Verpleegplan
Laurentius Ziekenhuis
,Voorwoord
Voor u ligt mijn ‘onderbouwde reflectie’ over pancreatitis. Deze opdracht heb ik geschreven
tijdens mijn stageperiode op afdeling B3 in het Laurentius ziekenhuis te Roermond, in
opdracht van Zuyd Hogeschool Heerlen. Ik ben in maart 2023 begonnen aan deze opdracht
en heb deze afgerond eind mei 2023.
Op afdeling B3 staan 3 specialismen centraal, de interne geneeskunde, maag-, darm- en
leverziekten en oncologie. Met deze opdracht heb ik mij voornamelijk gefocust op de maag-,
darm- en leverziekten.
In deze onderbouwde reflectie zal het ziektebeeld pancreatitis aan bod komen. Hierbij stel ik
een verpleegplan op, wat ik vervolgens evalueer. Na de evaluatie reflecteer ik mijn eigen
handelen en dat van mijn collega’s, ‘wat ging goed?’ en vooral ‘wat kon er beter?’.
Graag zou ik mijn begeleiders willen bedanken voor de uitstekende begeleiding tijdens mijn
opdracht. Ingrid Cleven, bedankt voor de duidelijke antwoorden op de vragen die ik had
tijdens de lessen. Door deze duidelijke antwoorden heb ik thuis beter kunnen werken aan het
opstellen van deze onderbouwde reflectie.
Mijn stagebegeleiders, Clarissa Haanen, Sharon Erkens en Manou Peeters, dank jullie wel
voor de fijne begeleiding tijdens mijn stageperiode. Jullie hebben mij veel informatie kunnen
geven die ik goed kon gebruiken in mijn opdracht.
Ook wil ik alle overige collega’s bedanken, ik kon altijd met mijn vragen bij iedereen terecht
en hier kreeg ik ook een duidelijk antwoord op.
Dankzij al jullie begeleiding heb ik deze opdracht tot een mooi einde kunnen brengen en mijn
stageperiode bij het Laurentius ziekenhuis positief kunnen afsluiten.
Tot slot zou ik graag mijn vriend, moeder en zus willen bedanken voor de steun tijdens deze
opdracht. Zij hebben mij thuis goed ondersteunt en mij geholpen met een overzicht te
bewaren.
2
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: Voorbereiden van zorg.............................................................................................................. 7
Anamnese.............................................................................................................................................................7
Diagnoses...........................................................................................................................................................10
Doelen................................................................................................................................................................11
Interventies.........................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 2: uitvoeren van zorg.................................................................................................................. 15
Theorie................................................................................................................................................................15
Praktijk...............................................................................................................................................................21
Afwijkingen geleverde zorg................................................................................................................................27
Hoofdstuk 3: evalueren van zorg.................................................................................................................. 28
Hoofdstuk 4: nabeschouwing....................................................................................................................... 29
Conclusie............................................................................................................................................................29
Aanbevelingen....................................................................................................................................................31
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 32
Reflectieverslag........................................................................................................................................... 33
Bijlage 1: Verpleegplan................................................................................................................................ 35
Bijlage 2: Medicatieoverzicht....................................................................................................................... 41
Bijlage 3: SIT-score....................................................................................................................................... 42
Bijlage 4: Verpleegkundige interventies volgens protocol.............................................................................44
Bijlage 5: Adviesbeoordeling onderbouwde reflectie praktijk.......................................................................45
Bijlage 6: Beoordelingsformulier competenties praktijkleren........................................................................46
.................................................................................................................................................................... 46
3
, Inleiding
Beschrijving ziektebeeld
Een acute pancreatitis is een acute ontsteking van het pancreas. Dit is de
belangrijkste acute opname indicatie binnen het specialisme maag-, darm- en
leverziekten in de westerse wereld. Karakteristiek voor een acute pancreatitis is een
acuut ontstane, heftige pijn in epigastrio die uitstraalt naar de linkerflank. Bij
lichamelijk onderzoek wordt in veel gevallen een patiënt gezien die veel pijn heeft
met lokale drukpijn in epigastrio.
