VOLLEDIGE samenvatting "iedereen kansrijk"

HOOFDSTUK 1 : INCLUSIE

INCLUSIE

Inclusief onderwijs => als school, als leerkracht een leeromgeving creëren die inclusief is.



Inclusieve leeromgevingen
=> zijn leeromgevingen
die goed onderwijs mogelijk maken voor alle leerlingen, ongeacht beperking,
gender, etniciteit, afkomst, meertaligheid, …


Inclusief onderwijs
 diversiteit word benaderd als meerwaarde en elke leerling wordt gelijkwaardig behandeld

 specifiek : de leraar alle mogelijke ondersteuningsbronnen kan aanboren (ouders,
lerarenteam, directie, externe ondersteuners, de leerlingen,…) en de nodige aanpassingen
maakt om volwaardige participatie aan het schoolgebeuren mogelijk te maken

 Deze visie leidt tot : leraar doorprikt mythe van het ‘normale’ en ‘gemiddelde’ kind. Zo krijgt
elke leerling optimale leerkansen op cognitief, sociaal, emotioneel, motorisch, moreel vlak




Essentie van inclusief onderwijs :

 het bevorderen van participatie- en leermogelijkheden
 voor alle leerlingen met diverse achtergronden (diversiteitsgedachte)
 leraren die in staat zijn om drempels, die het leren en participeren van leerlingen
bemoeilijken, te herkennen en te verlagen
 verschillende actoren in het inclusieverhaal en belang van goede samenwerking.




Uitleg cartoon
Elk dier zal andere middelen nodig hebben om in de boom te geraken
Dieren moeten zich niet aanpassen om doelen te bereiken,
omgeving moet zich aanpassen
=> iedereen gelijke kansen geven maar op een ander manier

,LEERSTEUNDECREET
 Het leersteundecreet
Het leersteundecreet
SOB
-- bekrachtigd op 5 mei 2023 en gaat in op 1 september 2023
-- geeft aan hoe Vlaamse scholen moeten omgaan met leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften


Specifieke onderwijsbehoeften kunnen we defi²12niëren als:
 = leerlingen met langdurige en belangrijke participatieproblemen die ontstaan door:
 functiebeperkingen
 beperkingen in activiteiten
 persoonlijke en externe factoren



Vroeger

- focus op de beperking van de lln

Nu

- kijken wat een leerling specifiek nodig heeft om te kunnen participeren in klas- en schoolcontext

- SOB : nadruk op hoe je de omgeving kunt aanpassen aan de specifieke noden van elk kind of jongere.
- we geven de kinderen geen label maar kijken naar samenspel persoonlijke en externe factoren
-- elke lln heeft een andere persoonlijkheid en steun van de gezinsomgeving -> dit bepaald
ook de mate waarin een lln kan participeren op school
bv. Een ouder die het kind komt helpen op school of bepaald materiaal dat van thuis
uit aangekocht is zodat het kind er gemakkelijk gebruik van kan maken

- Als lkr => kijken in welke activiteiten een lln niet kan deelnemen -> aanpassingen in omgeving voorzien




Voorbeeld


Als de persoon met een rolwagen wil participeren aan gebeuren in het
kasteel bovenop de berg rond zijn rechten, hangt zijn handicap ervan af of
we al dan niet een oplossing vinden om hem bovenop de berg te laten
geraken. Ditzelfde geldt ook voor iemand met een minder zichtbare
beperking, bv. op vlak van leren, het sociaal-emotionele of gedrag.

 We moeten ons de vraag stellen wat we kunnen doen om de klas- en
schoolomgeving aan te passen aan de noden van die persoon?
 Nood aan een mindshift

,De kernvraag is “Welke nood of behoefte heeft deze leerling in deze klas en tijdens deze les om tot
leren te komen of om te kunnen participeren in de school- of klascontext?”

Voorbeeld
Als we een les wiskunde of Nederlands geven, moeten we kijken wat de specifieke noden zijn van de
leerlingen uit jouw klas voor deze les wiskunde of Nederlands. Misschien is Karel snel afgeleid en helpt
het hem dat hij een hoofdtelefoon opzet om een tekst te lezen. Of helpt het dat Marie haar
geheugensteun met de cijfers van 0 tot 10 op haar bank legt tijdens deze les rekenen.


Niet -> blindstaren op de vraag wat er mis is met het kind/ beperking
Wel -> kijken naar de noden
Een kind met het label autisme, een kind met het label DCD en een kind zonder
label dat gewoon snel verstrooid is
-> 3 kinderen met drie verschillende 'labels', maar misschien wel dezelfde nood

structuur

-> Vandaar dat het vertrekpunt steeds moet zijn wat de nood is in plaats van te
focussen op de beperking of het label.


Noden
 komen pas tot uiting in een onaangepaste omgeving waar er een participatieprobleem ontstaat
voor de persoon in kwestie
o Zo kan het zijn uit bovenstaand voorbeeld dat de drie kinderen die nood hebben
aan structuur deze nood niet concreet ervaren bij een gestructureerde leerkracht.
o Indien deze drie kinderen in een klas zouden zitten bij een leerkracht die chaotisch
tewerk gaat, dan komt hun nood meer tot uiting.



 Waarom inclusief onderwijs? Waarom het leersteundecreet
4 VASTSTELLINGEN => die motiveren om nog meer inclusief onderwijs te realiseren
1. België heeft in vergelijking met andere Europese landen relatief veel leerlingen met
specifieke onderwijsbehoeften. (6,63% van de leerplichtige leerlingen)

2. België kiest meer dan andere landen voor oplossing in aparte scholen. (6% les in Buitengewoon lager)

3. Het aantal leerlingen in het buitengewoon onderwijs blijft groeien. (Sinds goedkeuring M-decreet
eerste een daling, nadien weer stijging.)

4. België ondertekende het gelijkekansen- en gelijkbehandelingsdecreet + het VN-verdrag inzake
rechten personen met een handicap … dus moeten er in de praktijk ook gelijke kansen komen!
 Uitgangspunt en doel van leersteundecreet

,  Op 5 mei bekrachtigd, gaat in werking vanaf 1 september 2023

 Kwaliteitsvol onderwijs voor alle leerlingen, dat werkbaar blijft voor de leraar.

 Optimale ontwikkeling van ieder kind om zo tot maximale leerwinst te komen.

 DOEL = inclusief onderwijs

 Meer leerlingen in het gewoon onderwijs en een tweerichtingsverkeer tussen gewoon en
buitengewoon onderwijs.
 Een leerling met specifieke onderwijsbehoeften heeft dus het recht om in te schrijven in
een gewone school. De leerling kan er:

o Het gemeenschappelijke curriculum volgen (als hij voldoet aan de
toelatingsvoorwaarden voor het gewoon onderwijs en een GC-verslag heeft)

o Een individueel aangepast curriculum volgen (als hij een IAC-verslag heeft)



 De krachtlijnen van het leersteundecreet

 Leersteunmodel als basis
 Leersteuncentrum
 Afweging redelijke aanpassingen (zie volgende lessen)
 Grotere samenwerking gewoon en buitengewoon onderwijs


 Definitie van leersteun (leersteunmodel als basis)
Leersteundecreet vertrekt vanaf het zorgcontinuüm




Leersteun is ondersteuning die: