hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische wet.:
1.1 wat is psychologie:
afkorting : griekse letter psi
etymologisch (wat betekent het?) → psychè = levensadem, ziel, geest
→ logos = woord, verklaring, rede, leer, gebied van studie
psychologie = een breed veld, met vele specialismen, in wezen de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
→ ook de processen die we zien (directe waarnemingen) (vb: kleuter die stapt)
→ en die we niet zien niet zien (indirecte) (vb je mening over mij, hoe je je voelt)
basisgebieden: kijken elk vanuit hun eigen bril naar gedrag en dus ook zo verklaren
→ wil niet zeggen dat ze elkaar tegenspreken (overlappen)
ontwikkelingspsychologie: studie vh gedrag in de verschillende levensfasen vd mens (pasgeborene - oudere)
(gerontopsychologie = over ouderen)
persoonlijkheidspsychologie: bestudeert de mens als individu, in datgene waarin ze verschillen van andere
= differentiële psychologie (niet iedereen is hetzelfde, persoonlijkheidskenmerken (into-extrovert))
cognitieve psychologie: studie vd afzonderlijke psychische functies en processen
wordt ook wel algemene of experimentele psychologie, functieleer genoemd (geheugen/denken/..
sociale psychologie: studie vh gedrag van mensen in relatie tot anderen en hun omgeving
(bv waarom we mensen niet helpen als er omstanders zijn)
biologische psychologie: studie vh gedrag van mensen uitgaande van principes uit de biologie
wordt ook wel biopsychologie of psychobiologie genoemd
methodenleer: studie vd onderzoeksmethoden vh empirisch onderzoek (vh menselijke gedrag)
ook wel methodologie genoemd
1.2.6 belangrijkste perspectieven psychologie
nu: moderne psychologie
griekse filosofische wortels: socrates, plato, aristoteles speculeerde over bewustzijn van gekte, emoties
kunnen denken verstoren (bv je bent emotioneel) en onze waarnemingen zijn slechts interpretaties
(bv ooggetuigen in de rechtbank, de prof vooraan zie je kleiner maar je schat die wel even lang).
azië: yoga en boeddhisme volgers verkenden het bewustzijn en probeerden dat via meditatie te beheersen
( we zien er nog steeds resten van → mindfulness)
Afrika: andere verklaringen voor persoonlijkheid en psychische stoornissen (de sjamanen ontwikkelde
‘behandelingen’) → bv waanbeelden → ze zijn gestraft voor een bepaald gedrag daarom hebben ze
die beperking
middeleeuws Europa: rooms katholieke kerk had veel macht, je blijft vh lichaam af (geen onderzoek gedaan)
pas na # eeuwen wachten voordat er nieuwe ideeën ontstonden over onze geest en waarom wij ons op een
bepaalde manier gedragen.
, 6 belangrijke perspectieven zijn toen ontstaan:
1.2.1 scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief: (latere hoofdstukken meer info!!!)
descartes: 17e eeuw
we kunnen het gedrag bestuderen aan de hand van andere lichamelijke kenmerken bv zenuwstelsel
→ die dingen gaan ons gedrag mee bepalen
dus hij maakte een scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
rationalisme: als ik een gedachte heb ben ik een levend wezen en besta ik dus “ik denk dus ik ben”.
Hij gaat ervan uit dat nadenken de enigste methode om aan wetenschap te doen
staat haaks op empirisme
→ de enige bron van waarheid/ van kennis opdoen het bekijken vd waarheid→ experimenten,
ervaringen, waarnemingen,... (denken is niet genoeg)
bv je kan denken dat de aarde plat is, is niet zo → experimenten, onderzoek heeft aangetoond van
niet
Bacon: ”denken vertroebelt de waarneming”
verwachtings bias, we denken al op een bepaalde manier, dit kan een invloed hebben op het onderzoek.
vb je denkt dat jongens luider zijn dan meisjes, omdat ik die verwachting al heb ga je er meer opletten bij de
jongens
locke: mens is bij geboorte een tabula rasa (ongeschreven blad) door ervaringen kan het ons gedrag bepalen
tegenwoordig zien we het lichaam en de geest terug samen
(vb iets mis met hormonaal stelsel dat we ons niet goed voelen)
geest = is het product van hersenen
de oorzaken van gedrag worden in zenuwstelsel, endocriene stelsel (hormonaal stelsel) en de genen
2 variaties:
- neurowetenschap
- evolutionaire psychologie (Darwin: natuurlijke selectie)
1.1 wat is psychologie:
afkorting : griekse letter psi
etymologisch (wat betekent het?) → psychè = levensadem, ziel, geest
→ logos = woord, verklaring, rede, leer, gebied van studie
psychologie = een breed veld, met vele specialismen, in wezen de wetenschap van gedrag en geestelijke
processen.
