Werkgroep 4, Consumentenrecht 2017-2018
Werkgroep 4 De reizende consument
Inleiding
Een van de eerste richtlijnen aangenomen op het gebied van het consumentenrecht is de richtlijn
pakketreizen. Dit was het begin van de bemoeienis van de Europese Unie met de reizende consument.
Deze richtlijn is inmiddels gewijzigd en aangepast aan deze tijd. Daarnaast heeft de reiziger rechten
verkregen in het geval een vlucht is geannuleerd of vertraagd op grond van Verordening 261/2004 inzake
compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging. 1
Deze week zullen we ingaan op de omstandigheden waaronder een luchtvaartmaatschappij een
compensatie aan de consument moet betalen. Daarnaast staat de reisovereenkomst centraal en de wijze
waarop de richtlijn pakketreizen doorwerkt in het Nederlandse recht.
Leerdoelen
- De student heeft kennis van de regels en de jurisprudentie met betrekking tot de reisovereenkomst en
kan deze toepassen op een casus.
-De student heeft kennis van Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij
instapweigering, annulering of langdurige vertraging, de daarbij behorende jurisprudentie.
- De student kan jurisprudentie met betrekking Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand
aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging vinden.
- De student kan de juridische problemen in een casus betreffende de reisovereenkomst aanwijzen en
een oplossing daarvoor aandragen.
- De student kan de Nederlandse regels met betrekking tot de reisovereenkomst richtlijn conform
uitleggen.
Literatuur
*Asser 7-IV nr. 469, 474 - 477, 493 - 496, 500 - 513.
* M.B.M. Loos, Consumentenrecht in de lucht: ontwikkelingen in het Europees
passagiersluchtvervoerrecht, NtER 2013, nr. 1/2, p. 58-67 (niet de paragrafen verjaringstermijnen en
verloren bagage).
(* Aanvullende, geen verplichte literatuur: M.B.M. Loos, Herziening Richtlijn pakketreizen, TvC 2014, afl.
2, p. 59-65.)
Jurisprudentie
* Zk C-22/11, Finnair Oyj/Timy Lassooy, Hof van Justitie 4 oktober 2012, ECLI:EU:C:2012:604.
* Gevoegde zaken C-581/10 en C-629/10, Emeka Nelson, Bill Chinazo Nelson, Brian Cheimezie
Nelson/Deutsche Lufthansa AG, The Queen, op verzoek van: TUI Travel plc, British Airways plc, easyJet
Airline Company Ltd, International Air Transport Association/Civil Aviation Authority, Hof van Justitie 23
oktober 2012, ECLI:EU:C:2012:657 de nummers 1-40, 70-84.
* Zk C-11/11, Air France SA v. Heinz-Gerke Folkerts, Luz-Tereza Folkerts, Hof van Justitie, 26 februari
2013, ECLI:EU:C:2013:106.
* Zk C-257/14, Corina van der Lans/KLM NV, Hof van Justitie, 17 september 2015, ECLI:EU:C:2015:618.
1 Zie voor het treinvervoer: Verordening 1371/2007 van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen
van reizigers in het treinverkeer, Pb EU 2007 L 315/14.
1
, Werkgroep 4, Consumentenrecht 2017-2018
Regelgeving
* Richtlijn (EU) 2015/2302 van 25 november 2015betreffende pakketreizen en gekoppelde
reisarrangementen, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en van Richtlijn 2011/83/EU
van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van Richtlijn 90/314/EEG van de RaadRichtlijn
90/314/EEG betreffende pakketreizen, Pb EU 2015 L326/1.
* Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering,
annulering of langdurige vertraging.
Opdrachten
Opdracht 1
Eitan en Janneke boeken via reisorganisator BeachTrip een vakantie in Turkije. Deze vakantie bestaat
uit een vliegreis en een verblijf van twee weken in een hotel. Aangezien Janneke in een rolstoel zit,
hebben zij gekozen voor verblijf in een 5-sterrenhotel dat in de brochure van BeachTrip wordt
aangeprijsd als ‘rolstoelvriendelijk’. Bij aankomst blijkt het hotel echter niet geschikt voor
rolstoelgebruikers. Janneke kan moeilijk douchen en van het toilet gebruikmaken, er zijn in het gehele
hotel hoge drempels en het balkon is niet toegankelijk. Janneke en Eitan verzoeken Beachtrip om een
geschikte kamer, wat Beachtrip niet kan bieden. Janneke en Eitan besluiten daarom zelf een
alternatief te zoeken. Na twee dagen vinden ze een geschikt hotel met de naam Aurora waar ze de
resterende dagen van hun vakantie doorbrengen.
