Samenvatting
Pedagogiek en
Gezinsondersteun
ing
1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
Drie stappen bij het geven van advies (WC)
Geruststellen en normaliseren, maar ook tegelijk erkennen
Kaderen a.d.h.v. theorie, link leggen met de cursus
Tips of advies geven
Pedagogiek versus Pedagogische Wetenschappen:
Pedagogiek: wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming
Pedagogische wetenschappen verwijst naar:
o Meerdere subdisciplines
o Meerdere pedagogische kaders
o Meerdere onderzoekmethodes
Twee stromingen:
Evidance Based Pedagogiek:
o Meten is weten: handvaten voor in de praktijk
o Voorschrijvend
o Gestimuleerd door 2 tendensen:
Risico reducerend denken
Individualiserend denken (per categorie)
Fundamentele Pedagogiek
o Trage fundamentele vraagstukken
o Beschrijvend
o Normatief en ethisch: waarden en normen van de samenleving in vraag stellen (=
onderliggende ideologische kwesties)
o Het handboek valt onder deze stroming
Ontdekking van de concepten ‘kind en kindertijd’
Niet enkel gebaseerd op biologische kenmerken
De kindertijd is een sociaal geconstrueerde periode
Is gebaseerd op de maatschappelijke context van dat moment (religie, politiek, filosofie)
Kind is een aparte categorie:
o In de oudheid: kind krijgt aandacht
o Tot laat in de middeleeuwen: kind afgebeeld als onaf of mini-volwassene
o Renaissance met o.m. Rousseau: de ziel van het kind (kind is goed en we moeten het
beschermen)
o Geïndustrialiseerde samenleving: kind is kwetsbaar en moet beschermd worden
o 1960 tot vandaag: ‘jeugdland’, grootbrengen door kleinhouden
Uit zich in verschillende contexten:
o Juridisch: minderjarig versus meerderjarig
o Sociologisch: afhankelijk versus onafhankelijk
o Ontwikkelingspsychologie: jongvolwassene versus volwassene, uitgerekte kindertijd
6 kindbeelden:
1. Het voorspelbare kind
2. Het kind als burger
3. Het witte kind
4. Het kind als risico
2
, 5. Het kind als held
6. Het kind als kapitaal
Hoe ontstaan die kindbeelden?
Ze zijn een weerspiegeling van de maatschappij
Wanneer de maatschappij verandert, veranderen ook de kindbeelden
De kindbeelden hebben een ideologische basis. Ze zijn een weerspiegeling van de
opvattingen in de maatschappij
o Religieuze opvattingen
o Politieke opvattingen
o Filosofische opvattingen
Hoe wijzigen de kindbeelden doorheen de tijd?
De kindbeelden wijzigen niets plots maar vullen elkaar aan
Verschillende kindbeelden kunnen naast elkaar staan in één periode
Kindbeelden hebben invloed:
Hoe kind naar zichzelf kijkt
De verwachtingen van ouders en leerkrachten
De relatie tussen kind en opvoeder en de manier van handelen
De manier waarop men spreekt en de verwachtingen van de maatschappij
Het beleid en de acties die men opzet (sociaal, economisch en cultureel)
Samenvatting:
1. Het voorspelbare kind
Het kind is voorspelbaar in zijn ontwikkeling
De volwassene houdt de ontwikkeling in de hand door vroegtijdige opsporing,
diagnose en classificatie. In die zin is het kind ‘maakbaar’
2. Het kind als burger
Het kind is een burger met rechten en plichten
De volwassene beschouwt het kind als nog-niet-burger en voedt het op tot
burgerschap
3. Het witte kind
Het kind is wit, niet meertalig en heeft christelijke tradities
De volwassene houdt geen rekening met diversiteit en structurele discriminatie
4. Het kind als risico
Het kind loopt gevaar of is welf een gevaar voor de maatschappij
De volwassenen beschermt het kind tegen de gevaren van de samenleving en
omgekeerd
5. Het kind als held
Het kind is weerbaar, inventief, flexibel, onconventioneel en vrij
De volwassene waardeert het kind voor zijn potentieel in het hier en nu. Hij is vooral
toeschouwer en biedt enkel hulp waar nodig
6. Het kind als kapitaal
Het kind is een investering in de toekomst. Het is menselijk kapitaal dat rendeert
De volwassene heeft de verantwoordelijkheid om dit kapitaal te koesteren en erin te
