Samenvatting Levenslang-zwemmen-EXAMEN-JANUARI (document)

Levenslang zwemmen
Borstcrawl (p98-100)
1. Reglementen
- Borstcrawl wordt gezwommen onder de noemer ‘vrije slag’

2. Bewegingsbeschrijving
- Ontstaan door zoeken naar de snelste en meest efficiënte zwemwijze
- De snelste, waarom? Er wordt continue gestuwd, de stuwing van de armen bevindt zich
onder water, de tegenbeweging boven water  minst weerstand.
- De armbeweging is het belangrijkst voor de stuwing
- De armen bewegen afwisselend (asymmetrisch)  rol rond lengteas (+- 45°) 
vergemakkelijkt de ademhaling en zorgt voor optimale stuwing

- Neerwaartse/opwaartse beenbeweging
o Soort zweepslag
o Begint met heupflexie en de knie blijft in extensie
o Voeten in PF en lichtjes endorotatie
o Ook asymmetrisch

- Beenbeweging zorgt voor:
o Stuwing, BEPERKT want de beenbeweging zorgt vooral voor stabilisatie
o Evenwicht rond de breedte-as (horizontale ligging)
o Evenwicht rond de lengte-as (niet te ver doorrollen)
- Geen ééndimensionale beweging in 1 vlak, maar een 3D beweging

- Armbeweging: 6 fasen

o Insteken (handpalm lichtjes naar buiten draaien, insteken in verlengde van
schouders)
o Steunen (= voorbereiding op stuwing, verste punt zoeken voor het lichaam in het
water)
o Trekken (=eerste deel van de stuwfase)
o Duwen (=tweede deel van de stuwfase)
o Uithalen (eerste komt de elleboog uit het water, dan pas de hand)
o Overhalen (de elleboog blijft gebogen, voorbereiding om nadien weer te kunnen
insteken)

o De stuwbeweging gaan volgens het draagvleugel- of schroefprincipe


- Ademhaling
o Via een zijwaartse draaiing van het hoofd en de romp

, o Relatief kort inademen, het uitademen gebeurt via de neus en de mond
o Ademhalingspatroon wordt vrij gekozen en iedereen heeft een voorkeurskant om
in te ademen
o Voor een symmetrische slag (mooi op 1 lijn blijven)  bilateraal inademen vb. om
de 3 of 5 slagen

- Coördinatie
o Gekruiste coördinatie = natuurlijke beweging, vb. gaan, lopen, kruipen  wanneer
1 arm in de steunfase is en met het trekken begint, zal het been aan de andere
zijde neerwaarts zijn  op dat moment: accentslag, die compenseert de rotatie
om de lengteas


Methodische en didactische uitgangspunten: Watergewenning (p111-113)
- Leren zwemmen of bewegen in het water  nieuw motorisch leerproces  de eerste fase:
leren wennen aan het water
o Doel?
 Wennen aan biomech aspecten vh water (druk, weerstand, T, kracht)
 Werken aan zekerheid en zelfvertrouwen van het kind in het water
 Ontwikkelen van lichaamsbesef, zich kunnen oriënteren
 Evenwicht kunnen behouden in het water
 Ontwikkelen van watergevoel, leren hoe het water gebruikt kan worden…
 Basis ontwikkelen om verschillende zwemslagen op een plezierige en
effectieve manier aan te leren
 Basis ontwikkelen om voldoende zwemveilig te worden en om te kunnen
genieten van het water als vrijetijdsontspanning

- Ideale leersituatie
o Voldoende tijd
o Maakt niet uit hoe snel het kind leert zwemmen
o In water waar de kinderen kunnen staan
o Groep lln niet te groot

- Watergewenning is zeer belangrijk als basis voor het leren zwemmen
o Probleem: de ideale leersituatie is niet altijd aanwezig (er zijn andere doelen
geformuleerd, te weinig ondiep water, te grote groepen, ouders willen dat hun
kind zo snel mogelijk leert zwemmen)  er moeten keuzes gemaakt worden

1. Drijfmiddelen
- er worden GEEN drijfmiddelen gebruikt  beïnvloeden het lichaamsbesef, het
evenwicht…
- geen bijdrage in het verdere leerproces van het leren zwemmen
- kinderen moeten ZELF het water ervaren


- in de praktijk: er worden wel veel hulpmiddelen gebruikt

, - waarom? Het kind kan nog niet zelfstandig drijven en heeft onvoldoende
watergevoel, om dan een horizontale ligging of een zwemslag aan te leren is
het gebruik van hulpmiddelen onvermijdelijk
- de hulpmiddelen = drijfmiddelen
- de kinderen leren de uitvoering juist aan, MAAR er is nog geen watergevoel
ontwikkeld
- wanneer drijfmiddelen gebruiken?
 In grote groep
 Als de kinderen nog niet veilig zijn in het water
 Als er grote onderlinge verschillen zijn in een groep
 !!! drijfmiddelen niet te lang gebruiken, oefenen op drijven zonder
hulpmiddel!! (statisch en dynamisch drijven)

- watergewenning is een voorwaarde om te starten met het aanleren van zwemslagen
- het is niet effectief om iets aan te leren als er nog geen watergevoel is
- waarom niet? Leerproces duurt langer en door onvoldoende proprioceptieve
feedback, zullen er fouten in de beweging optreden

- bij mensen met een handicap
- er wordt vaak gekozen voor een hulpmiddel
- voor hen meest plezierigst als ze in het water kunnen zonder hulpmiddel 
halliwick methode (voor veel lesgevers niet gekend)

2. Tijd
- Vaak beperkte tijd (vooral in scholen)
- Consequenties voor de doelen, in een kortere tijd kunnen er minder doelen
gerealiseerd worden
- Doelen afstellen op beginniveau van kinderen, indien verschillend niveau 
verschillende doelstellingen
- Trend: ouders willen dat hun kinderen zo snel mogelijk leren zwemmen
- Kinderen leren in een vakantie op korte tijd zwemmen
- Resultaten zijn belangrijkst! Te weinig aandacht aan zwemveiligheid, dus het
kind leert wel zwemmen, maar het is nog niet veilig
- De kinderen oefenen en herhalen niet genoeg  kans op verleren van de
geleerde zwemslagen is groot  BLIJVEN OEFENEN EN HERHALEN

3. Waterdiepte
- De ideale leersituatie: voldoende ondiep water, maar dit is niet altijd het geval
- Als er alleen diep water is  onverantwoord om kinderen zonder hulpmiddel in dat
diepe water te laten gaan
- Andere oplossing: inschakelen van ouders tijdens de zwemlessen of werken in
groepjes van 3 à 4 kinderen
- Bij gebruik van hulpmiddelen in diep water is de verleiding groot om te snel te
starten met zwemslagen  niet effectief  ander lichaamsbesef wordt ontwikkeld, het
noodzakelijke watergevoel ontbreekt

- MAAR dit wil niet zeggen dat watergewenning in het diepe water niet mogelijk is
- Werken op:
 Stuwervaringen in verticale houding

,  Draaien om de breedte-as
 Onder water gaan
 Zelfstandig drijven op buik en rug
- Als er gewerkt wordt met drijfmiddelen, moet diezelfde oefening ook zonder
drijfmiddel worden uitgevoerd  goede basis leggen

Watergewenning (p122-131)
- Eerste fase van het leren zwemmen= wennen aan het water
- Doelen:
 Ontspannen te water gaan
 Onder water te blijven
 Zich te oriënteren onder water
- Door stuwervaringen  watergevoel wordt ontwikkeld  kind kan van een verticale
houding naar een horizontale houding komen

1. INHOUD, VOLGORDE EN OEFENSTOF
- Doelen van watergewenning
 Ervaren van water  kind krijgt vertrouwen in het water
 Beseffen van het bewegen in water  kind wordt bewust van de weerstand
vh water, de opwaartse kracht en de controle van ademhaling
 Beheersen en aanleren van technische vaardigheden

- Ervaringen opdoen: 8 basiselementen
 binnen ieder element: makkelijk moeilijk
 watertrappen en survival NIET in de basiselementen
 regelmatig ervaringen opdoen met kledij aan
 8 basiselementen
 Voortbewegen in verticale houding
 Vallen en opstaan, springen, spatten ervaren
 Ademhalingsoefeningen
 Onder water gaan
 Onder water oriënteren en verplaatsen
 Drijven op rug en buik
 Voortbewegen in horizontale ligging
 slagen in moeilijkere vaardigheid binnen het element is afhankelijk van:
 eerdere ervaringen binnen het basiselement
 ervaringen van andere basiselementen (vb. om te kunnen drijven
moet men ook onder water durven gaan en ontspannen kunnen
ademhalen)

- eerste stap: leren te water gaan
 kind moet zich veilig voelen: kennis laten maken met de ruimte en de
geluiden in het zwembad
 geen angst voor het water: niet echt een oorsprong, vaak door vroeger nare
ervaringen met water of door de ouders die zelf angst hebben voor water,
kinderen nemen dit over
 oplossing: eerst laten douchen, kijken naar wat anderen doen in het
water
 oefeningen: zie tabel p 124