Psychopathologie – week 1 – hoofdstuk 1, 2 & 3
Psychopathologie is het studiegebied dat zich bezighoudt met de diverse vormen van
afwijkende emoties, gedachten en gedrag, oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor.
Normaal gedrag wordt gezien als goed, iets dat natuurlijk is en vanzelf gaat.
Afwijkend gedrag wordt vaak gezien als slecht, afwijkend, een teken van een psychische
aandoening. Afwijkend van de norm. Verschillende criteria om te beoordelen of emoties,
gedachten en gedrag afwijkend zijn;
Uitzonderlijk: slechts weinig mensen beweren dat ze dingen zien of horen die er in
werkelijkheid niet zijn.
Sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen die bepalen welke vormen van
gedrag acceptabel zijn in een bepaalde context.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit: normaal gesproken vormen onze
zintuigen en cognitieve processen een accurate mentale representatie van onze
omgeving. Als iemand dingen ziet of stemmen hoort die er in werkelijkheid niet zijn,
zeggen we dat hij hallucineert.
Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon: persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties als angst en depressie kan afwijkend zijn.
Ongepast of contraproductief gedrag: gedrag dat geen bevrediging, maar onprettige
gevoelens oproept, vinden we over het algemeen afwijkend. Gedrag dat ons beperkt
in ons vermogen om bepaalde rollen te vervullen of dat ons ervan weerhoudt om ons
aan onze omgeving aan te passen, kan ook als afwijkend worden opgevat.
Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen noemen
we gewoonlijk afwijkend. Ook hier is de sociale context van groot belang.
Verschillend culturen
In verschillende culturen wordt er anders gekeken naar wat afwijkend gedrag is. Gedrag dat
in de ene cultuur als afwijkend wordt gezien kan in een andere cultuur normaal zijn. Het is
belangrijk om bij de beoordeling van afwijkend gedrag rekening te houden met culturele
gebruiken, tradities, gewoonten en normen.
Psychische stoornissen
Een gedrags- of psychologisch syndroom dat samengaat met actueel lijden of te kort schieten
van het functioneren of een significant toegenomen risico om dood te gaan, pijn te lijden, of
de persoonlijke vrijheid te verliezen.
Historische visie op afwijkend gedrag
750 voor Christus; Voor de klassieke oudheid
Voor de klassieke oudheid werd trepanatie toegepast. Hierbij werd er een gat in de hersenen
geboord waardoor de kwade geesten kunnen ontsnappen en je als mens beter werd.
400 voor Christus; Hippocrates
Hij legde het niet bij kwade geesten neer maar bij verstoringen van het evenwicht van de
lichaamssappen in het lichaam.
8ste tot 16e eeuw; Arabische psychiatrie
, Zij ontwikkelde hun eigen psychiatrie met veel aandacht voor behandelingen, theorieën en
diagnostiek. Het was een mensgerichte benadering. Psychiaters gingen respectvol om met
hun patiënten, observeerden nauwkeurig de symptomen en registreerden en bestudeerden
zij de ontwikkeling en verandering ervan zorgvuldig. Dit leidde tot een gedetailleerd overzicht
van allemaal psychische stoornissen, goed ontwikkelde behandelingen en gespecialiseerde
psychiaters. Dit niveau kwam in Europa pas rond 1900.
500 na Christus; Middeleeuwen
Het geloof in bovennatuurlijke oorzaken weer toe met name de doctrine van de bezetenheid.
Volgens deze doctrine is afwijkend gedrag een teken van bezetenheid door boze geesten of
de duivel. Bezeten mensen werden bij voorkeur door middel van exorcisme of uitdrijvingen
behandeld.
Later kwam de heksenvervolging, dit leidde ertoe dat honderdduizend vrouwen werden
vermoord. Vrouwen werden op de brandstapel gegooid omdat ze depressief zijn of
emotioneel gedrag lieten zien.
1600; gekkenhuizen
In de gestichten woonden zowel bedelaars als geestelijk gestoorden en de
levensomstandigheden waren er erbarmelijk. Bewoners werden vastgeketend aan hun
bedden en lagen in hun eigen vuil of zwierven rond over het terrein zonder toezicht.
1800; hervormingen
Volgens Jean-Baptiste Pussin en Philippe Pinel waren de mensen gewoon ziek en hadden
daarom recht op een menselijke bejegening. Deze visie was in die tijd niet populair. Er
ontstond een behandelfilosofie, morele therapie. Patiënten zouden door een menselijke
bejegening en een verblijf in een ontspannen en respectvolle omgeving weer normaal
zouden gaan functioneren.
In de tweede helft van de 19e eeuw (1850) raakte het idee dat afwijkend gedrag succesvol
kon worden behandeld of genezen met behulp van morele therapie in ongenade. Er volgde
een periode van apathie, waarin alle deskundigen opnieuw meenden dat afwijkend gedrag
ongeneeslijk was.
20e eeuw
Patiënten werden voor behandeling in psychiatrische ziekenhuizen gestopt. Deze
ziekenhuizen lagen meestal ver van de bewoonde wereld en lagen in de natuur op mooie
terreinen in een rustige en gezonde omgeving. Maar dit was met de gedachten dat de
patiënten op deze manier konden worden weggestopt zodat de gewone burger er geen last
van had.
1850-1940; Charcot & Freud
Charcot werkte veel met hypnose om zo mensen van hun afwijkende gedrag af te helpen.
Freud was hierbij in opleiding maar kwam erachter dat hypnose te weinig hielp. Freud is de
eerste geweest die zei dat praten hielp praten als medicijn.
Jaren 50; anti psychiatrische beweging
Psychopathologie is het studiegebied dat zich bezighoudt met de diverse vormen van
afwijkende emoties, gedachten en gedrag, oorzaken daarvan en behandelingen daarvoor.
