GOEDERENRECHT
1
,Inhoudsopgave
Informatie vak............................................................................................................................................... 5
1. Opzet.................................................................................................................................................................5
2. Inhoud...............................................................................................................................................................5
3. Hoorcolleges.....................................................................................................................................................5
4. Cursusmateriaal................................................................................................................................................5
5. Eindtermen.......................................................................................................................................................5
6. Evaluatie en examen.........................................................................................................................................6
Inleiding: wat is goederenrecht?.................................................................................................................... 7
1. Situering............................................................................................................................................................7
2. Omschrijving.....................................................................................................................................................7
3. Uitsluiting..........................................................................................................................................................8
4. Waar te vinden.................................................................................................................................................9
Krachtlijnen nieuwe goederenrecht...............................................................................................................10
I: De leer van de indeling van de goederen................................................................................................... 12
Terminologie.......................................................................................................................................................12
Afdeling 1: de goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid.......................................................14
Afdeling 2: publieke goederen............................................................................................................................17
afdeling 3: de goederen volgens hun gebruik....................................................................................................19
Afdeling 4: roerende en onroerende goederen..................................................................................................20
Hoofdcategorie: roerend vs onroerend.........................................................................................................21
Repertoriëring................................................................................................................................................28
II: de zakelijke hoofdrechten........................................................................................................................ 31
Terminologie.......................................................................................................................................................31
Gesloten systeem...........................................................................................................................................32
Volgrecht en voorrang....................................................................................................................................33
Absolute werking............................................................................................................................................34
Afdeling 1: het eigendomsrecht..........................................................................................................................34
Definitie en kenmerken..................................................................................................................................34
Bewijs van eigendom......................................................................................................................................39
Omvang eigendomsrecht...............................................................................................................................39
Vordering tot bescherming van het eigendomsrecht....................................................................................41
Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond......................................................................................41
verwerving zakelijke rechten..............................................................................................................................43
Oorspronkelijk ontstaan vs afgeleide eigendomsrechten..............................................................................43
Afdeling 2: Vruchtgebruik...................................................................................................................................54
omschrijving...................................................................................................................................................54
2
, Kenmerken.....................................................................................................................................................54
Duur................................................................................................................................................................55
modaliteiten van vruchtgebruik.....................................................................................................................57
Vestiging.........................................................................................................................................................58
Afbakening......................................................................................................................................................58
Rechten en plichten........................................................................................................................................59
Einde of tenietgaan........................................................................................................................................62
Afdeling 3: Recht van erfpacht...........................................................................................................................64
Definitie..........................................................................................................................................................64
Rechten en verplichtingen..............................................................................................................................66
Einde...............................................................................................................................................................67
Afdeling 4: Opstal...............................................................................................................................................69
Definitie..........................................................................................................................................................69
Rechten en plichten........................................................................................................................................72
Einde...............................................................................................................................................................72
Afdeling 5: Erfdienstbaarheden..........................................................................................................................74
Definitie..........................................................................................................................................................74
Voorwaarden..................................................................................................................................................74
Kenmerken.....................................................................................................................................................75
Rechten en plichten........................................................................................................................................75
Erfdienstbaarheden vs dienstbaarheden.......................................................................................................77
Bronnen..........................................................................................................................................................77
Uitoefening.....................................................................................................................................................81
Duur................................................................................................................................................................82
Einde...............................................................................................................................................................83
Afdeling 6: Burenrelaties....................................................................................................................................85
Burenhinder....................................................................................................................................................85
Mede-eigendom.......................................................................................................................................... 87
Algemeen............................................................................................................................................................87
Toevallige mede-eigendom................................................................................................................................88
Vrijwillige mede-eigendom.................................................................................................................................88
Gedwongen mede-eigendom.............................................................................................................................89
Appartmentsmede-eigendom........................................................................................................................89
gemene afsluiting (mandeligheid)..................................................................................................................96
Zakelijke zekerheden................................................................................................................................... 99
Overzicht.............................................................................................................................................................99
Algemene regels.................................................................................................................................................99
Klassieke benadering......................................................................................................................................99
Voorrechten......................................................................................................................................................102
Algemeen voorrecht.....................................................................................................................................103
Algemeen roerend voorrecht.......................................................................................................................104
Bijzonder roerend voorrecht........................................................................................................................104
Bijzonder onroerend voorrecht....................................................................................................................104
3
, Voorrecht onbetaalde verkoper – roerend..................................................................................................104
Hypotheek.........................................................................................................................................................105
Soorten.........................................................................................................................................................106
Hypothecaire formaliteiten..........................................................................................................................107
3 soorten.......................................................................................................................................................107
Rangregeling.................................................................................................................................................107
Onderscheid persoonlijke zekerheidsrechten...................................................................................................108
Pandrecht.........................................................................................................................................................109
Totstandkoming............................................................................................................................................109
Tegenwerpelijkheid derden en bewijs.........................................................................................................109
Gevolgen.......................................................................................................................................................111
retentierecht.....................................................................................................................................................115
Begrip............................................................................................................................................................115
Totstandkoming............................................................................................................................................115
Voorwerp......................................................................................................................................................115
Uitoefening...................................................................................................................................................115
zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes........................................................................................117