→ ook de processen die we zien (directe waarnemingen) (vb: kleuter die stapt)
→ en die we niet zien niet zien (indirecte) (vb je mening over mij, hoe je je voelt)
basisgebieden: kijken elk vanuit hun eigen bril naar gedrag en dus ook zo verklaren
→ wil niet zeggen dat ze elkaar tegenspreken (overlappen)
ontwikkelingspsychologie: studie vh gedrag in de verschillende levensfasen vd mens (pasgeborene - oudere)
(gerontopsychologie = over ouderen)
persoonlijkheidspsychologie: bestudeert de mens als individu, in datgene waarin ze verschillen van andere
= differentiële psychologie (niet iedereen is hetzelfde, persoonlijkheidskenmerken (into-extrovert))
cognitieve psychologie: studie vd afzonderlijke psychische functies en processen
wordt ook wel algemene of experimentele psychologie, functieleer genoemd (geheugen/denken/..
sociale psychologie: studie vh gedrag van mensen in relatie tot anderen en hun omgeving
(bv waarom we mensen niet helpen als er omstanders zijn)
biologische psychologie: studie vh gedrag van mensen uitgaande van principes uit de biologie
wordt ook wel biopsychologie of psychobiologie genoemd
methodenleer: studie vd onderzoeksmethoden vh empirisch onderzoek (vh menselijke gedrag)
ook wel methodologie genoemd
1.2.6 belangrijkste perspectieven psychologie
nu: moderne psychologie
griekse filosofische wortels: socrates, plato, aristoteles speculeerde over bewustzijn van gekte, emoties
kunnen denken verstoren (bv je bent emotioneel) en onze waarnemingen zijn slechts interpretaties
(bv ooggetuigen in de rechtbank, de prof vooraan zie je kleiner maar je schat die wel even lang).
azië: yoga en boeddhisme volgers verkenden het bewustzijn en probeerden dat via meditatie te beheersen
( we zien er nog steeds resten van → mindfulness)
Afrika: andere verklaringen voor persoonlijkheid en psychische stoornissen (de sjamanen ontwikkelde
‘behandelingen’) → bv waanbeelden → ze zijn gestraft voor een bepaald gedrag daarom hebben ze
die beperking
middeleeuws Europa: rooms katholieke kerk had veel macht, je blijft vh lichaam af (geen onderzoek gedaan)
pas na # eeuwen wachten voordat er nieuwe ideeën ontstonden over onze geest en waarom wij ons op een
bepaalde manier gedragen.
, 6 belangrijke perspectieven zijn toen ontstaan:
1.2.1 scheiding van lichaam en geest en het biologische perspectief: (latere hoofdstukken meer info!!!)
descartes: 17e eeuw
we kunnen het gedrag bestuderen aan de hand van andere lichamelijke kenmerken bv zenuwstelsel
→ die dingen gaan ons gedrag mee bepalen
dus hij maakte een scheiding tussen spirituele geest en fysieke lichaam
rationalisme: als ik een gedachte heb ben ik een levend wezen en besta ik dus “ik denk dus ik ben”.
Hij gaat ervan uit dat nadenken de enigste methode om aan wetenschap te doen
staat haaks op empirisme
→ de enige bron van waarheid/ van kennis opdoen het bekijken vd waarheid→ experimenten,
ervaringen, waarnemingen,... (denken is niet genoeg)
bv je kan denken dat de aarde plat is, is niet zo → experimenten, onderzoek heeft aangetoond van
niet
Bacon: ”denken vertroebelt de waarneming”
verwachtings bias, we denken al op een bepaalde manier, dit kan een invloed hebben op het onderzoek.
vb je denkt dat jongens luider zijn dan meisjes, omdat ik die verwachting al heb ga je er meer opletten bij de
jongens
locke: mens is bij geboorte een tabula rasa (ongeschreven blad) door ervaringen kan het ons gedrag bepalen
tegenwoordig zien we het lichaam en de geest terug samen
(vb iets mis met hormonaal stelsel dat we ons niet goed voelen)
geest = is het product van hersenen
de oorzaken van gedrag worden in zenuwstelsel, endocriene stelsel (hormonaal stelsel) en de genen
2 variaties:
- neurowetenschap
- evolutionaire psychologie (Darwin: natuurlijke selectie)
