Powerpoints + lessen
Inhoudsopgave
Les 1 Inleiding....................................................................................................................................3
Les 2 Personen met een verstandelijke beperking.............................................................................3
2.2 Historiek: oudheid – 1992............................................................................................................3
2.2.1 Pioniers.................................................................................................................................4
2.2.2 Eerste inrichtingen: 1850......................................................................................................4
2.2.3 Evolutie filantropie – positivisme Donkere periode...............................................................4
2.2.4 De psychometrie...................................................................................................................4
2.3 Paradigma omslag vanaf jaren 90...............................................................................................5
2.3.1 VOORonderstellingen (hypothesen) AAIDD:..........................................................................6
2.4 Diagnostiek in 3 stappen:.............................................................................................................7
Les 3 Fysieke beperking/ fysieke handicap........................................................................................8
3.1 Historie:........................................................................................................................................9
Integratie en Inclusie......................................................................................................................9
3.2 Begripsomschrijving en etiologie..................................................................................................9
3.2.1 Infantiele encefalopathie......................................................................................................9
3.2.2 Spina Bifida.........................................................................................................................11
3.2.3 Neuromusculaire aandoeningen.........................................................................................13
3.2.4 Andere aandoeningen.........................................................................................................14
3.3 Psychologische inzichten............................................................................................................14
Les 4 Personen met een auditieve beperking...................................................................................15
4.1 Geluid.........................................................................................................................................15
4.1.1 Oor......................................................................................................................................15
4.1.2 Meten van gehoor...............................................................................................................16
4.1.3 Soorten stoornissen............................................................................................................16
4.1.4 Oorzaken gehoorstoornis....................................................................................................16
4.1.5 Talen....................................................................................................................................16
4.2 Methodenstrijd..........................................................................................................................16
4.3 Totale communicatie..................................................................................................................17
4.4 Differentiërende communicatie..................................................................................................17
4.5 Bicultureel – bilinguaal model....................................................................................................17
4.6 Psychische ontwikkeling.............................................................................................................18
4.7 Hulpmiddelen.............................................................................................................................18
Les 5 Personen met een visuele handicap........................................................................................18
5.1 Historiek.....................................................................................................................................18
5.2 Bouw en werking oog.................................................................................................................19
5.3 Visuele waarneming...................................................................................................................19
5.4 Classificatie................................................................................................................................20
5.5 Etiologie.....................................................................................................................................20
5.6 Psychologie................................................................................................................................20
Les 5(2) Meervoudige beperking.....................................................................................................21
5(2).2 Classificatie en terminologie..................................................................................................21
, 5(2).3 Orthopedagogische aanpak...................................................................................................22
Les 6 Personen met een niet aangeboren hersenletsel....................................................................22
6.1 Inleiding.....................................................................................................................................22
6.2 Definitie......................................................................................................................................22
6.2.1 leeftijdsgrenzen en breuk met levenslijn.............................................................................23
6.2.2 Kinderen vs volwassenen....................................................................................................23
6.3 Prevalentie LEZEN......................................................................................................................23
6.4 De hersenen LEZEN.....................................................................................................................23
6.4.2 Grote delen van de hersenen..............................................................................................23
6.4.3 Hersenkwabben..................................................................................................................23
6.5 Oorzaken van een hersenletsel...................................................................................................25
6.5.1 Traumatisch hersenletsel....................................................................................................25
6.5.2 Niet-traumatisch hersenletsel.............................................................................................25
6.6 Gevolgen van hersenletsel.........................................................................................................25
6.6.1 Acute zorgfase.....................................................................................................................26
6.6.2 Revalidatie...........................................................................................................................26
6.6.3 Chronische fase...................................................................................................................27
6.6.4 Restverschijnselen/ gevolgen hersenletsel..........................................................................27
6.7 begeleiding van personen met hersenletsel LEZEN....................................................................29
6.7.2 Wonen en opvang...............................................................................................................29
6.7.3 Leren en werken..................................................................................................................29
6.7.4 Vrije tijd en mobiliteit..........................................................................................................29
6.7.5 PAB......................................................................................................................................29
6.8 Concrete begeleidingstips..........................................................................................................29
6.8.1 Determinanten van gedrag..................................................................................................29
6.8.2 Begeleidingstips bij belangrijkste problemen: LEZEN..........................................................29
Les 8 ASS..........................................................................................................................................31
8.1 Historiek.....................................................................................................................................31
8.2 Etiologie.....................................................................................................................................31
8.3 Prevalentie.................................................................................................................................32
8.4 Terminologie..............................................................................................................................32
8.5 Classificatiecriteria ****............................................................................................................32
8.6 Dyade van stoornissen...............................................................................................................33
8.7 Psychologische inzichten............................................................................................................35
8.7.1 Centrale coherentie.............................................................................................................35
8.7.2 Executieve functies..............................................................................................................35
8.7.3 Theory of Mind....................................................................................................................35
8.8 Orthopedagogiek.......................................................................................................................36
8.8.2 Ondersteuning....................................................................................................................36
Les 9 VAPH.......................................................................................................................................37
9.1 Ontstaan....................................................................................................................................37
9.2 Perspectief 2020.........................................................................................................................38
9.3 Concentrisch ondersteuningsmodel...........................................................................................38
9.4 DOP............................................................................................................................................39
9.5 Minderjarigen + meerderjarigen................................................................................................40
9.6 RTH + NRTH................................................................................................................................40
9.7 Aanvragen..................................................................................................................................41
9.8 Persoonsvolgende financiering...................................................................................................41
9.9 Zorgzwaarte instrument ZZI.......................................................................................................41
9.10 Aanvraag hulpmiddelen en aanpassingen...............................................................................42
, 9.11 Stappenplan casus...................................................................................................................42
Les 10 Onderwijs.............................................................................................................................43
10.1 Evoluties...................................................................................................................................43
10.2 M-decreet.................................................................................................................................43
10.3 Organisatie inclusief onderwijs................................................................................................45
10.4 Buitengewoon onderwijs..........................................................................................................46
10.5 BuO overstap naar secundair...................................................................................................46
10.6 Organisatie Buitengewoon Onderwijs......................................................................................47
10.7 Toegang BuO-school.................................................................................................................47
10.8 Zorgcontinuüm.........................................................................................................................47
10.9 Onderwijs aan huis...................................................................................................................48
Les 1 Inleiding
POS /VOS
Situatie waarin het gewone opvoeden tekort schiet.
“Handicap” in brede zin van het hoord.
Inclusie: “people first” benaming
Alles wat je organiseert, moet voor QOL van cliënt zijn.
Quality of life – Shallock (&Verdugo)
8 domeinen:
1. Emotioneel welbevinden
2. Interpersoonlijke relaties
3. Materieel welbevinden
4. Persoonlijke ontplooiing
5. Lichamelijk welbevinden
6. Zelfbepaling
7. Sociale inclusie
8. Rechten
Les 2 Personen met een verstandelijke beperking
Juiste benaming: Persoon m verstandelijke beperking
Intellectual disabilities (Vs Canada)
Learning disabilities (UK): maar doet denken aan leerstoornis (in UK learning disorder)
1992 Revolutie: paradigma verschuiving
andere definitie, en verandering beeldvorming & ondersteuning
In 2020 zal iedereen juiste ondersteuning moeten krijgen.
2.2 Historiek: oudheid – 1992
Historiek verklaring voor vastgeroeste ideeen
Middeleeuwen: hofnarren
19e eeuw: Freak-shows (‘raar uitziende mensen die rare dingen doen’. Artsen kijken uit
medische interesse – studeren en benoemen)
, Oudheid: slaven, maar wel blijven leven
Asielen voor de ‘onaangepasten’ aan rand van stad
2.2.1 Pioniers
Uit Parijs:
Pinel (1745-1826): psychiatrische ziektebeelden. Geen mentale beperking – geen kennis
verschil. ‘nosographie des maladies mentales’
Esquirol (leerling Pinel): idiotie 1820. Onderscheid: verward, dement, idioten
Neurologische kliniek La Salpétrière.
Itard (1774-1838): De wilde van Aveyron. Wolvenjong gedrag aangeleerd.
Séguin (1812-1880): leerling Itard. School voor ‘idioten’. Kiem voor buitengewoon onderwijs
Zet werk van Itard verder. Verstandelijke beperking = moreel verzwakt. Grondslag
orthopedagogie: Natuurwetenschappelijke benadering
Uit Vlaanderen:
Kanunnik Triest (1760-1836): Broeders & zusters van liefde. Met pedagogie van toen,
proberen mensen een goed leven te laten krijgen.
Jozef Guislain (1797-1860): ‘Krankzinnigengesticht’
2.2.2 Eerste inrichtingen: 1850
Instelling Abendberg met natuurfilosofische opvattinge
Zwitserse dr. Guggenbühl: buitenlucht, relaxatie, kruiden – ‘genezen verst beperking’
Volgens hem oorzaak God externe factoren
Voorbeeld voorziening natuurfilosofisch/ antroposofisch:
Vzw WIDAR (tehuis niet- werkenden in Merksplas)
Medewerkers + families residenten voorziening – woongemeenschap met opgenomen
personen
Het voornaamste principe is dat de mens in zijn wezenlijke kern nooit gehandicapt kan zijn.
Het instrument waar de mens gebruik van maakt (namelijk de lichamelijkheid en de ziel) kan
wel onvolkomenheden vertonen. Deze onvolkomenheden zijn niet alleen een hindernis, ze
verbergen ook een mogelijkheid tot verdere ontwikkeling.
2.2.3 Evolutie filantropie – positivisme Donkere periode
1800-1900 Geneeskunde
Belangstelling lichaam + hersenen
Wetenschap: verklaringen, verschijningsvormen, gradaties. Medische proeven op persoon
(nu op embryo’s). vb Langdon Down ‘mongolisme’
Stamboomonderzoek – patronen erfelijkheid. Hele families uitgesloten
“Bescherming maatschappij”
2.2.4 De psychometrie
Kinderen getest: slim <--> dom: meten van intelligentie
IQ – later IQtest
Goddard: dom mogelijkheid tot ontwikkelen
Terman: 1e om cijfer te ‘plakken’
Inhoudsopgave
Les 1 Inleiding....................................................................................................................................3
Les 2 Personen met een verstandelijke beperking.............................................................................3
2.2 Historiek: oudheid – 1992............................................................................................................3
2.2.1 Pioniers.................................................................................................................................4
2.2.2 Eerste inrichtingen: 1850......................................................................................................4
2.2.3 Evolutie filantropie – positivisme Donkere periode...............................................................4
2.2.4 De psychometrie...................................................................................................................4
2.3 Paradigma omslag vanaf jaren 90...............................................................................................5
2.3.1 VOORonderstellingen (hypothesen) AAIDD:..........................................................................6
2.4 Diagnostiek in 3 stappen:.............................................................................................................7
Les 3 Fysieke beperking/ fysieke handicap........................................................................................8
3.1 Historie:........................................................................................................................................9
Integratie en Inclusie......................................................................................................................9
3.2 Begripsomschrijving en etiologie..................................................................................................9
3.2.1 Infantiele encefalopathie......................................................................................................9
3.2.2 Spina Bifida.........................................................................................................................11
3.2.3 Neuromusculaire aandoeningen.........................................................................................13
3.2.4 Andere aandoeningen.........................................................................................................14
3.3 Psychologische inzichten............................................................................................................14
Les 4 Personen met een auditieve beperking...................................................................................15
4.1 Geluid.........................................................................................................................................15
4.1.1 Oor......................................................................................................................................15
4.1.2 Meten van gehoor...............................................................................................................16
4.1.3 Soorten stoornissen............................................................................................................16
4.1.4 Oorzaken gehoorstoornis....................................................................................................16
4.1.5 Talen....................................................................................................................................16
4.2 Methodenstrijd..........................................................................................................................16
4.3 Totale communicatie..................................................................................................................17
4.4 Differentiërende communicatie..................................................................................................17
4.5 Bicultureel – bilinguaal model....................................................................................................17
4.6 Psychische ontwikkeling.............................................................................................................18
4.7 Hulpmiddelen.............................................................................................................................18
Les 5 Personen met een visuele handicap........................................................................................18
5.1 Historiek.....................................................................................................................................18
5.2 Bouw en werking oog.................................................................................................................19
5.3 Visuele waarneming...................................................................................................................19
5.4 Classificatie................................................................................................................................20
5.5 Etiologie.....................................................................................................................................20
5.6 Psychologie................................................................................................................................20
Les 5(2) Meervoudige beperking.....................................................................................................21
5(2).2 Classificatie en terminologie..................................................................................................21
, 5(2).3 Orthopedagogische aanpak...................................................................................................22
Les 6 Personen met een niet aangeboren hersenletsel....................................................................22
6.1 Inleiding.....................................................................................................................................22
6.2 Definitie......................................................................................................................................22
6.2.1 leeftijdsgrenzen en breuk met levenslijn.............................................................................23
6.2.2 Kinderen vs volwassenen....................................................................................................23
6.3 Prevalentie LEZEN......................................................................................................................23
6.4 De hersenen LEZEN.....................................................................................................................23
6.4.2 Grote delen van de hersenen..............................................................................................23
6.4.3 Hersenkwabben..................................................................................................................23
6.5 Oorzaken van een hersenletsel...................................................................................................25
6.5.1 Traumatisch hersenletsel....................................................................................................25
6.5.2 Niet-traumatisch hersenletsel.............................................................................................25
6.6 Gevolgen van hersenletsel.........................................................................................................25
6.6.1 Acute zorgfase.....................................................................................................................26
6.6.2 Revalidatie...........................................................................................................................26
6.6.3 Chronische fase...................................................................................................................27
6.6.4 Restverschijnselen/ gevolgen hersenletsel..........................................................................27
6.7 begeleiding van personen met hersenletsel LEZEN....................................................................29
6.7.2 Wonen en opvang...............................................................................................................29
6.7.3 Leren en werken..................................................................................................................29
6.7.4 Vrije tijd en mobiliteit..........................................................................................................29
6.7.5 PAB......................................................................................................................................29
6.8 Concrete begeleidingstips..........................................................................................................29
6.8.1 Determinanten van gedrag..................................................................................................29
6.8.2 Begeleidingstips bij belangrijkste problemen: LEZEN..........................................................29
Les 8 ASS..........................................................................................................................................31
8.1 Historiek.....................................................................................................................................31
8.2 Etiologie.....................................................................................................................................31
8.3 Prevalentie.................................................................................................................................32
8.4 Terminologie..............................................................................................................................32
8.5 Classificatiecriteria ****............................................................................................................32
8.6 Dyade van stoornissen...............................................................................................................33
8.7 Psychologische inzichten............................................................................................................35
8.7.1 Centrale coherentie.............................................................................................................35
8.7.2 Executieve functies..............................................................................................................35
8.7.3 Theory of Mind....................................................................................................................35
8.8 Orthopedagogiek.......................................................................................................................36
8.8.2 Ondersteuning....................................................................................................................36
Les 9 VAPH.......................................................................................................................................37
9.1 Ontstaan....................................................................................................................................37
9.2 Perspectief 2020.........................................................................................................................38
9.3 Concentrisch ondersteuningsmodel...........................................................................................38
9.4 DOP............................................................................................................................................39
9.5 Minderjarigen + meerderjarigen................................................................................................40
9.6 RTH + NRTH................................................................................................................................40
9.7 Aanvragen..................................................................................................................................41
9.8 Persoonsvolgende financiering...................................................................................................41
9.9 Zorgzwaarte instrument ZZI.......................................................................................................41
9.10 Aanvraag hulpmiddelen en aanpassingen...............................................................................42
, 9.11 Stappenplan casus...................................................................................................................42
Les 10 Onderwijs.............................................................................................................................43
10.1 Evoluties...................................................................................................................................43
10.2 M-decreet.................................................................................................................................43
10.3 Organisatie inclusief onderwijs................................................................................................45
10.4 Buitengewoon onderwijs..........................................................................................................46
10.5 BuO overstap naar secundair...................................................................................................46
10.6 Organisatie Buitengewoon Onderwijs......................................................................................47
10.7 Toegang BuO-school.................................................................................................................47
10.8 Zorgcontinuüm.........................................................................................................................47
10.9 Onderwijs aan huis...................................................................................................................48
Les 1 Inleiding
POS /VOS
Situatie waarin het gewone opvoeden tekort schiet.
“Handicap” in brede zin van het hoord.
Inclusie: “people first” benaming
Alles wat je organiseert, moet voor QOL van cliënt zijn.
Quality of life – Shallock (&Verdugo)
8 domeinen:
1. Emotioneel welbevinden
2. Interpersoonlijke relaties
3. Materieel welbevinden
4. Persoonlijke ontplooiing
5. Lichamelijk welbevinden
6. Zelfbepaling
7. Sociale inclusie
8. Rechten
Les 2 Personen met een verstandelijke beperking
Juiste benaming: Persoon m verstandelijke beperking
Intellectual disabilities (Vs Canada)
Learning disabilities (UK): maar doet denken aan leerstoornis (in UK learning disorder)
1992 Revolutie: paradigma verschuiving
andere definitie, en verandering beeldvorming & ondersteuning
In 2020 zal iedereen juiste ondersteuning moeten krijgen.
2.2 Historiek: oudheid – 1992
Historiek verklaring voor vastgeroeste ideeen
Middeleeuwen: hofnarren
19e eeuw: Freak-shows (‘raar uitziende mensen die rare dingen doen’. Artsen kijken uit
medische interesse – studeren en benoemen)
, Oudheid: slaven, maar wel blijven leven
Asielen voor de ‘onaangepasten’ aan rand van stad
2.2.1 Pioniers
Uit Parijs:
Pinel (1745-1826): psychiatrische ziektebeelden. Geen mentale beperking – geen kennis
verschil. ‘nosographie des maladies mentales’
Esquirol (leerling Pinel): idiotie 1820. Onderscheid: verward, dement, idioten
Neurologische kliniek La Salpétrière.
Itard (1774-1838): De wilde van Aveyron. Wolvenjong gedrag aangeleerd.
Séguin (1812-1880): leerling Itard. School voor ‘idioten’. Kiem voor buitengewoon onderwijs
Zet werk van Itard verder. Verstandelijke beperking = moreel verzwakt. Grondslag
orthopedagogie: Natuurwetenschappelijke benadering
Uit Vlaanderen:
Kanunnik Triest (1760-1836): Broeders & zusters van liefde. Met pedagogie van toen,
proberen mensen een goed leven te laten krijgen.
Jozef Guislain (1797-1860): ‘Krankzinnigengesticht’
2.2.2 Eerste inrichtingen: 1850
Instelling Abendberg met natuurfilosofische opvattinge
Zwitserse dr. Guggenbühl: buitenlucht, relaxatie, kruiden – ‘genezen verst beperking’
Volgens hem oorzaak God externe factoren
Voorbeeld voorziening natuurfilosofisch/ antroposofisch:
Vzw WIDAR (tehuis niet- werkenden in Merksplas)
Medewerkers + families residenten voorziening – woongemeenschap met opgenomen
personen
Het voornaamste principe is dat de mens in zijn wezenlijke kern nooit gehandicapt kan zijn.
Het instrument waar de mens gebruik van maakt (namelijk de lichamelijkheid en de ziel) kan
wel onvolkomenheden vertonen. Deze onvolkomenheden zijn niet alleen een hindernis, ze
verbergen ook een mogelijkheid tot verdere ontwikkeling.
2.2.3 Evolutie filantropie – positivisme Donkere periode
1800-1900 Geneeskunde
Belangstelling lichaam + hersenen
Wetenschap: verklaringen, verschijningsvormen, gradaties. Medische proeven op persoon
(nu op embryo’s). vb Langdon Down ‘mongolisme’
Stamboomonderzoek – patronen erfelijkheid. Hele families uitgesloten
“Bescherming maatschappij”
2.2.4 De psychometrie
Kinderen getest: slim <--> dom: meten van intelligentie
IQ – later IQtest
Goddard: dom mogelijkheid tot ontwikkelen
Terman: 1e om cijfer te ‘plakken’
