Sociale psychologie
22-23
, SOCIALE WAARNEMING
HOOFDSTUK 1
Hoe vormen we een beeld van mensen?
Start van meeste sociale interactie:
Bewuste & onbewuste processen zorgen dat we beeld vormen van iemand
beïnvloeden verdere interactie hoe we reageren op iemand hangt af van het beeld dat we
van hen hebben.
Observatie
Interpretatie
Beleving
Gedrag
De eerste indruk
Waarneming = grote hoeveelheid prikkels wordt gefilterd door ons brein tot aantal patronen waar
we betekenis aan toekennen.
Sociale waarneming/ sociale cognitie:
- Percept: zintuigelijke waarneming.
- Concept: invulling van percept.
Bv; We zien een man op de laptop (= percept) zonder enige moeite gaan we percept uitwerken, is
het een professor, kaderlid… (=concept).
Waarop baseren we ons voor de eerste indruk?
Vooral op visuele, het zichtbare uiterlijk, lichaamstaal en gedrag.
Mehrabian 7-38-55 regel:
7% bepaald door woorden
38% bepaald door de toon
55% door lichaamstaal
!!! regel geldt enkel als boodschap ambigu is: intonatie & inhoud elkaar tegen spreken.
Spontane beeldvorming
Beeldvorming gebeurt automatisch in een milliseconden. Zonder dat:
- Het de bedoeling is.
- Je je er noodzakelijk van bewust bent.
- De aandacht vergt.
- Je het tegen kunt houden.
Cognitieve schema’s
= innerlijke structuren over de wijze waarop bepaalde zaken of gebeurtenissen samenhangen.
Voordeel: sneller reageren op prikkels. Makkelijker en minder vermoeiend om met vele
prikkels om te gaan.
3 functies van cognitieve schema’s:
, 1. Schijnwerper: zorgen dat aandacht naar de juiste zaken gaat. Onze schema’s duwen onze
aandacht in de (voor ons) meest relevante richting.
2. Gatenvuller: we vullen met cognitieve schema’s de ontbrekende informatie in.
3. Gedragswijzer: door de informatie te activeren weten we hoe we ons moeten gedragen.
Nadeel: wat we winnen aan snelheid, verliezen we aan accuraatheid. + cognitieve schema’s
leiden ook tot stereotypering, veralgemening van groepen mensen.
Welke schema’s worden gemobiliseerd?
Belangrijkste factoren die de richting van onze schema’s zullen bepalen:
- Negatieve stimuli krijgt voorrang
o Snelle evaluatie zorgt dat je snel kunt handelen iets positief vraagt minder
dwingende actie dan iets negatief.
- Cultuur e
o Specifiek gedrag zal in verschillende culturen verschillende schema’s activeren.
- Particuliere ervaringen
o Vrouw die bedrogen is geweest kijkt anders naar mannen dan vrouw die nooit
bedrogen is geweest.
- Priming
o Recente gebeurtenis verhoogt de toegankelijkheid van een bepaald schema voor
een bepaalde tijd.
- Actuele (gemoed) toestand.
o Priming van interne aard. Humeur bepaald voor groot stuk hoe we dingen
interpreteren, waar we naar kijken en hoe we gaten invullen.
- Persoonlijkheidseigenschappen
o Naargelang persoonlijkheid zullen andere schema’s actief worden. Optimisten zien
andere dingen dan pessimisten.
- Situatie
o Voetballer die een goal maakt en vuist opsteekt zal ander schema oproepen dan
bestuurder in auto naast je die dat gebaar maakt.
Attributie
Attribueren = toeschrijven, een verklaring een oorzaak geven aan gedrag.
- Afhankelijk van wat je verklaring voor iemands gedrag is, ga je zelf heel ander gedrag stellen.
Interne attributie
Wanneer we gedrag van persoon toeschrijven aan persoon zelf.
Externe attributie
Gedrag toeschrijven aan een factor buiten persoon.
Stabiele factoren
Zaken die je als vaststaand interpreteert.
Variabele factoren
Zaken waarvan je dat die kunnen veranderen.
