Hoofdstuk 21: Tillen en verplaatsen van cliënten
Transfer: wanneer een cliënt verplaatst wordt door anderen en/of met een hulpmiddel. Het
hulpmiddel wat je hierbij gebruikt heet dan ook transferhulpmiddel.
Bij het tillen en verplaatsen van cliënten is het heel belangrijk te kiezen voor de methode die
de minste fysieke belasting geeft. Bedenk dat verstandig tillen net zo veel tijd kost als
onverstandig tillen.
Ergonomisch werken: dit doe je wanneer je werkt met een juiste lichaamshouding en
passende hulpmiddelen. Het betekent werken op een veilige manier. Zo houd je de kans op
lichamelijke klachten zo klein mogelijk. De Arbowet beschrijft welke bescherming nodig is
voor werknemers op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn.
Veiligheid: een belangrijk aandachtspunt bij een transfer, aangezien deze uit vele
behandelingen kan bestaan. Dit vraagt je volledige aandacht en oplettendheid. Bij de
veiligheid van de cliënt gaat het om veilig zijn en je veilig voelen.
Als je iemand moet tillen, weet dan wat die persoon kan of mag. Maak gebruik van alle
mogelijkheden die de cliënt nog heeft.
Zorg er voor dat je niet zomaar iemand gaat tillen o.i.d. maar maak duidelijke afspraken met
je collega’s. Voorspelbaarheid biedt veiligheid.
Tilprotocollen: hierin staan de werktechnieken en het gebruik van bepaalde hulpmiddelen
beschreven. Hierin wordt uit gegaan van de volgende uitgangspunten:
- Je tilt zo min mogelijk.
- Bij tilwerkzaamheden onder optimale omstandigheden is er een maximale
gewichtsgrens van 23 kg.
- Voorovergebogen werksituaties probeer je zo veel mogelijk te voorkomen.
- Verzorgende taken voer je in principe uit tussen de heuphoogte en schouderhoogte.
- Verzorgende taken aan de onderbenen van een cliënt doe je bij voorkeur zittend, op
ellebooghoogte of staand.
- Je zit niet langer dan 30 seconden achter elkaar gehurkt.
Transferprotocollen: deze worden opgesteld per cliënt. Dit is een concrete vertaling van de
algemene tilprotocollen en zorginhoudelijke afspraken op het gebied van mobiliteit en
zelfredzaamheid.
Het gebruik van transferhulpmiddelen vereist een duidelijke instructie en training. Bij niet
verantwoord gebruik kan het gevaar opleveren voor de cliënt en voor jezelf. Bereid ook altijd
goed voor:
- Bedenk vooraf hoe en waarheen je een cliënt gaat tillen of verplaatsen.
- Roep tijdig hulp in van anderen.
- Nodig hem/haar uit om mee te werken, betrek de cliënt bij de transfer.
- Geef tijdens het verplaatsen duidelijke instructies aan de cliënt, maar ook aan je
collega.
Benader de cliënt ook ten allen tijde als mens. Werk rustig en ontspannen en verplaats je
daarnaast in de situatie van de cliënt. Beweeg op zijn tempo mee. Let hierbij ook op het
gezicht van de cliënt. Je handen zijn ‘zacht’ en bewegen rustig. En tot slot treed je rustig en
kordaat op, aarzel nooit. Zit zijn de belangrijkste voorwaarden voor de benadering naar een
cliënt toe.
De meest voorkomende transferhulpmiddelen zijn:
Transfer: wanneer een cliënt verplaatst wordt door anderen en/of met een hulpmiddel. Het
hulpmiddel wat je hierbij gebruikt heet dan ook transferhulpmiddel.
Bij het tillen en verplaatsen van cliënten is het heel belangrijk te kiezen voor de methode die
de minste fysieke belasting geeft. Bedenk dat verstandig tillen net zo veel tijd kost als
onverstandig tillen.
Ergonomisch werken: dit doe je wanneer je werkt met een juiste lichaamshouding en
passende hulpmiddelen. Het betekent werken op een veilige manier. Zo houd je de kans op
lichamelijke klachten zo klein mogelijk. De Arbowet beschrijft welke bescherming nodig is
voor werknemers op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn.
Veiligheid: een belangrijk aandachtspunt bij een transfer, aangezien deze uit vele
behandelingen kan bestaan. Dit vraagt je volledige aandacht en oplettendheid. Bij de
veiligheid van de cliënt gaat het om veilig zijn en je veilig voelen.
Als je iemand moet tillen, weet dan wat die persoon kan of mag. Maak gebruik van alle
mogelijkheden die de cliënt nog heeft.
Zorg er voor dat je niet zomaar iemand gaat tillen o.i.d. maar maak duidelijke afspraken met
je collega’s. Voorspelbaarheid biedt veiligheid.
Tilprotocollen: hierin staan de werktechnieken en het gebruik van bepaalde hulpmiddelen
beschreven. Hierin wordt uit gegaan van de volgende uitgangspunten:
- Je tilt zo min mogelijk.
- Bij tilwerkzaamheden onder optimale omstandigheden is er een maximale
gewichtsgrens van 23 kg.
- Voorovergebogen werksituaties probeer je zo veel mogelijk te voorkomen.
- Verzorgende taken voer je in principe uit tussen de heuphoogte en schouderhoogte.
- Verzorgende taken aan de onderbenen van een cliënt doe je bij voorkeur zittend, op
ellebooghoogte of staand.
- Je zit niet langer dan 30 seconden achter elkaar gehurkt.
Transferprotocollen: deze worden opgesteld per cliënt. Dit is een concrete vertaling van de
algemene tilprotocollen en zorginhoudelijke afspraken op het gebied van mobiliteit en
zelfredzaamheid.
Het gebruik van transferhulpmiddelen vereist een duidelijke instructie en training. Bij niet
verantwoord gebruik kan het gevaar opleveren voor de cliënt en voor jezelf. Bereid ook altijd
goed voor:
- Bedenk vooraf hoe en waarheen je een cliënt gaat tillen of verplaatsen.
- Roep tijdig hulp in van anderen.
- Nodig hem/haar uit om mee te werken, betrek de cliënt bij de transfer.
- Geef tijdens het verplaatsen duidelijke instructies aan de cliënt, maar ook aan je
collega.
Benader de cliënt ook ten allen tijde als mens. Werk rustig en ontspannen en verplaats je
daarnaast in de situatie van de cliënt. Beweeg op zijn tempo mee. Let hierbij ook op het
gezicht van de cliënt. Je handen zijn ‘zacht’ en bewegen rustig. En tot slot treed je rustig en
kordaat op, aarzel nooit. Zit zijn de belangrijkste voorwaarden voor de benadering naar een
cliënt toe.
De meest voorkomende transferhulpmiddelen zijn:
