De impact van de leerkracht op de groepsontwikkeling
Antwoorden op vragen uit de powerpoint ‘groepsontwikkeling’
Welke zijn de drie belangrijkste groepsnoden (sociale behoeften) in de groepsdynamica?
- Iedereen heeft behoefte aan het ontvangen van affectie
- Iedereen wil het gevoel hebben van erbij te horen
- Iedereen in wil in een bepaalde mate invloed hebben op de groepsnormen
Hoe kan je als de leerkracht de groepsnoden herkennen?
- De relatie tussen de leerlingen en jezelf analyseren ( Roos van Leary)
- Luisteren naar de onderwerpen waarover gesproken wordt in de klasgroep (
groepsfasen)
- Kijken naar de groepsstructuur ( sociogram)
Hoe kan je impact hebben als leraar op de groepsnoden?
- Door jouw rol en werkvormen aan te passen aan de groepsnoden.
Als je als leerkracht zorgt voor de klasgroep, dan zorgen de leerlingen voor elkaar!
Opdracht 1
Deze opdracht leidt jullie naar algemene tips voor leerkrachten waarmee de ontwikkeling
van de klasgroep ten goede komt.
a) Surf naar de volgende website en beantwoord onderstaande vragen.
https://www.schoolenveiligheid.nl/kennisbank/groepsdynamica-in-de-klas/
Sta even stil bij het onderdeel over storming norming
Wat wordt hier voorgesteld om te doen? Wat is het voordeel hiervan?
Haal de norming-fase naar voren in de tijd. Draai dus actief de
volgorde van storming en norming om. Door eerst bewust de norm
samen met de klas vast te stellen, zal de storming-fase milder zijn. Het
effect: minder probleemgedrag.
, b) Op de volgende drie websites vind je praktische tips voor leerkrachten om van een
klasgroep een warme, hechte groep te maken.
Zoek en noteer per fase van de groepsontwikkeling telkens minstens twee tips.
https://www.schoolenveiligheid.nl/kennisbank/groepsdynamica-in-de-klas/
https://www.degedragstolk.nl/Artikelen/art/18784#:~:text=Fase%202%3A
%20Norming,kinderen%20aan%20klassenregels%20en%20%E2%80%93afspraken.
https://www.tumult.nl/vier-stappen-naar-hechtere-klas/
Forming: Je klas is in deze fase vaak nog rustig, afwachtend. Dat komt omdat de leerlingen
elkaar nog niet goed kennen, of omdat ze niet weten of alles wel bij het oude is gebleven. De
kinderen zijn vooral bezig met zichzelf en hoe ze overkomen op de anderen. Deze fase start
vanaf de eerste schooldag en duurt één à twee weken.
Sta op de eerste dag in de deuropening en begroet iedereen. Geef de leerlingen een hand en
maak oogcontact.
Maak jouw voornemen voor het jaar duidelijk. Bijvoorbeeld: ‘Mijn voornemen is dat wij de
leukste klas van de school worden.’
Laat de leerlingen hierna opschrijven hoe zij een leuke klas voor zich zien. Maak hiervan een
top vijf en bespreek dit klassikaal. Willen de leerlingen ook dat de klas zo met elkaar
omgaat? De uitkomst vormt de basis voor de omgang met elkaar.
Doe spelletjes om elkaar beter te leren kennen.
Jij als leerkracht – zorgt voor veiligheid:
Denk vooraf goed na over de indeling van je klaslokaal. Is het overzichtelijk, liggen alle
materialen klaar en heeft ieder kind een passende plek?
Zorg dat je elk kind ziet wanneer het binnenkomt. Een hand, een korte vraag of opmerking;
dit contact is heel belangrijk. Je hebt zo ook vaak snel in de gaten wanneer er iets aan de
hand is met een leerling.
Ken je vanuit de overdracht enkele kinderen wel maar ook enkele kinderen niet; kies er dan
voor om te doen alsof je nog geen enkele naam kent, zodat ieder kind een nieuwe start kan
maken. Stel jezelf op de eerste dag voor, en de leerling noemt zijn of haar naam. Zo kan de
leerling zelf aan je vertellen wie hij of zij is!
