Geowijzer – Hoofdstuk 1. Kaart en atlas
1.1 – Wat is aardrijkskunde?
Aardrijkskunde of geografie
- Aardrijkskunde is kennis over landen of groepen mensen
- Grieks -> Géos (aarde) en graphé (beschrijven)
- Fysische geografie/natuurlijke aardrijkskunde
o Bezig met natuurlijke verschijnselen/processen die het landschap vormen en
gevormd hebben
o Klimatologie, bodemkunde, geologie
- Sociale geografie/menselijke aardrijkskunde
o Bezig met de rol van de mensen op aarde
o Planologie, demografie, regio’s, economie
- Ingerichte landschappen bevatten inrichtingselementen
o Dingen die mensen hebben toegevoegd aan het landschap
o Wegen, fabrieken, huizen
KNAG
- Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap
- Promotie van aardrijkskunde
- Commissie die de kerndoelen vaststelt
1.2 – Geografisch leren kijken
Actueel wereldbeeld
- Een actueel wereldbeeld (mental image) wordt gevorm door gebeurtenissen die iemand
meemaakt of zaken die iemand om zich heen ziet of hoort
Geografische Geografische zienswijze Geografische vragen
vaardigheden
Inventariseren 1. Waarnemen - Wat zie je?
2. Beschrijven - Wat neem je waar?
- Waar zie je dat?
- Hoe ziet het eruit?
- Welke kenmerken ontdek je?
Interpreteren 3. Verklaren - Waarom is het daar?
- Waarom ziet het er daar zo uit?
- Wat wordt hierdoor beïnvloed?
4. Generaliseren - Waar heb je dat eerder gezien?
(herkennen en - Zie je dat ook wel eens ergens anders?
toepassen) - Hoe ziet het er daar uit?
5. Waarderen - Wat betekent dat voor mij?
- Wat betekent dat voor die mensen?
- Kan het ook anders?
- Denk ik er nog zo over?
Multiperspectiviteit: natuurlijke en menselijke factoren
- Natuurlijke/fysische factoren
o Veranderingen die ontstaan door natuurlijke processen
o Temperatuurverandering doordat het as van een vulkaanuitbarsting voor de zon zit
o Cyclonen door de samenkomst van warm en koud water in een zee
- Menselijke factoren
o Veranderingen door activiteiten van mensen
, o Lawines door boomkappingen
- Multiperspectiviteit
o Iets bekijken vanuit verschillende invalshoeken
Natuurlijke Menselijke factoren
factoren Economisch Cultureel Demografisch Politiek
Het gaat over de Het gaat over Het gaat over de Het gaat over de Het gaat over
aarde zoals die geld verdienen taal, de bevolkingsaantallen het bestuur, de
van nature is en werk godsdienst, de en de wetten en de
geschiedenis en samenstelling van regels van een
de gewoonten de bevolking land
1.3 – Schaal
Schaalniveaus
- Lokaal
o Straat, wijk, stad, gemeente
- Regionaal
o Regio, provincie, landsdeel
- Nationaal
o Land
- Continentaal
o Meer dan één land, werelddeel
- Mondiaal
o Meer dan één werelddeel, wereld
Schaal op kaart
- Schaal
o Verhouding van het object en de afbeelding/het model ervan
o 1 : 20.000 = 1 cm op de kaart is 200 m in het echt
20.000 en 1 zijn de schaalgetallen
- Schaalstok
o Meetlat die op een kaart de afstand aangeef
o
- Absolute afstand
o Afstand in kilometers of meters, gemeten in een rechte lijn (hemelsbreed)
- Relatieve afstand
o Afstand uitgedrukt in tijd, moeite en kosten
1.4 – Atlas
Soorten kaarten
- Overzichtskaarten
o Overzicht van een gebied
o Staatkundige overzichtskaarten
Elk land heef een eigen kleur
o Natuurkundige overzichtskaarten
Rivieren, bergen en hoogtes
- Thematische kaarten
o Bepaald onderwerp
- Alle kaarten zijn gegeneraliseerd (vereenvoudigd)
1.1 – Wat is aardrijkskunde?