Ongeveer 80% van alle patiënten heeft een milde vorm van de ziekte, maar bij
ongeveer 20% is er een ernstig beloop waarbij er vaak sprake is van de ontwikkeling
van pancreasnecrose. Patiënten met een dergelijke necrotiserende acute
pancreatitis hebben een hoog risico voor het ontwikkelen van systemische
complicaties, waarbij geïnfecteerde necrose en/of orgaan falen zorgen voor
aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit (Muris & Mathus-Vliegen, 2015).
In Nederland hebben ongeveer 14 per 100.000 inwoners een acute pancreatitis. De
incidentie is in de afgelopen jaren gestegen. De belangrijkste oorzaken voor een
acute pancreatitis zijn galstenen en alcoholmisbruik (ongeveer 70% van de gevallen).
Minder voorkomende oorzaken zijn post-ERCP-pancreatitis, metabole oorzaken,
gebruik van bepaalde medicijnen, aangeboren afwijkingen van het pancreas en
traumata. Daarnaast kan een acute pancreatitis het eerste symptoom van een
pancreascarcinoom zijn. Bij ongeveer 10% van alle patiënten wordt geen duidelijke
oorzaak gevonden (Muris & Mathus-Vliegen, 2015).
De exacte pathofysiologie van acute pancreatitis is niet duidelijk. Aangenomen wordt
dat alcohol als een directe toxine kan werken voor de pancreascellen, wat resulteert
in ontsteking en cel vermindering of een toename van de druk in de pancreaskanalen
wanneer intra-pancreasenzymen worden geactiveerd (Peate, 2022). Algemeen wordt
aangenomen dat er sprake is van een te vroege activatie van pancreasenzymen,
waardoor autodigestie van het pancreas ontstaat. Het resultaat is een lokale
ontstekingsreactie waarbij er een uitgebreide ontstekingscascade in gang wordt
gezet, resulterend in systemische inflammatie. Deze systemische reactie kan
4
Laurentius Ziekenhuis
,Voorwoord
Voor u ligt mijn ‘onderbouwde reflectie’ over pancreatitis. Deze opdracht heb ik geschreven
tijdens mijn stageperiode op afdeling B3 in het Laurentius ziekenhuis te Roermond, in
opdracht van Zuyd Hogeschool Heerlen. Ik ben in maart 2023 begonnen aan deze opdracht
en heb deze afgerond eind mei 2023.
Op afdeling B3 staan 3 specialismen centraal, de interne geneeskunde, maag-, darm- en
leverziekten en oncologie. Met deze opdracht heb ik mij voornamelijk gefocust op de maag-,
darm- en leverziekten.
In deze onderbouwde reflectie zal het ziektebeeld pancreatitis aan bod komen. Hierbij stel ik
een verpleegplan op, wat ik vervolgens evalueer. Na de evaluatie reflecteer ik mijn eigen
handelen en dat van mijn collega’s, ‘wat ging goed?’ en vooral ‘wat kon er beter?’.
Graag zou ik mijn begeleiders willen bedanken voor de uitstekende begeleiding tijdens mijn
opdracht. Ingrid Cleven, bedankt voor de duidelijke antwoorden op de vragen die ik had
tijdens de lessen. Door deze duidelijke antwoorden heb ik thuis beter kunnen werken aan het
opstellen van deze onderbouwde reflectie.
Mijn stagebegeleiders, Clarissa Haanen, Sharon Erkens en Manou Peeters, dank jullie wel
voor de fijne begeleiding tijdens mijn stageperiode. Jullie hebben mij veel informatie kunnen
geven die ik goed kon gebruiken in mijn opdracht.
Ook wil ik alle overige collega’s bedanken, ik kon altijd met mijn vragen bij iedereen terecht
en hier kreeg ik ook een duidelijk antwoord op.
Dankzij al jullie begeleiding heb ik deze opdracht tot een mooi einde kunnen brengen en mijn
stageperiode bij het Laurentius ziekenhuis positief kunnen afsluiten.