Antwoorden op vragen uit de powerpoint ‘groepsontwikkeling’
Welke zijn de drie belangrijkste groepsnoden (sociale behoeften) in de groepsdynamica?
- Iedereen heeft behoefte aan het ontvangen van affectie
- Iedereen wil het gevoel hebben van erbij te horen
- Iedereen in wil in een bepaalde mate invloed hebben op de groepsnormen
Hoe kan je als de leerkracht de groepsnoden herkennen?
- De relatie tussen de leerlingen en jezelf analyseren ( Roos van Leary)
- Luisteren naar de onderwerpen waarover gesproken wordt in de klasgroep (
groepsfasen)
- Kijken naar de groepsstructuur ( sociogram)
Hoe kan je impact hebben als leraar op de groepsnoden?
- Door jouw rol en werkvormen aan te passen aan de groepsnoden.
Als je als leerkracht zorgt voor de klasgroep, dan zorgen de leerlingen voor elkaar!
Opdracht 1
Deze opdracht leidt jullie naar algemene tips voor leerkrachten waarmee de ontwikkeling
van de klasgroep ten goede komt.
a) Surf naar de volgende website en beantwoord onderstaande vragen.
https://www.schoolenveiligheid.nl/kennisbank/groepsdynamica-in-de-klas/
Sta even stil bij het onderdeel over storming norming
Wat wordt hier voorgesteld om te doen? Wat is het voordeel hiervan?
Haal de norming-fase naar voren in de tijd. Draai dus actief de
volgorde van storming en norming om. Door eerst bewust de norm
samen met de klas vast te stellen, zal de storming-fase milder zijn. Het
effect: minder probleemgedrag.
, b) Op de volgende drie websites vind je praktische tips voor leerkrachten om van een
klasgroep een warme, hechte groep te maken.
Zoek en noteer per fase van de groepsontwikkeling telkens minstens twee tips.
https://www.schoolenveiligheid.nl/kennisbank/groepsdynamica-in-de-klas/
https://www.degedragstolk.nl/Artikelen/art/18784#:~:text=Fase%202%3A
%20Norming,kinderen%20aan%20klassenregels%20en%20%E2%80%93afspraken.
https://www.tumult.nl/vier-stappen-naar-hechtere-klas/
Forming: Je klas is in deze fase vaak nog rustig, afwachtend. Dat komt omdat de leerlingen
elkaar nog niet goed kennen, of omdat ze niet weten of alles wel bij het oude is gebleven. De
kinderen zijn vooral bezig met zichzelf en hoe ze overkomen op de anderen. Deze fase start
vanaf de eerste schooldag en duurt één à twee weken.
Sta op de eerste dag in de deuropening en begroet iedereen. Geef de leerlingen een hand en
maak oogcontact.
Maak jouw voornemen voor het jaar duidelijk. Bijvoorbeeld: ‘Mijn voornemen is dat wij de
leukste klas van de school worden.’
Laat de leerlingen hierna opschrijven hoe zij een leuke klas voor zich zien. Maak hiervan een
top vijf en bespreek dit klassikaal. Willen de leerlingen ook dat de klas zo met elkaar
omgaat? De uitkomst vormt de basis voor de omgang met elkaar.
Doe spelletjes om elkaar beter te leren kennen.
Jij als leerkracht – zorgt voor veiligheid:
Denk vooraf goed na over de indeling van je klaslokaal. Is het overzichtelijk, liggen alle
materialen klaar en heeft ieder kind een passende plek?
Zorg dat je elk kind ziet wanneer het binnenkomt. Een hand, een korte vraag of opmerking;
dit contact is heel belangrijk. Je hebt zo ook vaak snel in de gaten wanneer er iets aan de
hand is met een leerling.
Ken je vanuit de overdracht enkele kinderen wel maar ook enkele kinderen niet; kies er dan
voor om te doen alsof je nog geen enkele naam kent, zodat ieder kind een nieuwe start kan
maken. Stel jezelf op de eerste dag voor, en de leerling noemt zijn of haar naam. Zo kan de
leerling zelf aan je vertellen wie hij of zij is!
