Consumentenrecht 2017-2018, werkgroep 6
Werkgroep 6
Handhaving consumentenrecht en herhaling
Inleiding
De afgelopen weken hebben we besproken welke rechten een consument en een handelaar
hebben. Deze week staat centraal op welke manier de consument zijn rechten kan uitoefenen.
In het burgerlijk recht wordt gewoonlijk gedacht aan een gang naar de burgerlijke rechter.
Ingegaan wordt op de rol van de rechter in een b2c-geschil. Daarnaast speelt in het individuele
geval ook de geschillencommissie een belangrijke rol. Naast de handhaving van het
consumentenrecht, is er ook sprake van zogenaamde collectieve handhaving. Deze kan
plaatsvinden via de burgerlijke rechter maar ook via het bestuursrecht. Deze en andere
manieren van handhaving komen deze week aan de orde.
Literatuur
* A.S. Rueb, E. Gras, A.W. Jongbloed, Compendium van het burgerlijk procesrecht,
Deventer:Kluwer, 2015, §§ 14.2 bindend advies en 14.3 mediation (te vinden via Kluwer
Navigator)
* L. van Hoppe, De Implementatiewet buitengerechtelijke geschilbeslechting consumenten, AA
2015, p. 1003 – 1008.
Regelgeving
* Wet van 16 april 2015 tot implementatie van de Richtlijn 2013/11/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende alternatieve beslechting van
consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn
2009/22/EG en uitvoering van de Verordening (EU) nr. 524/2013 van het Europees Parlement
en de Raad van 21 mei 2013 betreffende onlinebeslechting van consumentengeschillen en tot
wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (Implementatiewet
buitengerechtelijke geschillenbeslechting consumenten), Stbl. 2015, nr 160.
* Wet Handhaving Consumentenrechten
Jurisprudentie
* Besluit Autoriteit Consument en Markt (ACM) van 18 oktober 2017 inzake Volkswagen AG.
Overig
http://www.klachtenkompas.nl/
https://www.degeschillencommissie.nl/consumenten/
Opdracht 1
Wat is het verschil tussen abstracte en concrete toetsing van algemene voorwaarden.
Geef aan bij welk type actie de abstracte dan wel de concrete toetsing een rol speelt.
Bij een concrete toetsing gaat het om een individueel ingesteld beroep. De rechter kijkt hierbij
concreet naar de situatie en het bestreden beding. Een individuele beroep is dus slechts
repressief achteraf. Met achteraf kun je denken aan: “Je had dit niet mogen doen”.
Abstracte toetsing= hiervan is sprake als het een beding betreft als bedoeld in de zwarte lijst dat
als onredelijk bezwarend wordt aangemerkt en derhalve steeds voor vernietiging krachtens art.
6:233 BW of een declaratoir als bedoeld in art. 6:240 BW in aanmerking komt.
Bij een abstracte toetsing gaat het om een belangenorganisatie die een beding uit de algemene
voorwaarden in twijfel trekt. De rechter toetst dan abstract. Een abstracte toets vindt plaats bij
, Consumentenrecht 2017-2018, werkgroep 6
collectieve acties, denk aan Consumentenbond. Het is niet zo dat er een overeenkomst is
gesloten en dan er iets misgaat. Het gaat om een collectieve actie vooraf en los van de
omstandigheden van het individuele geval. Een abstracte toepassing heeft de karakter van
preventieve rechterlijke control.
Op grond van art. 6:240 lid 1 BW kan je een verklaring voor recht vorderen. Dit is een
declaratoire vonnis.
Er kan verder ook nog op vordering van de eiser, een verbod van het gebruik of een gebod om
tot een aanbeveling te herroepen en een veroordeling tot het openbaar maken op grond van art.
6:241 lid 3 BW gevorderd worden. Het gaat nu om een verbod op het gebruik daarvan, stel de
rechter heeft gezegd dat hij een beding onredelijk bezwarend vind en verder niks heeft gezegd
dan is in een individuele zaak de rechter niet gebonden aan die uitspraak van de abstracte
toetsing, maar het heeft wel een sterke overtuigende waarde. Maar een rechter is dus niet
eraan gebonden. MAAR dit is anders wanneer een verbod is gevonden, want doet de verkoper
iets wat niet mag.
Extra:
Je vindt de collectieve actie meer specifiek in de volgende bepalingen art. 3:305a
(dagvaardingsprocedure bij de rechtbank en art. 3:305d BW (Verzoekschriftprocedure bij den
haag).
Opdracht 2
Welke handhavingsinstrumenten heeft de ACM op grond van de Wet Handhaving
Consumentenbescherming met betrekking tot handhaving van de bepalingen met
betrekking tot de oneerlijke handelspraktijken?
Indien sprake is van een inbreuk op de bepalingen uit de Wet OHP, zoals zijn genoemd in
bijlage a bij de WHC, kan de ACM op grond van artikel 2.9 WHC een last onder dwangsom
en/of een bestuurlijke boete opleggen. Dit volgt uit 48. Ook kan ACM openbaarmaking,
beschikking en toezegging doen. Dit volgt uit art. 2.23.
In art. 1.1 sub f Whc wordt het begrip “inbreuk” gedefinieerd.
ACM is belast met handhaving met oneerlijke handelspraktijk o.g.v. art. 2.2 Whc.
De handelaar mag geen inbreuk maken op de oneerlijke handelspraktijk o.g.v. art. 8.8 Whc.
Indien er een breuk wordt gemaakt, dan kan o.g.v. art. 2.2 jo. 2.9 Whc een last onder
dwangsom en/of een bestuurlijke boete worden opgelegd. Dit zijn de
handhavingsinstrumenten. Tevens is in art. 2.8 Whc een andere handhavingsinstrument
neergelegd namelijk de bindende gedragslijn.
Een openbare waarschuwing kan worden gezien als voorzorgsmaatregel en niet als een
handhavingsinstrument. De openbare waarschuwing wordt geregeld in art. 2.23 Whc.
De hoogste boete die door het ACM kan worden opgelegd is €900.000 of 1% van de omzet.
Opdracht 3
Werkgroep 6
Handhaving consumentenrecht en herhaling
Inleiding
De afgelopen weken hebben we besproken welke rechten een consument en een handelaar
hebben. Deze week staat centraal op welke manier de consument zijn rechten kan uitoefenen.
In het burgerlijk recht wordt gewoonlijk gedacht aan een gang naar de burgerlijke rechter.
Ingegaan wordt op de rol van de rechter in een b2c-geschil. Daarnaast speelt in het individuele
geval ook de geschillencommissie een belangrijke rol. Naast de handhaving van het
consumentenrecht, is er ook sprake van zogenaamde collectieve handhaving. Deze kan
plaatsvinden via de burgerlijke rechter maar ook via het bestuursrecht. Deze en andere
manieren van handhaving komen deze week aan de orde.
Literatuur
* A.S. Rueb, E. Gras, A.W. Jongbloed, Compendium van het burgerlijk procesrecht,
Deventer:Kluwer, 2015, §§ 14.2 bindend advies en 14.3 mediation (te vinden via Kluwer
Navigator)
* L. van Hoppe, De Implementatiewet buitengerechtelijke geschilbeslechting consumenten, AA
2015, p. 1003 – 1008.
Regelgeving
* Wet van 16 april 2015 tot implementatie van de Richtlijn 2013/11/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 21 mei 2013 betreffende alternatieve beslechting van
consumentengeschillen en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn
2009/22/EG en uitvoering van de Verordening (EU) nr. 524/2013 van het Europees Parlement
en de Raad van 21 mei 2013 betreffende onlinebeslechting van consumentengeschillen en tot
wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en Richtlijn 2009/22/EG (Implementatiewet
buitengerechtelijke geschillenbeslechting consumenten), Stbl. 2015, nr 160.
* Wet Handhaving Consumentenrechten
Jurisprudentie
* Besluit Autoriteit Consument en Markt (ACM) van 18 oktober 2017 inzake Volkswagen AG.
Overig
http://www.klachtenkompas.nl/
https://www.degeschillencommissie.nl/consumenten/
Opdracht 1
Wat is het verschil tussen abstracte en concrete toetsing van algemene voorwaarden.