4
1
,Inhoudsopgave
Informatie vak............................................................................................................................................... 5
1. Opzet.................................................................................................................................................................5
2. Inhoud...............................................................................................................................................................5
3. Hoorcolleges.....................................................................................................................................................5
4. Cursusmateriaal................................................................................................................................................5
5. Eindtermen.......................................................................................................................................................5
6. Evaluatie en examen.........................................................................................................................................6
Inleiding: wat is goederenrecht?.................................................................................................................... 7
1. Situering............................................................................................................................................................7
2. Omschrijving.....................................................................................................................................................7
3. Uitsluiting..........................................................................................................................................................8
4. Waar te vinden.................................................................................................................................................9
Krachtlijnen nieuwe goederenrecht...............................................................................................................10
I: De leer van de indeling van de goederen................................................................................................... 12
Terminologie.......................................................................................................................................................12
Afdeling 1: de goederen volgens de graad van toe-eigeningsmogelijkheid.......................................................14
Afdeling 2: publieke goederen............................................................................................................................17
afdeling 3: de goederen volgens hun gebruik....................................................................................................19
Afdeling 4: roerende en onroerende goederen..................................................................................................20
Hoofdcategorie: roerend vs onroerend.........................................................................................................21
Repertoriëring................................................................................................................................................28
II: de zakelijke hoofdrechten........................................................................................................................ 31
Terminologie.......................................................................................................................................................31
Gesloten systeem...........................................................................................................................................32
Volgrecht en voorrang....................................................................................................................................33
Absolute werking............................................................................................................................................34
Afdeling 1: het eigendomsrecht..........................................................................................................................34
Definitie en kenmerken..................................................................................................................................34
Bewijs van eigendom......................................................................................................................................39
Omvang eigendomsrecht...............................................................................................................................39
Vordering tot bescherming van het eigendomsrecht....................................................................................41
Begrenzing van het eigendomsrecht van een grond......................................................................................41
verwerving zakelijke rechten..............................................................................................................................43
Oorspronkelijk ontstaan vs afgeleide eigendomsrechten..............................................................................43
Afdeling 2: Vruchtgebruik...................................................................................................................................54
omschrijving...................................................................................................................................................54
2
, Kenmerken.....................................................................................................................................................54
Duur................................................................................................................................................................55
modaliteiten van vruchtgebruik.....................................................................................................................57
Vestiging.........................................................................................................................................................58
Afbakening......................................................................................................................................................58
Rechten en plichten........................................................................................................................................59
Einde of tenietgaan........................................................................................................................................62
Afdeling 3: Recht van erfpacht...........................................................................................................................64
Definitie..........................................................................................................................................................64
Rechten en verplichtingen..............................................................................................................................66
Einde...............................................................................................................................................................67
Afdeling 4: Opstal...............................................................................................................................................69
Definitie..........................................................................................................................................................69
Rechten en plichten........................................................................................................................................72
Einde...............................................................................................................................................................72
Afdeling 5: Erfdienstbaarheden..........................................................................................................................74
Definitie..........................................................................................................................................................74
Voorwaarden..................................................................................................................................................74
Kenmerken.....................................................................................................................................................75
Rechten en plichten........................................................................................................................................75
Erfdienstbaarheden vs dienstbaarheden.......................................................................................................77
Bronnen..........................................................................................................................................................77
Uitoefening.....................................................................................................................................................81
Duur................................................................................................................................................................82
Einde...............................................................................................................................................................83
Afdeling 6: Burenrelaties....................................................................................................................................85
Burenhinder....................................................................................................................................................85
Mede-eigendom.......................................................................................................................................... 87
Algemeen............................................................................................................................................................87
Toevallige mede-eigendom................................................................................................................................88
Vrijwillige mede-eigendom.................................................................................................................................88
Gedwongen mede-eigendom.............................................................................................................................89
Appartmentsmede-eigendom........................................................................................................................89
gemene afsluiting (mandeligheid)..................................................................................................................96
Zakelijke zekerheden................................................................................................................................... 99
Overzicht.............................................................................................................................................................99
Algemene regels.................................................................................................................................................99
Klassieke benadering......................................................................................................................................99
Voorrechten......................................................................................................................................................102
Algemeen voorrecht.....................................................................................................................................103
Algemeen roerend voorrecht.......................................................................................................................104
Bijzonder roerend voorrecht........................................................................................................................104
Bijzonder onroerend voorrecht....................................................................................................................104
3
, Voorrecht onbetaalde verkoper – roerend..................................................................................................104
Hypotheek.........................................................................................................................................................105
Soorten.........................................................................................................................................................106
Hypothecaire formaliteiten..........................................................................................................................107
3 soorten.......................................................................................................................................................107
Rangregeling.................................................................................................................................................107
Onderscheid persoonlijke zekerheidsrechten...................................................................................................108
Pandrecht.........................................................................................................................................................109
Totstandkoming............................................................................................................................................109
Tegenwerpelijkheid derden en bewijs.........................................................................................................109
Gevolgen.......................................................................................................................................................111
retentierecht.....................................................................................................................................................115
Begrip............................................................................................................................................................115
Totstandkoming............................................................................................................................................115
Voorwerp......................................................................................................................................................115
Uitoefening...................................................................................................................................................115
zakelijke rechten: gemeenschappelijke principes........................................................................................117
4