Klinische mythologie College 5 Week 49
Hoofdstuk: de wereld van psychomythologie
De populaire psychologie industrie
Deze industrie omvat een netwerk van bronnen van alledaagse informatie over menselijk gedrag. De
industrie van populaire psychologie kan een onschatbare bron zijn voor informatie over menselijk
gedrag, het bevat minstens zoveel misinformatie als informatie. Deze misinformatie wordt ook wel
psychomythologie genoemd omdat het bestaat uit misconcepties, legendes en oude vrouwen
verhalen betreffende psychologie.
Hoge intelligentie geeft geen immuniteit tegen het geloof in psychomythologie. We kunnen allemaal
ten prooi vallen aan foutieve psychologische claims tenzij we accurate kennis hebben.
Voorbeeld van psychomythologie: frenologie (= geloofde dat extreem specifieke
psychologische capaciteiten zoals poëtisch vermogen gelokaliseerd waren in onderscheiden
hersenregio’s en dat ze mensen hun persoonlijkheidstrekken konden detecteren door de patronen
van bobbels op iemands schedel te meten).
We hoeven niet alles wat de populaire psychologie zegt af te wijzen maar het probleem is dat de
populaire psychologie industrie dergelijk advies doorspekt met suggesties die in strijd zijn met
wetenschappelijk bewijs.
Armchair psychology
We zijn allemaal armchair psychologen we proberen continu te begrijpen waarom mensen doen
wat ze doen. Psychologie is een onontkoombaar deel van ons leven, het is overal om ons heen. De
populaire pers bombardeert ons bijna dagelijks met claims over hersenontwikkeling, educatie,
mentale stoornissen etc. In de meeste gevallen zijn we geforceerd deze claims te accepteren op
geloof/vertrouwen alleen omdat we niet de vereiste wetenschappelijke denkvaardigheden hebben
om de claims te evalueren.
Veel van de alledaagse psychologie bestaat uit ‘fireside inductions’: assumpties over gedrag
gebaseerd op alleen onze intuïties. Ook al kunnen onze intuïties enorm nuttig zijn voor het genereren
van hypotheses die getest kunnen worden met rigoureuze onderzoeksmethodes, ze zijn vaak vreselijk
gebrekkig als een middel om te bepalen of deze hypothesen kloppen. Dat is waarschijnlijk waarom
het menselijk brein geëvolueerd is om de wereld om zich heen te begrijpen en niet zichzelf (dit
dilemma wordt ook wel reflexiviteit genoemd). Als consequentie kunnen we onszelf overtuigen dat
we de oorzaken van ons gedrag begrijpen ook al doen we dat niet.
Psychologische wetenschap en common sense (gezond verstand)
We zijn makkelijk misleid door psychomythologie omdat het spot met ons gezond verstand: ons
buikgevoel, intuïties en eerste indrukken.
Voor eeuwen hebben veel prominente wetenschappers erop aangedrongen dat we ons gezond
verstand moesten vertrouwen. Thomas Reid beargumenteerde bijv. dat we allemaal geboren worden
met gezond verstand intuïties en dat deze intuïties het beste middel zijn om tot fundamentele
waarheden over de wereld te komen. John Horgan riep gezond verstand terug in evaluatie van
wetenschappelijke theorieën omdat veel te veel theorieën het gezonde verstand tegenspreken wat
hij verontrustend vond.
Als een algemene regel zou je onderzoek bewijs moeten raadplegen en niet je intuïties bij het
beslissen of een wetenschappelijke claim correct is.
Wetenschap is ongezond verstand, in andere woorden: wetenschap verplicht ons om ons gezond
verstand op zij te zeten wanneer we bewijs evalueren. We moeten oude gewoontes van denken
onleren en minstens zo veel nieuwe leren.
We kunnen niet altijd op ons gezond verstand vertrouwen omdat onze ruwe percepties ons kan
misleiden. In het hoofdstuk worden er twee voorbeelden van misleidingen gegeven van een spiraal
en tafels (blz. 7 en 8). Dit zijn optische illusies. Conclusie: zien is geloven maar zien is niet altijd
Hoofdstuk: de wereld van psychomythologie
De populaire psychologie industrie
Deze industrie omvat een netwerk van bronnen van alledaagse informatie over menselijk gedrag. De
industrie van populaire psychologie kan een onschatbare bron zijn voor informatie over menselijk
gedrag, het bevat minstens zoveel misinformatie als informatie. Deze misinformatie wordt ook wel
psychomythologie genoemd omdat het bestaat uit misconcepties, legendes en oude vrouwen
verhalen betreffende psychologie.
Hoge intelligentie geeft geen immuniteit tegen het geloof in psychomythologie. We kunnen allemaal
ten prooi vallen aan foutieve psychologische claims tenzij we accurate kennis hebben.
Voorbeeld van psychomythologie: frenologie (= geloofde dat extreem specifieke
psychologische capaciteiten zoals poëtisch vermogen gelokaliseerd waren in onderscheiden
hersenregio’s en dat ze mensen hun persoonlijkheidstrekken konden detecteren door de patronen
van bobbels op iemands schedel te meten).
We hoeven niet alles wat de populaire psychologie zegt af te wijzen maar het probleem is dat de
populaire psychologie industrie dergelijk advies doorspekt met suggesties die in strijd zijn met
wetenschappelijk bewijs.
Armchair psychology
We zijn allemaal armchair psychologen we proberen continu te begrijpen waarom mensen doen
wat ze doen. Psychologie is een onontkoombaar deel van ons leven, het is overal om ons heen. De
populaire pers bombardeert ons bijna dagelijks met claims over hersenontwikkeling, educatie,
mentale stoornissen etc. In de meeste gevallen zijn we geforceerd deze claims te accepteren op
geloof/vertrouwen alleen omdat we niet de vereiste wetenschappelijke denkvaardigheden hebben
om de claims te evalueren.
Veel van de alledaagse psychologie bestaat uit ‘fireside inductions’: assumpties over gedrag
gebaseerd op alleen onze intuïties. Ook al kunnen onze intuïties enorm nuttig zijn voor het genereren
van hypotheses die getest kunnen worden met rigoureuze onderzoeksmethodes, ze zijn vaak vreselijk
gebrekkig als een middel om te bepalen of deze hypothesen kloppen. Dat is waarschijnlijk waarom
het menselijk brein geëvolueerd is om de wereld om zich heen te begrijpen en niet zichzelf (dit
dilemma wordt ook wel reflexiviteit genoemd). Als consequentie kunnen we onszelf overtuigen dat
we de oorzaken van ons gedrag begrijpen ook al doen we dat niet.
Psychologische wetenschap en common sense (gezond verstand)
We zijn makkelijk misleid door psychomythologie omdat het spot met ons gezond verstand: ons
buikgevoel, intuïties en eerste indrukken.
Voor eeuwen hebben veel prominente wetenschappers erop aangedrongen dat we ons gezond
verstand moesten vertrouwen. Thomas Reid beargumenteerde bijv. dat we allemaal geboren worden
met gezond verstand intuïties en dat deze intuïties het beste middel zijn om tot fundamentele
waarheden over de wereld te komen. John Horgan riep gezond verstand terug in evaluatie van
wetenschappelijke theorieën omdat veel te veel theorieën het gezonde verstand tegenspreken wat
hij verontrustend vond.
Als een algemene regel zou je onderzoek bewijs moeten raadplegen en niet je intuïties bij het
beslissen of een wetenschappelijke claim correct is.
Wetenschap is ongezond verstand, in andere woorden: wetenschap verplicht ons om ons gezond
verstand op zij te zeten wanneer we bewijs evalueren. We moeten oude gewoontes van denken
onleren en minstens zo veel nieuwe leren.
We kunnen niet altijd op ons gezond verstand vertrouwen omdat onze ruwe percepties ons kan
misleiden. In het hoofdstuk worden er twee voorbeelden van misleidingen gegeven van een spiraal
en tafels (blz. 7 en 8). Dit zijn optische illusies. Conclusie: zien is geloven maar zien is niet altijd