Vraag 1
Bespreek twee leerstukken op grond waarvan Eitan en Janneke onder de reisovereenkomst met
Beachtrip uit kunnen.
Leerstuk 1: Oneerlijke handelspraktijk
Het gaat hier om het leerstuk oneerlijke handelspraktijk.
In art. 6:193a sub d BW wordt de definitie van “handelspraktijk” beschreven. In dit geval is er sprake van
een handelspraktijk, het gaat immers om een relatie tussen de handelaar (reisorganisator) en de
consument (Eitan en Janneke).
Van een oneerlijke handelspraktijk is sprake indien er sprake is van één van de situaties als bedoeld in
art. 6:193b BW. Het gaat hier om misleidende handelspraktijk en dit wordt geregeld in art. 6:193c BW. In
de casus is op te merken dat er sprake is van valse advertentie ofwel verstrekking van onjuiste
informatie. Hierdoor is de handelspraktijk misleidend o.g.v. art. 6:193c lid 1 sub b BW, want door de
reisorganisator wordt betoogd dat het verblijf “rolstoelvriendelijk” is, terwijl hiervan geen sprake is.
Vervolgens moet je kijken naar het begrip “de gemiddelde consument”. Dit staat in art. 6:193a lid 2 BW
en in overweging 18 van de considerans van de Richtlijn. Onder een gemiddelde consument wordt
verstaan onder art. 6:193a lid 2 BW: het gaat om het lid van de groep waarop de handelaar zich richt.
Door te adverteren als rolstoelvriendelijk, richt de handelaar zich specifiek tot rolstoelgebruikers. Dus
het is duidelijk dat het hier gaat om de gemiddelde consument dat behoort tot die groep van
gehandicaptenzorg om het zo te zeggen.
Dit komt er op neer dat er sprake is van een oneerlijke handelspraktijk als bedoeld in art. 6:193b lid 3 sub
a BW. Een overeenkomst dat gesloten is onder invloed van oneerlijke handelspraktijk is vernietigbaar
o.g.v. art. 6:193j lid 3 jo. 6:193b lid 3 sub a BW.
2
Werkgroep 4 De reizende consument
Inleiding
Een van de eerste richtlijnen aangenomen op het gebied van het consumentenrecht is de richtlijn
pakketreizen. Dit was het begin van de bemoeienis van de Europese Unie met de reizende consument.
Deze richtlijn is inmiddels gewijzigd en aangepast aan deze tijd. Daarnaast heeft de reiziger rechten
verkregen in het geval een vlucht is geannuleerd of vertraagd op grond van Verordening 261/2004 inzake
compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging. 1
Deze week zullen we ingaan op de omstandigheden waaronder een luchtvaartmaatschappij een
compensatie aan de consument moet betalen. Daarnaast staat de reisovereenkomst centraal en de wijze
waarop de richtlijn pakketreizen doorwerkt in het Nederlandse recht.
Leerdoelen
- De student heeft kennis van de regels en de jurisprudentie met betrekking tot de reisovereenkomst en
kan deze toepassen op een casus.
-De student heeft kennis van Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij
instapweigering, annulering of langdurige vertraging, de daarbij behorende jurisprudentie.
- De student kan jurisprudentie met betrekking Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand
aan luchtreizigers bij instapweigering, annulering of langdurige vertraging vinden.
- De student kan de juridische problemen in een casus betreffende de reisovereenkomst aanwijzen en
een oplossing daarvoor aandragen.
- De student kan de Nederlandse regels met betrekking tot de reisovereenkomst richtlijn conform
uitleggen.
Literatuur
*Asser 7-IV nr. 469, 474 - 477, 493 - 496, 500 - 513.
* M.B.M. Loos, Consumentenrecht in de lucht: ontwikkelingen in het Europees
passagiersluchtvervoerrecht, NtER 2013, nr. 1/2, p. 58-67 (niet de paragrafen verjaringstermijnen en
verloren bagage).
(* Aanvullende, geen verplichte literatuur: M.B.M. Loos, Herziening Richtlijn pakketreizen, TvC 2014, afl.
2, p. 59-65.)
Jurisprudentie
* Zk C-22/11, Finnair Oyj/Timy Lassooy, Hof van Justitie 4 oktober 2012, ECLI:EU:C:2012:604.