investeren
3
Pedagogiek en
Gezinsondersteun
ing
1
,Hoofdstuk 1: Inleiding
Drie stappen bij het geven van advies (WC)
Geruststellen en normaliseren, maar ook tegelijk erkennen
Kaderen a.d.h.v. theorie, link leggen met de cursus
Tips of advies geven
Pedagogiek versus Pedagogische Wetenschappen:
Pedagogiek: wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming
Pedagogische wetenschappen verwijst naar:
o Meerdere subdisciplines
o Meerdere pedagogische kaders
o Meerdere onderzoekmethodes
Twee stromingen:
Evidance Based Pedagogiek:
o Meten is weten: handvaten voor in de praktijk
o Voorschrijvend
o Gestimuleerd door 2 tendensen:
Risico reducerend denken
Individualiserend denken (per categorie)
Fundamentele Pedagogiek
o Trage fundamentele vraagstukken
o Beschrijvend
o Normatief en ethisch: waarden en normen van de samenleving in vraag stellen (=
onderliggende ideologische kwesties)
o Het handboek valt onder deze stroming
Ontdekking van de concepten ‘kind en kindertijd’
Niet enkel gebaseerd op biologische kenmerken
De kindertijd is een sociaal geconstrueerde periode
Is gebaseerd op de maatschappelijke context van dat moment (religie, politiek, filosofie)
Kind is een aparte categorie:
o In de oudheid: kind krijgt aandacht
o Tot laat in de middeleeuwen: kind afgebeeld als onaf of mini-volwassene
o Renaissance met o.m. Rousseau: de ziel van het kind (kind is goed en we moeten het
beschermen)
o Geïndustrialiseerde samenleving: kind is kwetsbaar en moet beschermd worden
o 1960 tot vandaag: ‘jeugdland’, grootbrengen door kleinhouden
Uit zich in verschillende contexten:
o Juridisch: minderjarig versus meerderjarig
o Sociologisch: afhankelijk versus onafhankelijk
o Ontwikkelingspsychologie: jongvolwassene versus volwassene, uitgerekte kindertijd
6 kindbeelden:
1. Het voorspelbare kind
2. Het kind als burger
3. Het witte kind
4. Het kind als risico
2
, 5. Het kind als held
6. Het kind als kapitaal
Hoe ontstaan die kindbeelden?
Ze zijn een weerspiegeling van de maatschappij
Wanneer de maatschappij verandert, veranderen ook de kindbeelden
De kindbeelden hebben een ideologische basis. Ze zijn een weerspiegeling van de
opvattingen in de maatschappij
o Religieuze opvattingen
o Politieke opvattingen
o Filosofische opvattingen
Hoe wijzigen de kindbeelden doorheen de tijd?
De kindbeelden wijzigen niets plots maar vullen elkaar aan
Verschillende kindbeelden kunnen naast elkaar staan in één periode
Kindbeelden hebben invloed:
Hoe kind naar zichzelf kijkt
De verwachtingen van ouders en leerkrachten
De relatie tussen kind en opvoeder en de manier van handelen
De manier waarop men spreekt en de verwachtingen van de maatschappij
Het beleid en de acties die men opzet (sociaal, economisch en cultureel)
Samenvatting:
1. Het voorspelbare kind
Het kind is voorspelbaar in zijn ontwikkeling
De volwassene houdt de ontwikkeling in de hand door vroegtijdige opsporing,
diagnose en classificatie. In die zin is het kind ‘maakbaar’
2. Het kind als burger
Het kind is een burger met rechten en plichten
De volwassene beschouwt het kind als nog-niet-burger en voedt het op tot
burgerschap
3. Het witte kind
Het kind is wit, niet meertalig en heeft christelijke tradities
De volwassene houdt geen rekening met diversiteit en structurele discriminatie
4. Het kind als risico
Het kind loopt gevaar of is welf een gevaar voor de maatschappij
De volwassenen beschermt het kind tegen de gevaren van de samenleving en
omgekeerd
5. Het kind als held
Het kind is weerbaar, inventief, flexibel, onconventioneel en vrij
De volwassene waardeert het kind voor zijn potentieel in het hier en nu. Hij is vooral
toeschouwer en biedt enkel hulp waar nodig
6. Het kind als kapitaal
Het kind is een investering in de toekomst. Het is menselijk kapitaal dat rendeert
De volwassene heeft de verantwoordelijkheid om dit kapitaal te koesteren en erin te
investeren
3