Geef aan bij welk type actie de abstracte dan wel de concrete toetsing een rol speelt.
Bij een concrete toetsing gaat het om een individueel ingesteld beroep. De rechter kijkt hierbij
concreet naar de situatie en het bestreden beding. Een individuele beroep is dus slechts
repressief achteraf. Met achteraf kun je denken aan: “Je had dit niet mogen doen”.
Abstracte toetsing= hiervan is sprake als het een beding betreft als bedoeld in de zwarte lijst dat
als onredelijk bezwarend wordt aangemerkt en derhalve steeds voor vernietiging krachtens art.
6:233 BW of een declaratoir als bedoeld in art. 6:240 BW in aanmerking komt.
Bij een abstracte toetsing gaat het om een belangenorganisatie die een beding uit de algemene
voorwaarden in twijfel trekt. De rechter toetst dan abstract. Een abstracte toets vindt plaats bij
, Consumentenrecht 2017-2018, werkgroep 6
collectieve acties, denk aan Consumentenbond. Het is niet zo dat er een overeenkomst is
gesloten en dan er iets misgaat. Het gaat om een collectieve actie vooraf en los van de
omstandigheden van het individuele geval. Een abstracte toepassing heeft de karakter van
preventieve rechterlijke control.
Op grond van art. 6:240 lid 1 BW kan je een verklaring voor recht vorderen. Dit is een
declaratoire vonnis.
Er kan verder ook nog op vordering van de eiser, een verbod van het gebruik of een gebod om
tot een aanbeveling te herroepen en een veroordeling tot het openbaar maken op grond van art.
6:241 lid 3 BW gevorderd worden. Het gaat nu om een verbod op het gebruik daarvan, stel de
rechter heeft gezegd dat hij een beding onredelijk bezwarend vind en verder niks heeft gezegd
dan is in een individuele zaak de rechter niet gebonden aan die uitspraak van de abstracte
toetsing, maar het heeft wel een sterke overtuigende waarde. Maar een rechter is dus niet
eraan gebonden. MAAR dit is anders wanneer een verbod is gevonden, want doet de verkoper
iets wat niet mag.
Extra:
Je vindt de collectieve actie meer specifiek in de volgende bepalingen art. 3:305a
(dagvaardingsprocedure bij de rechtbank en art. 3:305d BW (Verzoekschriftprocedure bij den
haag).
Opdracht 2
Welke handhavingsinstrumenten heeft de ACM op grond van de Wet Handhaving
Consumentenbescherming met betrekking tot handhaving van de bepalingen met
betrekking tot de oneerlijke handelspraktijken?
Indien sprake is van een inbreuk op de bepalingen uit de Wet OHP, zoals zijn genoemd in
bijlage a bij de WHC, kan de ACM op grond van artikel 2.9 WHC een last onder dwangsom
en/of een bestuurlijke boete opleggen. Dit volgt uit 48. Ook kan ACM openbaarmaking,
beschikking en toezegging doen. Dit volgt uit art. 2.23.
In art. 1.1 sub f Whc wordt het begrip “inbreuk” gedefinieerd.
ACM is belast met handhaving met oneerlijke handelspraktijk o.g.v. art. 2.2 Whc.
De handelaar mag geen inbreuk maken op de oneerlijke handelspraktijk o.g.v. art. 8.8 Whc.
Indien er een breuk wordt gemaakt, dan kan o.g.v. art. 2.2 jo. 2.9 Whc een last onder
dwangsom en/of een bestuurlijke boete worden opgelegd. Dit zijn de
handhavingsinstrumenten. Tevens is in art. 2.8 Whc een andere handhavingsinstrument
neergelegd namelijk de bindende gedragslijn.
Een openbare waarschuwing kan worden gezien als voorzorgsmaatregel en niet als een
handhavingsinstrument. De openbare waarschuwing wordt geregeld in art. 2.23 Whc.
De hoogste boete die door het ACM kan worden opgelegd is €900.000 of 1% van de omzet.
Opdracht 3
