Architectuur in context A : samenvatting

Architectuur in context A
H1 : De Polis en de Megapolis : de organisatie van een samenleving door architectuur


A. Inleiding
 Continuïteit en diversiteit :
Piranesi Italiaans graficus, Romeinse architectuur
(17e -18e eeuw) architect, archeoloog
Wickelman Duitse archeoloog, Griekse architectuur
e e
(18 -19 eeuw) grondlegger Klassieke
archeologie
Hittorf Franse architect Ontdekking van
e e
(18 -19 eeuw) (in Duitsland geboren) kleurgebruik in de
Griekse architectuur
(beelden gekleurd)

 Maatschappelijke organisatie :
Griekenland Polis : kleine stadstaten
Rome Imperium : groot rijk
 Architecten bouwen bruggen
en viaducten

 Culturele verschillen :
Griekenland Perfectie
Rome Assimilatie : aanpassing van
individuen of groepen aan een
dominante cultuur dat de
oorspronkelijke identiteit op de
achtergrond raakt

 Bouwtechnische evoluties :
Griekenland Rome
Zuil/architraaf Muur/gewelf (ruimte en licht)
Wereld zoals hij is, realiteit Fantasie en verbeelding
Perfectie Grootheidswaanzin, techniek
Realisme Verschillende culturen door elkaar
Axiaal (3D) Frontaal
Homogeen : dezelfde herkomst Dualisme van stijlen
Harmonie en proportie Horror vacui : angst voor leegte
Integratie van het landschap : natuur Los van het landschap : de omgeving
en architectuur zijn gelijk aangepast aan de architectuur (strijd)

,B. Het Paleis van Knossos en de Leeuwenpoort van Mycene : de bakermat van de Griekse
beschaving

Plaats Kreta
Tijd 2000 v.Chr. – 1100 v.Chr.
Mythologie (door Homeros) Koning van Knossos krijgt van Poseidon een
witte stier die hij moet offeren wanneer hij
koning wordt. Hij offert andere stier, omdat
de witte te mooi was, en Poseidon wordt
boos. Poseidon maakt de vrouw verliefd op
de witte stier. Architect Daedalus bouwt
houten stier. Vrouw en stier maken kind
Minotaurus. Daedalus maakt doolhof voor de
stier en offert om de zoveel tijd kinderen.
Archeoloog Arthur John Evans (19e -20e eeuw)
Gebaseerd op De Megaron = langgerekt gebouw met een
voorportaal van 2 zuilen (in Cella)
+ geïnspireerd op de woningbouw




Harmonie met de
natuur in de
muurschilderingen




Kenmerken van de troonzaal :
- Ruimte verdeeld in 2-3 delen
- Meestal een haard en zuilen
- Stella waar het godenbeeld wordt bewaard
- Schatkamer voor de God

,C. Vergelijking van de Cyclopenmuur en het Parthenon
 Cyclopenmuur :
Plaats Mycene
Tijd +/- 1250 v.Chr.
Mythologie (Homerus) Muur gebouwd door Perseus met behulp
van Cyclopen (grote, 1-ogige monsters).
(muur van 8m dik)

 Het Parthenon :
Plaats Athene (Akropolis)
Tijd 437 v.Chr.
Mythologie Gebouwd voor de godin Athena

 Vergelijking :
Cyclopenmuur Parthenon
Zuilen (rechtopstaande blokken) Zuilen
Architraaf (liggende blok op de zuil) Architraaf
Tympaan (2 leeuwen) Tympaan




Cyclopenmuur : overweldigende macht van het leger
D. Verenigd in de diversiteit : de Polis
 Geografische versnippering door taal en plek
 Hellenistisch VS Barbaroi :
- Hellenistisch : religieuze plek
- Barbaroi : ‘barbaren’, vreemdelingen die geen Grieks konden (aanduiding
verschil in culturen)
 De Goden van de Olympos
 De filosofie
 Pan-helenistische plaatsen :
Parthenon was een religieuze plek waarin Grieken vanuit verschillende stadstaten
samenkwamen  Mens later centraal bij bijeenkomsten
 Samenleving van ‘vrije’ burgers : enkel mannen en rijken, geen slaven

, E. Het perfectioneren van de orde als opdracht voor de Goden
Hoe? Proportie, harmonie en maatvoering perfectioneren

 Modulus : diameter van de basis van een zuil die de afstand tussen de andere zuilen
en de hoogte bepaald
 Intercolumnië : afstand tussen 2 zuilen
 Vrijstaande zuil/entablement : enkel vrijstaande zuilen geen halfzuilen (tegen een
muur)

 De onderdelen van een tempel :




De zuil :

N: basis
K: schacht
H: kapiteel

Entablement:
G: architraaf
B: fries
Onder A en boven B (witte lijn): kroonlijst



Fronton:
A: Tympanon
Bovenkant dak: Sima