rode loper Ileus
1. Definitie / begripsbepaling
Wat is een ileus?
Een ileus is een plotselinge stoornis in de passage van voedsel door de darm omdat de doorgang
belemmerd wordt. Dit wordt ook wel een darmafsluiting of darmobstructie genoemd. Voedsel kan
het lichaam dan niet als ontlasting verlaten. Hierdoor kunnen ernstige klachten en een
levensgevaarlijke situatie ontstaan. Een ileus kan zowel in de dunne als in de dikke darm optreden.
Als er sprake is van een volledige darmafsluiting heet dat een ileus. Wanneer er nog wel enigszins
passage mogelijk is, wordt dat een sub-ileus genoemd.
2. Epidemiologie (vóórkomen / verspreiding)
-
3. Etiologie / oorzaak
Een ileus kan op verschillende manieren ontstaan.
Obstructie ileus (mechanische ileus)
Een obstructie ileus ontstaat wanneer een ‘obstakel’ de doorgang blokkeert. De doorgang wordt
afgesloten door bijvoorbeeld een tumor, door littekenweefsel (verklevingen) of door een kronkel in
de darm (volvulus). De darm zal proberen om door middel van heftige samentrekkingen het voedsel
langs het obstakel te duwen.
Paralytische ileus (verlammende ileus)
Deze vorm van een darmafsluiting ontstaat wanneer de beweging van de darm ernstig vertraagd of
afwezig is. De darm ligt stil, waardoor voedsel ophoopt en het lichaam niet kan verlaten. Dit kan
ontstaan als gevolg van een buikvliesontsteking, een abces in de buik, alvleesklierontsteking, gebruik
van bepaalde medicijnen of als complicatie van de narcose na een grote buikoperatie.
Chronische intestinale pseudo-obstructie
Een bijzondere vorm van een ileus is de chronische intestinale pseudo-obstructie (CIP). Dit is een
bewegingsstoornis van de darm die op elke leeftijd kan optreden. De klachten treden met
tussenpozen op maar zijn vaak wel chronisch. Meestal is ook de voedselpassage door de slokdarm en
maag verstoord. Bij een chronische intestinale pseudo-obstructie is er geen obstakel dat de doorgang
belemmert. Deze vorm van een ileus kan ontstaan door:
Beschadiging van de spieren in de darmwand door een andere ziekte (bijvoorbeeld
sclerodermie, SLE en amyloïdosis).
Beschadiging van de zenuwen in de darmwand. Dit is een zeldzame complicatie die voor kan
komen bij diabetes.
Hormonale afwijkingen .
, Langdurig medicijngebruik bij onder andere de ziekte van Parkinson.
Ontsteking van het darmslijmvlies als gevolg van bestraling.
Coeliakie (glutenintolerantie).
In sommige gevallen is de oorzaak onbekend. Dit wordt ook wel idiopathisch genoemd. De
darmafsluiting wordt in dat geval een chronische idiopathische intestinale pseudo-obstructie
(CIIP) genoemd.
4. Pathofysiologie (anatomie en fysiologie)
De dunne darm
De dunne darm van een volwassen persoon is ongeveer vijf meter lang. De dikke darm is ruim een
meter lang en gaat over in de endeldarm. De endeldarm is het laatste deel van het
spijsverteringskanaal.
In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de voedselvertering plaats. Belangrijke
voedingsstoffen worden via de wand van de dunne darm aan het lichaam afgegeven. Het lichaam
heeft deze voedingsstoffen onder andere nodig voor energie en als bouwstof om te kunnen groeien.
Dat wat over is, een waterdunne brij van onverteerbare voedselresten, verlaat de dunne darm en
komt in de dikke darm terecht. In de dikke darm worden vocht, zouten en mineralen aan de
ontlasting onttrokken waardoor deze indikt. Hierdoor ontstaat uiteindelijk een soepele ontlasting.
Deze wordt tijdelijk opgeslagen in de endeldarm. Als de endeldarm vol is, krijgen we aandrang.
5. Symptomatologie
Klachten en symptomen bij een ileus
De klachten zijn afhankelijk van de oorzaak van de ileus.
De klachten bij een obstructie ileus zijn:
aanvallen van hevige buikpijn (kolieken);
een opgezette buik;
een pijnlijk gevoel als de arts op de buik drukt;
braken, het braaksel wordt steeds donkerder van kleur en lijkt steeds meer op ontlasting;
het wegblijven van winden en ontlasting;
vaak zijn de heftige samentrekkende bewegingen van de darm duidelijk zichtbaar aan de
buitenkant. Meestal zijn er ook veel darmgeluiden, het zogenaamde “gootsteengeruis”.
1. Definitie / begripsbepaling
Wat is een ileus?
Een ileus is een plotselinge stoornis in de passage van voedsel door de darm omdat de doorgang
belemmerd wordt. Dit wordt ook wel een darmafsluiting of darmobstructie genoemd. Voedsel kan
het lichaam dan niet als ontlasting verlaten. Hierdoor kunnen ernstige klachten en een
levensgevaarlijke situatie ontstaan. Een ileus kan zowel in de dunne als in de dikke darm optreden.
Als er sprake is van een volledige darmafsluiting heet dat een ileus. Wanneer er nog wel enigszins
passage mogelijk is, wordt dat een sub-ileus genoemd.
2. Epidemiologie (vóórkomen / verspreiding)
-
3. Etiologie / oorzaak
Een ileus kan op verschillende manieren ontstaan.
Obstructie ileus (mechanische ileus)
Een obstructie ileus ontstaat wanneer een ‘obstakel’ de doorgang blokkeert. De doorgang wordt
afgesloten door bijvoorbeeld een tumor, door littekenweefsel (verklevingen) of door een kronkel in
de darm (volvulus). De darm zal proberen om door middel van heftige samentrekkingen het voedsel
langs het obstakel te duwen.
Paralytische ileus (verlammende ileus)
Deze vorm van een darmafsluiting ontstaat wanneer de beweging van de darm ernstig vertraagd of
afwezig is. De darm ligt stil, waardoor voedsel ophoopt en het lichaam niet kan verlaten. Dit kan
ontstaan als gevolg van een buikvliesontsteking, een abces in de buik, alvleesklierontsteking, gebruik
van bepaalde medicijnen of als complicatie van de narcose na een grote buikoperatie.
Chronische intestinale pseudo-obstructie
Een bijzondere vorm van een ileus is de chronische intestinale pseudo-obstructie (CIP). Dit is een
bewegingsstoornis van de darm die op elke leeftijd kan optreden. De klachten treden met
tussenpozen op maar zijn vaak wel chronisch. Meestal is ook de voedselpassage door de slokdarm en
maag verstoord. Bij een chronische intestinale pseudo-obstructie is er geen obstakel dat de doorgang
belemmert. Deze vorm van een ileus kan ontstaan door:
Beschadiging van de spieren in de darmwand door een andere ziekte (bijvoorbeeld
sclerodermie, SLE en amyloïdosis).
Beschadiging van de zenuwen in de darmwand. Dit is een zeldzame complicatie die voor kan
komen bij diabetes.
Hormonale afwijkingen .
, Langdurig medicijngebruik bij onder andere de ziekte van Parkinson.
Ontsteking van het darmslijmvlies als gevolg van bestraling.
Coeliakie (glutenintolerantie).
In sommige gevallen is de oorzaak onbekend. Dit wordt ook wel idiopathisch genoemd. De
darmafsluiting wordt in dat geval een chronische idiopathische intestinale pseudo-obstructie
(CIIP) genoemd.
4. Pathofysiologie (anatomie en fysiologie)
De dunne darm
De dunne darm van een volwassen persoon is ongeveer vijf meter lang. De dikke darm is ruim een
meter lang en gaat over in de endeldarm. De endeldarm is het laatste deel van het
spijsverteringskanaal.
In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de voedselvertering plaats. Belangrijke
voedingsstoffen worden via de wand van de dunne darm aan het lichaam afgegeven. Het lichaam
heeft deze voedingsstoffen onder andere nodig voor energie en als bouwstof om te kunnen groeien.
Dat wat over is, een waterdunne brij van onverteerbare voedselresten, verlaat de dunne darm en
komt in de dikke darm terecht. In de dikke darm worden vocht, zouten en mineralen aan de
ontlasting onttrokken waardoor deze indikt. Hierdoor ontstaat uiteindelijk een soepele ontlasting.
Deze wordt tijdelijk opgeslagen in de endeldarm. Als de endeldarm vol is, krijgen we aandrang.
5. Symptomatologie
Klachten en symptomen bij een ileus
De klachten zijn afhankelijk van de oorzaak van de ileus.
De klachten bij een obstructie ileus zijn:
aanvallen van hevige buikpijn (kolieken);
een opgezette buik;
een pijnlijk gevoel als de arts op de buik drukt;
braken, het braaksel wordt steeds donkerder van kleur en lijkt steeds meer op ontlasting;
het wegblijven van winden en ontlasting;
vaak zijn de heftige samentrekkende bewegingen van de darm duidelijk zichtbaar aan de
buitenkant. Meestal zijn er ook veel darmgeluiden, het zogenaamde “gootsteengeruis”.
