwen en wederzijdse acceptatie is ook belangrijk voor het slagen van een
samenwerking.

Op deze manier kan samenwerking een positief effect hebben op sociale cohesie.

Kernconcept sociale cohesie: het aantal en de kwaliteit van de bindingen die mensen in een ruimer
sociaal kader met elkaar hebben, het gevoel een groep te zijn, lid te zijn van een gemeenschap,
verantwoordelijkheid voelen voor elkaars welzijn en een beroep op anderen te kunnen doen.



Samenwerken heeft ook nadelen:

 Tijd & geld
 Je hebt niet allemaal dezelfde ideeën dus daar moet je iets van inleveren
Er moet dus compromisbereidheid zijn bij de actoren

Daarom denken actoren goed na voordat ze gaan samenwerken.



In tijd van schaarste ging de ene groep jagers-verzamelaars soms de andere te lijf

Conflict: groepen werkte elkaar tegen om de laatste voeding te kunnen bemachtigen.

Als actoren hun eigen doel willen behalen ten koste van anderen is er sprake van een conflict.



Voorbeelden van een conflict:

 De houding van een leerling in de les, de docent zegt daar iets van
 Werknemers een staking beginnen omdat ze loonsverhoging van hun werkgever willen.
 Landen Frankrijk en Duitsland hadden ruzie om steenkoolrijke Elzas-Lotharingen.
 Als landen elkaar tegenwerken door sancties op te leggen bijv. Noord-Korea (raket)


Sommige mensen werken niet alleen voor hun eigen samen maar oor iedereen.

Algemeen belang: iedereen heeft er baat bij.

Collectief goed:

 is goed waar iedereen recht op heeft
 niemand kan van een collectief goed worden uitgesloten
 je betaalt eraan mee door middel van belastingen
 iedereen kan evenveel profiteren van zo’n goed maakt niet uit hoeveel belasting je betaald


Voorbeelden van collectief goed zijn:

 schoon drinkwater
 onderwijs
 volksgezondheid
 infrastructuur
 openbare orde