FISCALITEIT
I. Inleidende begrippen
1. Fiscaal recht
a. definiëring
= rechtswetenschap = juridische studie (= studie naar wie belasting moet betalen en wat het juist is)
Niet gelijk aan belastingwetenschappen want fiscaliteit houdt zich niet bezig met de effecten van
belastingen.
= geheel van regels en wetten door de overheid opgelegd in verband met de grondslag en de inning van
belastingen die de uitgaven van de overheid financieren
b. situering binnen nationaal recht
NATIONAAL RECHT
Publiek recht Privaat recht*
= tussen overheid en individu = tussen 2 individuen
Staatsrecht - regelt de inrichting vd staat
- werking en verhouding tss staatsmachten
- de fundamentele vrijheden of grondrechten van de burgers
Administratief recht - regelt de inrichting en de werking van de administraties (centraal , regionaal,
provinciaal en gemeentelijk)
- de rechterlijke en of administratieve geschillen en beslechtingen
Strafrecht - regelt welke feiten, handelingen en tekortkomingen worden verboden
- welke straffen, sancties en maatregelen daaraan verbonden zijn
- de manier waarop misdrijven worden opgespoord
Fiscaalrecht - wordt er vastgelegd hoe de belastingen worden bepaald
- hoe ze worden geïnd
Sociaal recht - bepalingen mbt het sociaal zekerheidsrecht
*
Burgerlijk recht - de basis van alle takken van het privaatrecht
Handelsrecht - de handelingen worden beheerst die door de wet “daden van koophandel”
-> waardoor het statuut van de koopman/handelaar wordt bepaald
Rechterlijk recht - regelt de bevoegdheden van de burgerlijke rechtbanken
- de regels m.b.t. het instellen van een vordering
- de wijze waarop een proces moet worden gevoerd en gerechtelijke
beslissingen moet worden uitgevoerd
Sociaal recht - bepalingen m.b.t. de arbeidsovereenkomsten
- verhoudingen tussen Werkgever en werknemer
1
, c. fiscaal recht en de wet
De grondwet bevat ook verschillende fiscale bepalingen:
LEGALITEITSBEGINSEL:
Art. 170 § G.W.
Belasting wordt geheven enkel na goedkeuring van parlement/provincieraad/gemeenteraad, dit wordt
dan gegoten in een wet / decreet / besluit.
EENJARIGHEIDSBEGINSEL:
Art. 171 belastingen worden jaarlijks gestemd
zijn slechts vr 1 jaar v kracht (aanslag; bezwaarschrift vr 1 jaar; beroepskosten aftrekbaar ih jaar dat ze
gemaakt zijn)
GELIJKHEIDSBEGINSEL:
Art. 172 alle Belgen gelijk voor de wet
Iedereen op een gelijke wijze behandelen
=>Controle: Grondwettelijk Hof
Naast de grondwet zijn er nog een aantal boeken waarin de belastingen meer in detail uitgelegd staan:
- Wetboek der Inkomstenbelasting
- Wetboek van de Belasting over de Toegevoegde Waarde
- Wetboek van successierechten
- Vlaamse Codex Fiscaliteit
- …
d. belastingen
= een verplichte bijdrage tot de openbare geldmiddelen
belastingen vervullen specifieke functies…
Financiële functie:
= voor de dekking van overheidsuitgaven tgv specifieke overheidstaken
retributie is GEEN belasting : is vr geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid
(tolwegen; havenrechten, parkeer-retributies, …)
Belastingen = 94% overheidsinkomsten
Publiekrechtelijk of dwingend karakter d.w.z. afdwingbaar, administratieve sancties en strafrechtelijke
sancties
Economische functie:
Prijsvorming: hogere belasting = hogere prijs (vb: BTW verlaging horeca nr 12%)
Spaarwezen: (vb pensioensparen)
Consumptie: (vb tabak, op import; voorstel frisdrank?)
Investeringen: (vb investeringsaftrek, geen vermogensbelasting: kapitaalvlucht)
Tewerkstelling: (vb: stimuleren jongeren, 55+, …)
Sociale functie:
draagkrachtprincipe => meer belastingen op hogere inkomens (personenbelasting; familiale aanpassing…)
2. Inleiding belastingen
2
I. Inleidende begrippen
1. Fiscaal recht
a. definiëring
= rechtswetenschap = juridische studie (= studie naar wie belasting moet betalen en wat het juist is)
Niet gelijk aan belastingwetenschappen want fiscaliteit houdt zich niet bezig met de effecten van
belastingen.