Aardrijkskunde of geografie
- Aardrijkskunde is kennis over landen of groepen mensen
- Grieks -> Géos (aarde) en graphé (beschrijven)
- Fysische geografie/natuurlijke aardrijkskunde
o Bezig met natuurlijke verschijnselen/processen die het landschap vormen en
gevormd hebben
o Klimatologie, bodemkunde, geologie
- Sociale geografie/menselijke aardrijkskunde
o Bezig met de rol van de mensen op aarde
o Planologie, demografie, regio’s, economie
- Ingerichte landschappen bevatten inrichtingselementen
o Dingen die mensen hebben toegevoegd aan het landschap
o Wegen, fabrieken, huizen
KNAG
- Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap
- Promotie van aardrijkskunde
- Commissie die de kerndoelen vaststelt
1.2 – Geografisch leren kijken
Actueel wereldbeeld
- Een actueel wereldbeeld (mental image) wordt gevorm door gebeurtenissen die iemand
meemaakt of zaken die iemand om zich heen ziet of hoort
Geografische Geografische zienswijze Geografische vragen
vaardigheden
Inventariseren 1. Waarnemen - Wat zie je?
2. Beschrijven - Wat neem je waar?
- Waar zie je dat?
- Hoe ziet het eruit?
- Welke kenmerken ontdek je?
Interpreteren 3. Verklaren - Waarom is het daar?
- Waarom ziet het er daar zo uit?
- Wat wordt hierdoor beïnvloed?
4. Generaliseren - Waar heb je dat eerder gezien?
(herkennen en - Zie je dat ook wel eens ergens anders?
toepassen) - Hoe ziet het er daar uit?
5. Waarderen - Wat betekent dat voor mij?
- Wat betekent dat voor die mensen?
- Kan het ook anders?
- Denk ik er nog zo over?
Multiperspectiviteit: natuurlijke en menselijke factoren
- Natuurlijke/fysische factoren
o Veranderingen die ontstaan door natuurlijke processen
o Temperatuurverandering doordat het as van een vulkaanuitbarsting voor de zon zit
o Cyclonen door de samenkomst van warm en koud water in een zee
- Menselijke factoren
o Veranderingen door activiteiten van mensen
, o Lawines door boomkappingen
- Multiperspectiviteit
o Iets bekijken vanuit verschillende invalshoeken
Natuurlijke Menselijke factoren
factoren Economisch Cultureel Demografisch Politiek
Het gaat over de Het gaat over Het gaat over de Het gaat over de Het gaat over
aarde zoals die geld verdienen taal, de bevolkingsaantallen het bestuur, de
van nature is en werk godsdienst, de en de wetten en de
geschiedenis en samenstelling van regels van een
de gewoonten de bevolking land
1.3 – Schaal
Schaalniveaus
- Lokaal
o Straat, wijk, stad, gemeente
- Regionaal
o Regio, provincie, landsdeel
- Nationaal
o Land
- Continentaal
o Meer dan één land, werelddeel
- Mondiaal
o Meer dan één werelddeel, wereld
Schaal op kaart
- Schaal
o Verhouding van het object en de afbeelding/het model ervan
o 1 : 20.000 = 1 cm op de kaart is 200 m in het echt
20.000 en 1 zijn de schaalgetallen
- Schaalstok
o Meetlat die op een kaart de afstand aangeef
o
- Absolute afstand
o Afstand in kilometers of meters, gemeten in een rechte lijn (hemelsbreed)
- Relatieve afstand
o Afstand uitgedrukt in tijd, moeite en kosten
1.4 – Atlas
Soorten kaarten
- Overzichtskaarten
o Overzicht van een gebied
o Staatkundige overzichtskaarten
Elk land heef een eigen kleur
o Natuurkundige overzichtskaarten
Rivieren, bergen en hoogtes
- Thematische kaarten
o Bepaald onderwerp
- Alle kaarten zijn gegeneraliseerd (vereenvoudigd)
