Veiligheid en gedrag
Week 1 Veiligheid
Kennisclip 01 Wat is gedrag?
Gedrag = Elke beweging in een levend organisme met oorzaak en functie.
Niemand hetzelfde geprogrammeerd
→ Verschil in waarneming en verschil in reactie
gelukkig gemeenschappelijke patronen
Bewuste v.s onbewuste processen
Aangeboren v.s aangeleerd
Omgeving van invloed kijken van dichtbij en veraf
- Hersenen en omgeving staat centraal als het gaat om gedrag.
- Hersenen kunnen we begrijpen
- Omgeving kunnen we vaak beïnvloeden
Week 2 Veiligheidsgedrag en het individu
Inhoud deze week
veiligheidsgedrag en het individu
- biologische factoren
- biosociale factoren
- leerprocessen
- keuzes maken.
Leerdoel: De student kan beschrijven in hoeverre gedrag een rol speelt bij het ontstaan van het veiligheidskundige
probleem.
Kennisclip 01 biologische factoren
Erfelijkheid en criminaliteit
- Lombroso (1876)
- L’Uomo Deliquente (criminele mens) (hij keek naar uiterlijke kenmerken)
- ‘Grondlegger’ van de criminologie
-Lombrosos: de ‘geboren misdadiger’ oftewel iemand die uiterlijke kenmerken had.
- Theorie van evolutionair Atavisme
- Uiterlijke kenmerken!
- Aangeboren afwijkingen
- Determinatie (je kan niet veranderen, als het eenmaal zo is blijft het zo)
- kwam veel kritiek op
Huidige visie
- De affaire Buikhuisen (jaren ’70)
- Erfelijkheid en gedrag is een lange en complexe weg: wisselwerking biologische factoren en omgeving.
- Nu: neurobiologische onderzoek mensen met bepaalde kenmerken hebben een kans om crimineel te worden
- Herenfuncties/disfuncties
- Hormoonstelsel
- Zenuwstelsel
- Neurotransmitters
- MAOA-gen Aangeboren of aangeleerd?
, Kennisclip 03 Leertheorieën
Hoe leer je…. Fietsen, liegen, inbreken, verschillende gedragingen hebben verschillende manieren van leren.
Veel verschillende leertheorieën:
- associatieleren, als hij de hond eten gaf, rinkelde er een belletje. De hond associeerde het belletje met eten.
- straffen en belonen, belonen als een kind iets goed doet, als een kind iets fout doet straffen. Je stimuleert gewenst
gedrag en ontmoedigd ongewenst gedrag.
- modelleren, dat wil zeggen nadoen bijvoorbeeld familie Kluivert. De zoons doen hun vader na door goed te voetballen.
je kan ook een combinatie hebben bijvoorbeeld bij familie Kluivert, het is niet alleen het nadoen maar ook bijvoorbeeld
straffen en belonen als die goed of juist niet goed voetbalde.
Kennisclip 02 Levenslooptheorie
Eens een crimineel altijd een crimineel?
Mensen die rellen altijd crimineel? En een man die vanuit vroeger gekke dingen al deed, altijd een crimineel?
waar zitten verklaringen, en waar houdt het op?
Moffit: 2 soorten deliquenten:
- Life course persistent (5%) (blijft het hele leven bestaan)
- biologische, psychologische en sociologische verklaringen spelen een
grote rol. (nature of nurture)
- sensation seekers: a way of life
- Adolscent limited (95%) de grote meerderheid pleegt delicten maar
tijdens een aantal jaren.
- Sociologische verklaringen kijkend naar volwassenheid (maturiti gap)
- criminaliteit tijdelijk (wijf, woning, werk) als het leven meer stabiel is
stoppen relatief veel criminelen.
Kennisclip 04 Gelegenheidstheorie
Cohen en Felson (1979)
- Aandacht gericht op situatie in plaats van op de dader.
3 elementen ‘’nodig’ voor criminaliteit:
- Potentiële dader
- Potentieel / aantrekkelijk doelwit
- Afwezigheid toezicht
Kennisclip 05 Rationele keuzetheorie
Met drugs wordt ontzettend veel drugs verdiend. En de straffen zijn relatief laag en de pakkans ook.
Dit is verwant met economische wetenschappen (zo min mogelijk kosten en zoveel
mogelijk winst).
- De mens is een rationeel wezen (homo economicus)
- De mens vertoont doelgericht keuzegedrag (rijkdom, plezier, gezondheid, sociaal
aanzien)
Kern rationele keuzebenaderingen
- crimineel gedrag is het gevolg van een vrije keuze.
- Verschillen in gedragsmogelijkheden en gedragsbeperkingen veroorzaken
verschillen in gedrag. Als er bijvoorbeeld een grote pakkans + hoge straffen zijn (hoge kosten) moet de winst (baten) ook
hoger zijn willen mensen iets crimineels doen.
- Crimineel gedrag is het gevolg van een afweging van kosten en baten van gedragsalternatieven.
- geen dader specifieke maar delict specifieke theorievorming.
Week 1 Veiligheid
Kennisclip 01 Wat is gedrag?
Gedrag = Elke beweging in een levend organisme met oorzaak en functie.
Niemand hetzelfde geprogrammeerd
→ Verschil in waarneming en verschil in reactie
gelukkig gemeenschappelijke patronen
Bewuste v.s onbewuste processen
Aangeboren v.s aangeleerd
Omgeving van invloed kijken van dichtbij en veraf
- Hersenen en omgeving staat centraal als het gaat om gedrag.
- Hersenen kunnen we begrijpen
- Omgeving kunnen we vaak beïnvloeden
Week 2 Veiligheidsgedrag en het individu
Inhoud deze week
veiligheidsgedrag en het individu
- biologische factoren
- biosociale factoren
- leerprocessen
- keuzes maken.
Leerdoel: De student kan beschrijven in hoeverre gedrag een rol speelt bij het ontstaan van het veiligheidskundige
probleem.
Kennisclip 01 biologische factoren
Erfelijkheid en criminaliteit
- Lombroso (1876)
- L’Uomo Deliquente (criminele mens) (hij keek naar uiterlijke kenmerken)
- ‘Grondlegger’ van de criminologie
-Lombrosos: de ‘geboren misdadiger’ oftewel iemand die uiterlijke kenmerken had.
- Theorie van evolutionair Atavisme
- Uiterlijke kenmerken!
- Aangeboren afwijkingen
- Determinatie (je kan niet veranderen, als het eenmaal zo is blijft het zo)
- kwam veel kritiek op
Huidige visie
- De affaire Buikhuisen (jaren ’70)
- Erfelijkheid en gedrag is een lange en complexe weg: wisselwerking biologische factoren en omgeving.
- Nu: neurobiologische onderzoek mensen met bepaalde kenmerken hebben een kans om crimineel te worden
- Herenfuncties/disfuncties
- Hormoonstelsel
- Zenuwstelsel
- Neurotransmitters
- MAOA-gen Aangeboren of aangeleerd?
, Kennisclip 03 Leertheorieën
Hoe leer je…. Fietsen, liegen, inbreken, verschillende gedragingen hebben verschillende manieren van leren.
Veel verschillende leertheorieën:
- associatieleren, als hij de hond eten gaf, rinkelde er een belletje. De hond associeerde het belletje met eten.
- straffen en belonen, belonen als een kind iets goed doet, als een kind iets fout doet straffen. Je stimuleert gewenst
gedrag en ontmoedigd ongewenst gedrag.
- modelleren, dat wil zeggen nadoen bijvoorbeeld familie Kluivert. De zoons doen hun vader na door goed te voetballen.
je kan ook een combinatie hebben bijvoorbeeld bij familie Kluivert, het is niet alleen het nadoen maar ook bijvoorbeeld
straffen en belonen als die goed of juist niet goed voetbalde.
Kennisclip 02 Levenslooptheorie
Eens een crimineel altijd een crimineel?
Mensen die rellen altijd crimineel? En een man die vanuit vroeger gekke dingen al deed, altijd een crimineel?
waar zitten verklaringen, en waar houdt het op?
Moffit: 2 soorten deliquenten:
- Life course persistent (5%) (blijft het hele leven bestaan)
- biologische, psychologische en sociologische verklaringen spelen een
grote rol. (nature of nurture)
- sensation seekers: a way of life
- Adolscent limited (95%) de grote meerderheid pleegt delicten maar
tijdens een aantal jaren.
- Sociologische verklaringen kijkend naar volwassenheid (maturiti gap)
- criminaliteit tijdelijk (wijf, woning, werk) als het leven meer stabiel is
stoppen relatief veel criminelen.
Kennisclip 04 Gelegenheidstheorie
Cohen en Felson (1979)
- Aandacht gericht op situatie in plaats van op de dader.
3 elementen ‘’nodig’ voor criminaliteit:
- Potentiële dader
- Potentieel / aantrekkelijk doelwit
- Afwezigheid toezicht
Kennisclip 05 Rationele keuzetheorie
Met drugs wordt ontzettend veel drugs verdiend. En de straffen zijn relatief laag en de pakkans ook.
Dit is verwant met economische wetenschappen (zo min mogelijk kosten en zoveel
mogelijk winst).
- De mens is een rationeel wezen (homo economicus)
- De mens vertoont doelgericht keuzegedrag (rijkdom, plezier, gezondheid, sociaal
aanzien)
Kern rationele keuzebenaderingen
- crimineel gedrag is het gevolg van een vrije keuze.
- Verschillen in gedragsmogelijkheden en gedragsbeperkingen veroorzaken
verschillen in gedrag. Als er bijvoorbeeld een grote pakkans + hoge straffen zijn (hoge kosten) moet de winst (baten) ook
hoger zijn willen mensen iets crimineels doen.
- Crimineel gedrag is het gevolg van een afweging van kosten en baten van gedragsalternatieven.
- geen dader specifieke maar delict specifieke theorievorming.