= geheel van regels en wetten door de overheid opgelegd in verband met de grondslag en de inning van
belastingen die de uitgaven van de overheid financieren
b. situering binnen nationaal recht
NATIONAAL RECHT
Publiek recht Privaat recht*
= tussen overheid en individu = tussen 2 individuen
Staatsrecht - regelt de inrichting vd staat
- werking en verhouding tss staatsmachten
- de fundamentele vrijheden of grondrechten van de burgers
Administratief recht - regelt de inrichting en de werking van de administraties (centraal , regionaal,
provinciaal en gemeentelijk)
- de rechterlijke en of administratieve geschillen en beslechtingen
Strafrecht - regelt welke feiten, handelingen en tekortkomingen worden verboden
- welke straffen, sancties en maatregelen daaraan verbonden zijn
- de manier waarop misdrijven worden opgespoord
Fiscaalrecht - wordt er vastgelegd hoe de belastingen worden bepaald
- hoe ze worden geïnd
Sociaal recht - bepalingen mbt het sociaal zekerheidsrecht
*
Burgerlijk recht - de basis van alle takken van het privaatrecht
Handelsrecht - de handelingen worden beheerst die door de wet “daden van koophandel”
-> waardoor het statuut van de koopman/handelaar wordt bepaald
Rechterlijk recht - regelt de bevoegdheden van de burgerlijke rechtbanken
- de regels m.b.t. het instellen van een vordering
- de wijze waarop een proces moet worden gevoerd en gerechtelijke
beslissingen moet worden uitgevoerd
Sociaal recht - bepalingen m.b.t. de arbeidsovereenkomsten
- verhoudingen tussen Werkgever en werknemer
1
, c. fiscaal recht en de wet
De grondwet bevat ook verschillende fiscale bepalingen:
LEGALITEITSBEGINSEL:
Art. 170 § G.W.
Belasting wordt geheven enkel na goedkeuring van parlement/provincieraad/gemeenteraad, dit wordt
dan gegoten in een wet / decreet / besluit.
EENJARIGHEIDSBEGINSEL:
Art. 171 belastingen worden jaarlijks gestemd
zijn slechts vr 1 jaar v kracht (aanslag; bezwaarschrift vr 1 jaar; beroepskosten aftrekbaar ih jaar dat ze
gemaakt zijn)
GELIJKHEIDSBEGINSEL:
Art. 172 alle Belgen gelijk voor de wet
Iedereen op een gelijke wijze behandelen
=>Controle: Grondwettelijk Hof
Naast de grondwet zijn er nog een aantal boeken waarin de belastingen meer in detail uitgelegd staan:
- Wetboek der Inkomstenbelasting
- Wetboek van de Belasting over de Toegevoegde Waarde
- Wetboek van successierechten
- Vlaamse Codex Fiscaliteit
- …
d. belastingen
= een verplichte bijdrage tot de openbare geldmiddelen
belastingen vervullen specifieke functies…
Financiële functie:
= voor de dekking van overheidsuitgaven tgv specifieke overheidstaken
retributie is GEEN belasting : is vr geïndividualiseerde dienstverlening vanwege de overheid
(tolwegen; havenrechten, parkeer-retributies, …)
Belastingen = 94% overheidsinkomsten
Publiekrechtelijk of dwingend karakter d.w.z. afdwingbaar, administratieve sancties en strafrechtelijke
sancties
Economische functie:
Prijsvorming: hogere belasting = hogere prijs (vb: BTW verlaging horeca nr 12%)
Spaarwezen: (vb pensioensparen)
Consumptie: (vb tabak, op import; voorstel frisdrank?)
Investeringen: (vb investeringsaftrek, geen vermogensbelasting: kapitaalvlucht)
Tewerkstelling: (vb: stimuleren jongeren, 55+, …)
Sociale functie:
draagkrachtprincipe => meer belastingen op hogere inkomens (personenbelasting; familiale aanpassing…)
2. Inleiding belastingen
2