Normaal gedrag wordt gezien als goed, iets dat natuurlijk is en vanzelf gaat.
Afwijkend gedrag wordt vaak gezien als slecht, afwijkend, een teken van een psychische
aandoening. Afwijkend van de norm. Verschillende criteria om te beoordelen of emoties,
gedachten en gedrag afwijkend zijn;
Uitzonderlijk: slechts weinig mensen beweren dat ze dingen zien of horen die er in
werkelijkheid niet zijn.
Sociaal afwijkend: alle samenlevingen hebben normen die bepalen welke vormen van
gedrag acceptabel zijn in een bepaalde context.
Foute perceptie of interpretatie van de realiteit: normaal gesproken vormen onze
zintuigen en cognitieve processen een accurate mentale representatie van onze
omgeving. Als iemand dingen ziet of stemmen hoort die er in werkelijkheid niet zijn,
zeggen we dat hij hallucineert.
Aanzienlijk emotioneel lijden van de persoon: persoonlijk lijden als gevolg van
problematische emoties als angst en depressie kan afwijkend zijn.
Ongepast of contraproductief gedrag: gedrag dat geen bevrediging, maar onprettige
gevoelens oproept, vinden we over het algemeen afwijkend. Gedrag dat ons beperkt
in ons vermogen om bepaalde rollen te vervullen of dat ons ervan weerhoudt om ons
aan onze omgeving aan te passen, kan ook als afwijkend worden opgevat.
Gevaar: gedrag dat gevaar oplevert voor de betrokkene zelf of voor anderen noemen
we gewoonlijk afwijkend. Ook hier is de sociale context van groot belang.
Verschillend culturen
In verschillende culturen wordt er anders gekeken naar wat afwijkend gedrag is. Gedrag dat
in de ene cultuur als afwijkend wordt gezien kan in een andere cultuur normaal zijn. Het is
belangrijk om bij de beoordeling van afwijkend gedrag rekening te houden met culturele
gebruiken, tradities, gewoonten en normen.
Psychische stoornissen
Een gedrags- of psychologisch syndroom dat samengaat met actueel lijden of te kort schieten
van het functioneren of een significant toegenomen risico om dood te gaan, pijn te lijden, of
de persoonlijke vrijheid te verliezen.
Historische visie op afwijkend gedrag
750 voor Christus; Voor de klassieke oudheid
Voor de klassieke oudheid werd trepanatie toegepast. Hierbij werd er een gat in de hersenen
geboord waardoor de kwade geesten kunnen ontsnappen en je als mens beter werd.
400 voor Christus; Hippocrates
Hij legde het niet bij kwade geesten neer maar bij verstoringen van het evenwicht van de
lichaamssappen in het lichaam.
8ste tot 16e eeuw; Arabische psychiatrie
, Zij ontwikkelde hun eigen psychiatrie met veel aandacht voor behandelingen, theorieën en
diagnostiek. Het was een mensgerichte benadering. Psychiaters gingen respectvol om met
hun patiënten, observeerden nauwkeurig de symptomen en registreerden en bestudeerden
zij de ontwikkeling en verandering ervan zorgvuldig. Dit leidde tot een gedetailleerd overzicht
van allemaal psychische stoornissen, goed ontwikkelde behandelingen en gespecialiseerde
psychiaters. Dit niveau kwam in Europa pas rond 1900.
500 na Christus; Middeleeuwen
Het geloof in bovennatuurlijke oorzaken weer toe met name de doctrine van de bezetenheid.
Volgens deze doctrine is afwijkend gedrag een teken van bezetenheid door boze geesten of
de duivel. Bezeten mensen werden bij voorkeur door middel van exorcisme of uitdrijvingen
behandeld.
Later kwam de heksenvervolging, dit leidde ertoe dat honderdduizend vrouwen werden
vermoord. Vrouwen werden op de brandstapel gegooid omdat ze depressief zijn of
emotioneel gedrag lieten zien.
1600; gekkenhuizen
In de gestichten woonden zowel bedelaars als geestelijk gestoorden en de
levensomstandigheden waren er erbarmelijk. Bewoners werden vastgeketend aan hun
bedden en lagen in hun eigen vuil of zwierven rond over het terrein zonder toezicht.
1800; hervormingen
Volgens Jean-Baptiste Pussin en Philippe Pinel waren de mensen gewoon ziek en hadden
daarom recht op een menselijke bejegening. Deze visie was in die tijd niet populair. Er
ontstond een behandelfilosofie, morele therapie. Patiënten zouden door een menselijke
bejegening en een verblijf in een ontspannen en respectvolle omgeving weer normaal
zouden gaan functioneren.
In de tweede helft van de 19e eeuw (1850) raakte het idee dat afwijkend gedrag succesvol
kon worden behandeld of genezen met behulp van morele therapie in ongenade. Er volgde
een periode van apathie, waarin alle deskundigen opnieuw meenden dat afwijkend gedrag
ongeneeslijk was.
20e eeuw
Patiënten werden voor behandeling in psychiatrische ziekenhuizen gestopt. Deze
ziekenhuizen lagen meestal ver van de bewoonde wereld en lagen in de natuur op mooie
terreinen in een rustige en gezonde omgeving. Maar dit was met de gedachten dat de
patiënten op deze manier konden worden weggestopt zodat de gewone burger er geen last
van had.
1850-1940; Charcot & Freud
Charcot werkte veel met hypnose om zo mensen van hun afwijkende gedrag af te helpen.
Freud was hierbij in opleiding maar kwam erachter dat hypnose te weinig hielp. Freud is de
eerste geweest die zei dat praten hielp praten als medicijn.
Jaren 50; anti psychiatrische beweging
