Samenvatting sociale instituties

Sociale instituties
Jelke van de sijpe 1BaTP
Metafoor van de welzijnsboom :




1 Hoofdstuk 1: welzijn in de verzorgingsstaat
Welfare state : De samenlevingsvorm van sommige rijke geïndustrialiseerde landen waarbij een
aantal grondrechten van de burger effectief gewaarborgd worden. Deze grondrechten zijn bedoeld
om zijn materiele welvaart en zijn kansen tot ontplooiing te bevorderen. Dit alles gebeurt binnen de
parlementaire democratie en met behoud van de vrij markteconomische productiewijze
Kenmerken van welfare state?
 Hoog welvaartspeil
 Overheidsoptreden
 Grondrechten
 Vrije markt en overleg
 Democratie
1.1 Hoe ontstaat ?
Historiek van de welvaartstaat:
 Fase 1: 1800-1880  sociale kwestie
 Fase 2: 1880-1918  wettelijke initiatieven
 Fase 3: 1918-1940  sociaal overleg
 Fase 4: 1945-1985  concrete uitbouw
! Oliecrisis (1973)
 Fase 5: > 1985  actieve welvaartstaat (1.6)
Traditionele welvaartmodel in vraag: door toenemende druk, activeringsidee en generatiepact.
1.2 Nieuwe sociale kwestie en de risicosamenleving
 Belang van kennis
o Kennis- of informatiemaatschappij
 Nieuwe sociale kwestie

, o Levenslang leren
o Schoolniveau
 Oude remedies gelden niet meer…
 Voorspellen van risico’s:
o Risicosamenleving: minder kansen voor mensen met beperkingen of lage scholing
1.3 Uitdagingen van het welzijnsbeleid
 Snelle ontwikkeling sector
 langetermijnbeleid
 Versnippering
 Grenzen op onverzadigbare vraag
1.3.1 Preventie, echelonnering en zorgmilieu’s
Preventie :
 Primaire preventie
 Secundaire preventie
 Tertiaire preventie
Echelonnering :
 0e lijn
 1e lijn
 2e lijn
 3e lijn
Zorgmilieus:
 Ambulante
 Semi – residentieel
 Residentieel
1.3.2 Responsabilisering
 Organisaties
o Enveloppe financiering
 Zorgvragers
1.3.3 Toegankelijkheid en gelijke kansen
1.3.4 Professionalisering en vervrijwilliging
1.3.5 Behoeftebesturing en zorg op maat
1.3.6 Vermaatschappelijking van de zorg
1.3.7 Vermarkting
 Publiek
 Private non – profit
 Private for profit

, Valkuil
1.3.8 Kwaliteitszorg
Alle voorzieningen verplicht een kwaliteitsbeleid te voeren (kwaliteitshandboek)
Keerzijde…
1.3.9 Interculturalisering
Grote diversiteit in Vlaanderen
 Inburgeringsprojecten
 Respect voor gewoontes ( interculturele visie)
1.3.10 Wachtlijsten
 Ontgroening en vergrijzing
 Toename onwelzijn in de maatschappij
 Vooruitgang geneeskunde
1.3.11 Betaalbaarheid
Nu: finaciering via belastingsgeld, verzekeringen, individuele bijdragen, figten, privé-kapitaal.
Maar: nood aan bijkomende middelen
 Via privé-kapitaal
 Gebruikers betalen voor zorg, maar factuur kan oplopen, zeker voor niet-medische
kosten
 Deeloplossing:

, 2 Hoofdstuk 2; sociale zekerheid
2.1 Organisatie van de sociale zekerheid
Sociale zekerheid = sociaal mechanisme dat:

 Bestaansmiddelen van de burgers waarborgt
 Bedreiging van sociale risico’s
 Via wetten, maatregelen en
instellingen

Vervangingsinkomen bij verlies van het
inkomen uit arbeid.
Bijkomende kosten; aanvulling van het
inkomen bij bepaalde sociale lasten.
Bijstandsuitkering als men niet over een
beroepsinkomen beschikt.

Sociale verzekeringen; doel? Premie! 2 soorten uitkeringen :
 Vervangingsinkomen : vervangt inkomen en is loongekoppeld
 Inkomensaanvullende uitkeringen : uitkering staat os van het vast inkomen
Sociale bijstand: het is een beschermingssysteem, een ultiem vangnet.
Sociale verzekering versus sociale bijstand:
 Sociale verzekering : recht; door betalen van bijdragen. Financieringsbron; bijdragen op het
loon.
 Sociale bijstand: recht; door bestaan van een behoefte. Financieringsbron; belastinggelden.
3 stelsels (afzonderlijke regelingen):
 Werknemers (prive, bijdrage van werknemers en werkgevers)
 Zelfstandigen (enkel ziekteverzekering, pensioenen en kinderbijslag)
 Overheidspersoneel of ambtenaren (overheid)
Sociale verzekering + sociale bijstand = sociale bescherming.