22-23
, SOCIALE WAARNEMING
HOOFDSTUK 1
Hoe vormen we een beeld van mensen?
Start van meeste sociale interactie:
Bewuste & onbewuste processen zorgen dat we beeld vormen van iemand
beïnvloeden verdere interactie hoe we reageren op iemand hangt af van het beeld dat we
van hen hebben.
Observatie
Interpretatie
Beleving
Gedrag
De eerste indruk
Waarneming = grote hoeveelheid prikkels wordt gefilterd door ons brein tot aantal patronen waar
we betekenis aan toekennen.
Sociale waarneming/ sociale cognitie:
- Percept: zintuigelijke waarneming.
- Concept: invulling van percept.
Bv; We zien een man op de laptop (= percept) zonder enige moeite gaan we percept uitwerken, is
het een professor, kaderlid… (=concept).
Waarop baseren we ons voor de eerste indruk?
Vooral op visuele, het zichtbare uiterlijk, lichaamstaal en gedrag.
Mehrabian 7-38-55 regel:
7% bepaald door woorden
38% bepaald door de toon
55% door lichaamstaal
!!! regel geldt enkel als boodschap ambigu is: intonatie & inhoud elkaar tegen spreken.
Spontane beeldvorming
Beeldvorming gebeurt automatisch in een milliseconden. Zonder dat:
- Het de bedoeling is.
- Je je er noodzakelijk van bewust bent.
- De aandacht vergt.
- Je het tegen kunt houden.
Cognitieve schema’s
= innerlijke structuren over de wijze waarop bepaalde zaken of gebeurtenissen samenhangen.
Voordeel: sneller reageren op prikkels. Makkelijker en minder vermoeiend om met vele
prikkels om te gaan.
3 functies van cognitieve schema’s:
, 1. Schijnwerper: zorgen dat aandacht naar de juiste zaken gaat. Onze schema’s duwen onze
aandacht in de (voor ons) meest relevante richting.
2. Gatenvuller: we vullen met cognitieve schema’s de ontbrekende informatie in.
3. Gedragswijzer: door de informatie te activeren weten we hoe we ons moeten gedragen.
Nadeel: wat we winnen aan snelheid, verliezen we aan accuraatheid. + cognitieve schema’s
leiden ook tot stereotypering, veralgemening van groepen mensen.
Welke schema’s worden gemobiliseerd?
Belangrijkste factoren die de richting van onze schema’s zullen bepalen:
- Negatieve stimuli krijgt voorrang
o Snelle evaluatie zorgt dat je snel kunt handelen iets positief vraagt minder
dwingende actie dan iets negatief.
- Cultuur e
o Specifiek gedrag zal in verschillende culturen verschillende schema’s activeren.
- Particuliere ervaringen
o Vrouw die bedrogen is geweest kijkt anders naar mannen dan vrouw die nooit
bedrogen is geweest.
- Priming
o Recente gebeurtenis verhoogt de toegankelijkheid van een bepaald schema voor
een bepaalde tijd.
- Actuele (gemoed) toestand.
o Priming van interne aard. Humeur bepaald voor groot stuk hoe we dingen
interpreteren, waar we naar kijken en hoe we gaten invullen.
- Persoonlijkheidseigenschappen
o Naargelang persoonlijkheid zullen andere schema’s actief worden. Optimisten zien
andere dingen dan pessimisten.
- Situatie
o Voetballer die een goal maakt en vuist opsteekt zal ander schema oproepen dan
bestuurder in auto naast je die dat gebaar maakt.
Attributie
Attribueren = toeschrijven, een verklaring een oorzaak geven aan gedrag.
- Afhankelijk van wat je verklaring voor iemands gedrag is, ga je zelf heel ander gedrag stellen.
Interne attributie
Wanneer we gedrag van persoon toeschrijven aan persoon zelf.
Externe attributie
Gedrag toeschrijven aan een factor buiten persoon.
Stabiele factoren
Zaken die je als vaststaand interpreteert.
Variabele factoren
Zaken waarvan je dat die kunnen veranderen.