* Gevoegde zaken C-581/10 en C-629/10, Emeka Nelson, Bill Chinazo Nelson, Brian Cheimezie
Nelson/Deutsche Lufthansa AG, The Queen, op verzoek van: TUI Travel plc, British Airways plc, easyJet
Airline Company Ltd, International Air Transport Association/Civil Aviation Authority, Hof van Justitie 23
oktober 2012, ECLI:EU:C:2012:657 de nummers 1-40, 70-84.
* Zk C-11/11, Air France SA v. Heinz-Gerke Folkerts, Luz-Tereza Folkerts, Hof van Justitie, 26 februari
2013, ECLI:EU:C:2013:106.
* Zk C-257/14, Corina van der Lans/KLM NV, Hof van Justitie, 17 september 2015, ECLI:EU:C:2015:618.
1 Zie voor het treinvervoer: Verordening 1371/2007 van 23 oktober 2007 betreffende de rechten en verplichtingen
van reizigers in het treinverkeer, Pb EU 2007 L 315/14.
1
, Werkgroep 4, Consumentenrecht 2017-2018
Regelgeving
* Richtlijn (EU) 2015/2302 van 25 november 2015betreffende pakketreizen en gekoppelde
reisarrangementen, houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 2006/2004 en van Richtlijn 2011/83/EU
van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van Richtlijn 90/314/EEG van de RaadRichtlijn
90/314/EEG betreffende pakketreizen, Pb EU 2015 L326/1.
* Verordening 261/2004 inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering,
annulering of langdurige vertraging.
Opdrachten
Opdracht 1
Eitan en Janneke boeken via reisorganisator BeachTrip een vakantie in Turkije. Deze vakantie bestaat
uit een vliegreis en een verblijf van twee weken in een hotel. Aangezien Janneke in een rolstoel zit,
hebben zij gekozen voor verblijf in een 5-sterrenhotel dat in de brochure van BeachTrip wordt
aangeprijsd als ‘rolstoelvriendelijk’. Bij aankomst blijkt het hotel echter niet geschikt voor
rolstoelgebruikers. Janneke kan moeilijk douchen en van het toilet gebruikmaken, er zijn in het gehele
hotel hoge drempels en het balkon is niet toegankelijk. Janneke en Eitan verzoeken Beachtrip om een
geschikte kamer, wat Beachtrip niet kan bieden. Janneke en Eitan besluiten daarom zelf een
alternatief te zoeken. Na twee dagen vinden ze een geschikt hotel met de naam Aurora waar ze de
resterende dagen van hun vakantie doorbrengen.
Vraag 1
Bespreek twee leerstukken op grond waarvan Eitan en Janneke onder de reisovereenkomst met
Beachtrip uit kunnen.
Leerstuk 1: Oneerlijke handelspraktijk
Het gaat hier om het leerstuk oneerlijke handelspraktijk.
In art. 6:193a sub d BW wordt de definitie van “handelspraktijk” beschreven. In dit geval is er sprake van
een handelspraktijk, het gaat immers om een relatie tussen de handelaar (reisorganisator) en de
consument (Eitan en Janneke).
Van een oneerlijke handelspraktijk is sprake indien er sprake is van één van de situaties als bedoeld in
art. 6:193b BW. Het gaat hier om misleidende handelspraktijk en dit wordt geregeld in art. 6:193c BW. In
de casus is op te merken dat er sprake is van valse advertentie ofwel verstrekking van onjuiste
informatie. Hierdoor is de handelspraktijk misleidend o.g.v. art. 6:193c lid 1 sub b BW, want door de
reisorganisator wordt betoogd dat het verblijf “rolstoelvriendelijk” is, terwijl hiervan geen sprake is.
Vervolgens moet je kijken naar het begrip “de gemiddelde consument”. Dit staat in art. 6:193a lid 2 BW
en in overweging 18 van de considerans van de Richtlijn. Onder een gemiddelde consument wordt
verstaan onder art. 6:193a lid 2 BW: het gaat om het lid van de groep waarop de handelaar zich richt.
Door te adverteren als rolstoelvriendelijk, richt de handelaar zich specifiek tot rolstoelgebruikers. Dus
het is duidelijk dat het hier gaat om de gemiddelde consument dat behoort tot die groep van
gehandicaptenzorg om het zo te zeggen.
Dit komt er op neer dat er sprake is van een oneerlijke handelspraktijk als bedoeld in art. 6:193b lid 3 sub
a BW. Een overeenkomst dat gesloten is onder invloed van oneerlijke handelspraktijk is vernietigbaar
o.g.v. art. 6:193j lid 3 jo. 6:193b lid 3 sub a BW.
2