Tot slot zou ik graag mijn vriend, moeder en zus willen bedanken voor de steun tijdens deze
opdracht. Zij hebben mij thuis goed ondersteunt en mij geholpen met een overzicht te
bewaren.
2
,Inhoudsopgave
Inleiding........................................................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 1: Voorbereiden van zorg.............................................................................................................. 7
Anamnese.............................................................................................................................................................7
Diagnoses...........................................................................................................................................................10
Doelen................................................................................................................................................................11
Interventies.........................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 2: uitvoeren van zorg.................................................................................................................. 15
Theorie................................................................................................................................................................15
Praktijk...............................................................................................................................................................21
Afwijkingen geleverde zorg................................................................................................................................27
Hoofdstuk 3: evalueren van zorg.................................................................................................................. 28
Hoofdstuk 4: nabeschouwing....................................................................................................................... 29
Conclusie............................................................................................................................................................29
Aanbevelingen....................................................................................................................................................31
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 32
Reflectieverslag........................................................................................................................................... 33
Bijlage 1: Verpleegplan................................................................................................................................ 35
Bijlage 2: Medicatieoverzicht....................................................................................................................... 41
Bijlage 3: SIT-score....................................................................................................................................... 42
Bijlage 4: Verpleegkundige interventies volgens protocol.............................................................................44
Bijlage 5: Adviesbeoordeling onderbouwde reflectie praktijk.......................................................................45
Bijlage 6: Beoordelingsformulier competenties praktijkleren........................................................................46
.................................................................................................................................................................... 46
3
, Inleiding
Beschrijving ziektebeeld
Een acute pancreatitis is een acute ontsteking van het pancreas. Dit is de
belangrijkste acute opname indicatie binnen het specialisme maag-, darm- en
leverziekten in de westerse wereld. Karakteristiek voor een acute pancreatitis is een
acuut ontstane, heftige pijn in epigastrio die uitstraalt naar de linkerflank. Bij
lichamelijk onderzoek wordt in veel gevallen een patiënt gezien die veel pijn heeft
met lokale drukpijn in epigastrio.
Ongeveer 80% van alle patiënten heeft een milde vorm van de ziekte, maar bij
ongeveer 20% is er een ernstig beloop waarbij er vaak sprake is van de ontwikkeling
van pancreasnecrose. Patiënten met een dergelijke necrotiserende acute
pancreatitis hebben een hoog risico voor het ontwikkelen van systemische
complicaties, waarbij geïnfecteerde necrose en/of orgaan falen zorgen voor
aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit (Muris & Mathus-Vliegen, 2015).
In Nederland hebben ongeveer 14 per 100.000 inwoners een acute pancreatitis. De
incidentie is in de afgelopen jaren gestegen. De belangrijkste oorzaken voor een
acute pancreatitis zijn galstenen en alcoholmisbruik (ongeveer 70% van de gevallen).
Minder voorkomende oorzaken zijn post-ERCP-pancreatitis, metabole oorzaken,
gebruik van bepaalde medicijnen, aangeboren afwijkingen van het pancreas en
traumata. Daarnaast kan een acute pancreatitis het eerste symptoom van een
pancreascarcinoom zijn. Bij ongeveer 10% van alle patiënten wordt geen duidelijke
oorzaak gevonden (Muris & Mathus-Vliegen, 2015).
De exacte pathofysiologie van acute pancreatitis is niet duidelijk. Aangenomen wordt
dat alcohol als een directe toxine kan werken voor de pancreascellen, wat resulteert
in ontsteking en cel vermindering of een toename van de druk in de pancreaskanalen
wanneer intra-pancreasenzymen worden geactiveerd (Peate, 2022). Algemeen wordt
aangenomen dat er sprake is van een te vroege activatie van pancreasenzymen,
waardoor autodigestie van het pancreas ontstaat. Het resultaat is een lokale
ontstekingsreactie waarbij er een uitgebreide ontstekingscascade in gang wordt
gezet, resulterend in systemische inflammatie. Deze systemische reactie kan
4
